Yargıtay 15. Hukuk Dairesi · E. 2019/1727 · K. 2020/245

15. Hukuk Dairesi         2019/1727 E.  ,  2020/245 K. "İçtihat Metni" Davacı ... İnşaat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalılar 1-... 2-... 3-... 4-.... , birleşen 2014/262 Esas sayılı davada davacı ... İnşaat Gıda Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ile davalılar 1-... 2-... arasındaki davadan dolayı ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 24.12.2015 gün ve 2014/5 E.-2015/328 K. sayılı hükmü onayan 23. Hukuk Dairesi'nin 20.12.2018 gün ve 2016/2967 E.-2018/5969 K. sayılı ilamı aleyhinde asıl ve birleşen dosya davacısı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

K A R A R -

Asıl ve birleşen dava arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup tapu iptâli ve tescil istemlerine ilişkindir. Mahkemece davaların birleştirilerek yapılan yargılaması sonucunda asıl ve birleşen davanın reddine dair verilen kararın asıl ve birleşen dava davacısı yüklenici vekilince temyizi üzerine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nce verilen 20.12.2018 gün 2016/2967 Esas, 2018/5969 Karar sayılı onama ilamına karşı yasal süresi içerisinde davacı yüklenici vekilince karar düzeltme talebinde bulunulmuştur. Karar düzeltme talebinin kural olarak temyiz incelemesini yapan Yargıtay Hukuk Dairesi'nce incelenmesi gerekmekte ise de; Yargıtay Büyük Genel Kurulu'nun 09.02.2018 gün 2018/1 sayılı iş bölümü kararı ile arsa payı karşılığı inşat yapım sözleşmesinden kaynaklanıp 01.07.2016 tarihinden sonra temyiz ya da karar düzeltme talepli olarak Yargıtaya gelen dava dosyalarını inceleme görevi Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'ne verildiğinden karar düzeltme talebinin incelenmesi Dairemizce yapılmıştır. 1-Dosyadaki yazılara, mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre asıl ve birleşen dava davacısı yüklenici vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme talepleri yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Davacı yüklenici, asıl davanın davalıları arsa sahipleri, birleşen davanın davalıları yükleniciye isabet eden bağımsız bölümü devralan üçüncü kişilerdir. Davacı yüklenici asıl davasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile üstlendiği edimlerini yerine getirdiğinden sözleşme konusu taşınmazdaki 4-5 ve 17 nolu bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptâli ve adına tescilini, mümkün olmadığı takdirde rayiç değerlerinin tespit ve tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Yargılama aşamasında gündeme gelen ve bilirkişi raporunda yükleniciye ait olacağı belirtilen 7 nolu bağımsız bölümün tesciliyle ilgili dava olmadığı gibi aidiyeti de ihtilâflı olduğundan yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği edimi ifa etmesi ve o bağımsız bölüm yönünden de tapu iptâl ve tescile hak kazanması halinde 7 nolu bağımsız bölümle ilgili ayrıca bir talepte bulunup ayrı bir dava açması mümkün olduğundan, eldeki davada 7 nolu bağımsız bölümle ilgili karar verilmemiştir.Yüklenici şirket ile arsa sahipleri arasında ... 1. Noterliği'nde imzalanan 18 Kasım 2008 gün 42764 yevmiye nolu düzenleme şeklinde kat karşılığı inşaat yapım ve satış vaadi sözleşmesinin 2. sayfasında arsa sahiplerine bırakılan daireler belirtilmiş olup yön, kat ve sayısı belirtilen arsa sahiplerine bırakılanlar dışındaki bağımsız bölüm ve daireler ile eklentilerinin yükleniciye ait olacağı kararlaştırılmıştır. Tarafların iddia ve savunması, dosya kapsamı ve bilirkişi kurulu raporu ile ek raporundan dava konusu olan 17 nolu bağımsız bölümün davacı yükleniciye isabet ettiği, halen arsa sahiplerinden ... adına tapuda kayıtlı olduğu ve yüklenici tarafından inşaatın yüzde 99 seviyesinde tamamlandığı anlaşılmaktadır. İnşaatın gerçekleşme seviyesi dairemizin yerleşik içtihat ve uygulamaları ile Hukuk Genel Kurulu kararlarına göre eserin reddini gerektirmeyecek oranda olup eksik inşaat ve imalât oranı inşaatın tamamamına göre düşük olduğundan birlikte ifa suretiyle yüklenicinin kararlaştırılan bağımsız bölüme hak kazanabileceği kabul edilmektedir. Sözleşmenin 2. sayfasının sondan bir önceki paragrafında yapı denetim hizmeti masraflarının yükleniciye ait olacağı yazılıdır. Yine sözleşmenin 3. sayfasının birinci paragrafında yükleniciye ait olan bağımsız bölümlerle ilgili aşamalı devir ve satış yetkisi hususları düzenlenmiş, son bir adet bağımsız bölümün satış yetkisinin iskandan sonra verileceği kararlaştırılmıştır. Bu düzenleme ve ifadeden son bağımsız bölüm devri ve satış yetkisi verilmesinin yapı kullanma izin belgesi koşuluna bağlandığı ve bu yükümlülüğün de yükleniciye ait olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamındaki delillerden dava tarihi itibari ile yapı kullanma izin belgesi alınmamış olmakla birlikte yargılama aşamasında 23.12.2014 tarihinde yapı kullanma izin belgesinin arsa sahiplerince alındığı ve yine yapı denetim hizmet bedelinin asıl dava davalısı arsa sahiplerince ödendiği anlaşılmaktadır.Bu durumda mahkemece, öncelikle sözleşme konusu inşaatın yapılacağı ... ili ... ilçesi 45233 ada 1 ve 10 parsellerin tevhidi sonucu oluşan 45233 ada 11 parsel sayılı taşınmazda yapılan inşaatla ilgili alınan yapı kullanma izin belgesi için ödenen harç ve masrafların miktarı ile bunların kimin tarafından ödendiğinin sorulup ilgili belgeler ... Belediye Başkanlığı'ndan getirtilerek, asıl dava davalısı arsa sahiplerince sözleşmede yüklenicinin ödemesi kararlaştırıldığı halde ödemediği ve kendileri tarafından ödendiğini ileri sürdükleri yapı denetim hizmet bedeli ile ilgili ödeme belgeleri ibraz ettirilmek ya da icra takibi sonucu ödenmiş ise buna ilişkin icra dosya numarası da sorulup takip dosyası getirtildikten sonra mahallinde keşfen inceleme yapan bilirkişi kurulundan bozmadan önceki raporlarına göre inşaatın seviyesi %99 oranında olup eksik ve kusurlu iş oranı %1 seviyesinde ve arsa sahiplerince reddedilemeyecek bir oranda olduğundan, yüklenicinin gerçekleştirdiği inşaattaki eksik ve kusurlu iş ile imalâtların ek raporu düzenleyecekleri tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile giderim bedeli konusunda gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp, bu şekilde belirlenecek eksik ve kusurlu işlerin giderim bedeline arsa sahiplerince ödenen yapı kullanma izin belgesi alınması için ödenen harç ve masraflar ile, sözleşmede davacı yüklenicinin ödemeyi üstlendiği halde ödemeyip arsa sahiplerince ödenen yapı denetim hizmet bedelinin eklenerek bulunacak miktar ve varsa yüklenicinin depo ettiği bedelin arsa sahiplerine ödenmesi koşulu ile Borçlar Kanunun 97. maddesi hükmünce birlikte ifa sureti ile 17. nolu bağımsız bölümün arsa sahibi ... adına olan tapu kaydının iptâli ile asıl dava davacısı yüklenici şirket adına tesciline karar verilmesi ve 17 nolu bağımsız bölüm yönünden de asıl dava davalıları arsa sahipleri dava tarihi itibari ile davaya karşı çıkmakta haklı oldukları ve birlikte ifa sureti ile iptâl ve tescile karar verileceğinden 17 nolu bağımsız bölüm yönünden kabul edilecek asıl davada arsa sahiplerinin harç, ücreti vekâlet ve yargılama gideri ile sorumlu tutulmamasına karar verilmesi gerekir. Bu hususlar üzerinde durulmadan ve davadan sonrada olsa yapı kullanım izin belgesi alındığı, inşaatın arsa sahiplerince reddedilemeyecek oranda tamamlandığından 17 nolu bağımsız bölüm yönünden birlikte ifa sureti ile tapu iptâli ve tescile karar verilmesi gerekirken asıl davanın tümden reddi doğru olmamıştır. Yerel mahkeme hükmünün bu gerekçe ve 17 nolu bağımsız bölüm yönünden bozulması gerekirken onandığı, bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından asıl dava davacısı yüklenicinin karar düzeltme talebinin kabulü uygun görülmüştür. SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen dosya davacısı yüklenici şirketin diğer karar düzeltme taleplerinin reddine, 2. bent uyarınca asıl davada 17 nolu bağımsız bölüm yönünden kabulü ile Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 20.12.2018 gün 2016/2967 Esas, 2018/5969 Karar sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün asıl dava davacısı yüklenici şirket yararına BOZULMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 143,50 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden asıl ve birleşen dosya davacısına iadesine, ödediği karar düzeltme peşin harcının istek halinde karar düzeltme isteyen asıl ve birleşen dosya davacısına geri verilmesine, 03.02.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.