Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2019/2807 · K. 2019/7591

3. Hukuk Dairesi         2019/2807 E.  ,  2019/7591 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :SULH HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Dava, kira farkı alacağından dolayı yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın 01.11.2012 ayına ait kira bedel farkı 8.790,88 TL yönünden kabulüne, diğer aylar yönünden reddine karar verilmesi üzerine, hükmün Davacı ve davalı tarafın temyizi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 05.05.2014 tarihli bozma ilamı ile özetle "...Davalı kiracı ile eski malik arasında düzenlenen 01.04.2008 tarihli sözleşmeye, ek sözleşme uyarınca kira parasının 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500 TL olarak ödenmesi kararlaştırılmış, yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağı düzenlenmiştir. Bu durumda ek sözleşmenin bu hükmü de dikkate alınarak bilirkişi raporu alınmak suretiyle 2012 yılı Kasım ayı yönünden davalının eksik ödemesinin bulunup bulunmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu düzenleme dikkate alınmadan 2012 yılı Kasım ayına ait kira bedelinin 01.04.2008 tarihli sözleşmede belirlenen 9.500 USD + KDV üzerinden ödeneceği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir..." gerekçeleriyle hükmün sadece davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verildikten sonra verilen 25.02.2015 tarihli kararla davanın kısmen kabulüne, 8.977,03 TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline karar verilmesi üzerine bu kez dairemizin 21.02.2017 tarihli bozma ilamı ile özetle "...Mahkemece, uyulmasına karar verilen Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 05.05.2014 tarihli bozma ilamı gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamının iki nolu bendinde uyuşmazlığın ek sözleşme hükümlerine göre, 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500 TL olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı ve yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren belirlenen bu net 9.500 TL'lik bedelin her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağının düzenlendiği belirtilmiştir. Bu durumda ek sözleşmenin bu hükmü de dikkate alınarak 2012 yılı Kasım ayı yönünden davalının eksik ödemesinin bulunup bulunmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu düzenleme dikkate alınmadan ve gerekçeli kararda 2012 yılı Kasım ayına ilişkin Tefe-Tüfe oranından kaynaklanan 186,15 TL nin tahsiline karar verildiği açıklanmasına rağmen hükümde hiç bir açıklama yapılmadan ve gerekçeli kararla hüküm arasında da çelişki oluşturacak şekilde 8.977,03 TL asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru değildir..." gerekçeleriyle hükmün sadece davalı yararına bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; 2012 yılı Kasım ayı kira bedelinin USD üzerinden TÜFE-ÜFE ortalaması oranında artışla, davanın kısmen kabulü ile 8.977,03TL üzerinden itirazın iptaline karar verilmiş; söz konusu karar davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosya kapsamına, toplanan delillere, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verilmiş olmasına ve takdirde de bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Davalının temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece her ne kadar bozmaya uyma kararı verilmiş ise de bozma gerekleri tam olarak yerine getirilememiştir. Şöyle ki, kural olarak bozma kararına uyan mahkeme, artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Çünkü, mahkemenin bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli müktesep (kazanılmış) hak doğmuştur. Bu kazanılmış hak yeni bir hükümle ortadan kaldırılamaz. Bozulan bir hükmün, bozma sebepleri dışında kalan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uyan mahkeme, bozma kararının kapsamı dışında kalmış olması nedeniyle; kesinleşen kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Zira, kesinleşmiş olan kısımlar, lehine olan taraf yararına bir usulü müktesep hak teşkil eder. Somut olayda; Davalı kiracı ile eski malik arasında düzenlenen 01.04.2008 tarihli ve 5 yıl süreli sözleşme ile kira bedelinin aylık net 9.500USD olduğu düzenlenmiş, ek sözleşme uyarınca kira parasının 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500TL olarak ödenmesi kararlaştırılmış, yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağı düzenlenmiştir. Mahkemece, uyulmasına karar verilen Yargıtay 6. Ve 3. Hukuk Dairelerinin bozma ilamları gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir. Bozma ilamlarının iki nolu bendinde uyuşmazlığın ek sözleşme hükümlerine göre, 01.11.2011 tarihi ile 30.10.2012 tarihleri arasında aylık net 9.500 TL olarak ödenmesinin kararlaştırıldığı ve yine ek sözleşmeye göre kira bedelinin 01.11.2012 tarihinden itibaren belirlenen bu net 9.500 TL'lik bedelin her yıl TÜİK'in belirlediği Tefe-Tüfe yıllık artış oranlarının aritmetik ortalaması oranında arttırılacağının düzenlendiği belirtilmiştir. Ek sözleşme ile açık bir şekilde kira bedelinin ek sözleşmeden itibaren Türk Lirası olarak ödeneceği ve sonraki dönemlerde de bu şekilde TL üzerinden ÜFE ve TÜFE ortalaması oranında artırılacağı açıkça düzenlenmiştir. Önceki malik-kiraya veren ile kiracının ortak ve özgür iradesi ile düzenlenen bu şart şart geçerli olup tarafları bağlar, ayrıca TBK 310. Maddesi gereğince yeni malik de kira sözleşmesinin tarafı haline geldiğinden yeni malik davacı da sözleşme ile bağlıdır. Bu durumda ek sözleşmenin bu hükmü de dikkate alınarak 2012 yılı Kasım ayı yönünden, ek sözleşme ile belirlenen bedel üzerinden ÜFE-TÜFE ortalamasına göre yapılacak artışa göre, davalının eksik ödemesinin bulunup bulunmadığının tespit edilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu düzenleme dikkate alınmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir. Hüküm bu nedenle bozulmalıdır. SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı ...ya 6217 Sayılı Kanunla eklenen geçici 3.madde hükmü gözetilerek HUMK'nın 428.maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 6100 sayılı HMK'nın geçici madde 3 atfıyla 1086 sayılı HUMK'nın 440.maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08.10.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.