Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2019/4335 · K. 2021/1832

16. Hukuk Dairesi         2019/4335 E.  ,  2021/1832 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : UYGULAMA KADASTROSU KANUN YOLU: TEMYİZ Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Uygulama kadastrosu sırasında, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan ve tapuda davacı Hazine adına kayıtlı bulunan eski 1330 parsel sayılı 6.572,84 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 110 parsel numarasıyla ve 302,74 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 1333 parsel sayılı 12.976,14 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 113 parsel numarasıyla ve 5.172,40 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 1338 parsel sayılı 4.915,13 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 124 parsel numarasıyla ve 1.562,28 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 1217 parsel eski 17.502,55 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 197 parsel numarasıyla ve 14.329,56 metrekare yüzölçümlü olarak; eski 1218 parsel sayılı 12.431,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 203 parsel numarasıyla ve 6.758,52 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 614 parsel sayılı 15.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 99 parsel numarasıyla ve 15.005,70 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve müşterekleri adına kayıtlı bulunan eski 598 parsel sayılı 8.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 114 parsel numarasıyla ve 8.006,22 metrekare yüzölçümlü olarak; ... ve ... adına kayıtlı bulunan eski 600 parsel sayılı 13.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 126 parsel numarasıyla ve 13.000,73 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 612 parsel sayılı 5.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 198 parsel numarasıyla ve 4.999,67 metrekare yüzölçümlü olarak; ... adına kayıtlı bulunan eski 611 parsel sayılı 6.000,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, 109 ada 199 parsel numarasıyla ve 6.001,34 metrekare yüzölçümlü olarak; tespit edilmiştir. Davacı Hazine vekili, uygulama kadastrosu sırasında Hazine adına kayıtlı bulunan 109 ada 110, 113, 124, 197 ve 203 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünün azaldığını, eksikliğin komşu aynı ada 99, 114, 126, 198 ve 199 parsel sayılı taşınmazlarda kaldığını ileri sürerek dava açmıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın reddine, dava konusu taşınmazların uygulama tespiti gibi tescillerine karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir. Mahkemece, amacına ve yöntemine uygun bir araştırma yapılabilmesi için öncelikle, denetime veri teşkil etmek üzere, tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları, tesis kadastrosuna ait pafta haritası, varsa bu haritada değişiklik yapan ifraz haritaları, mahkeme ilamları ve eki olan haritalar, varsa uygulama kadastrosu sırasında yararlanıldığı anlaşılan diğer haritalar, dava konusu taşınmaza ilişkin tesis kadastrosu ve uygulama kadastrolarına ait ölçü çizelgesi, hesap cetveli ve ölçü krokileri gibi bilgi ve belgelerin toplanması gerekmektedir. Bundan sonra mahallinde, yerel bilirkişiler, taraf tanıkları, harita ya da jeodezi mühendisi teknik bilirkişinin katılımı ile keşif yapılmalıdır. Keşif sırasında dava konusu taşınmaz ve çevresinin toprak yapısı, bitki örtüsü, zeminde mevcut ağaçların yaşı gibi hususlar ile zeminin jeolojik yapısının değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan hallerde uzman ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişi de keşif heyetine dahil edilmelidir. Yapılacak keşif sırasında yerel bilirkişi ve tanıklardan tesis kadastrosu sırasında da zeminde mevcut olan sabit sınır ya da yapılar bulunup bulunmadığı sorularak varsa yerleri teknik bilirkişiye işaretlettirilmeli, fotoğrafları çekilmeli, taraflar keşif sırasında hazır bulunmakta ise zeminde ortak sınır üzerinde uzlaşıp uzlaşmadıkları tespit edilip gerektiğinde imzaları ile beyanları tevsik edilmeli, uzlaşılan sınırlar ile iddia edilen sınırlar teknik bilirkişi tarafından haritasında işaretlenmeli, keşif sırasında hazır edilmeleri halinde ziraat bilirkişisi ile jeoloji mühendisi bilirkişisinden, taşınmazlar arasında değişmeyen doğal ya da yapay sınırlar bulunup bulunmadığı, sınırlarda mevcut ağaçların yaşları gibi hususlarda bilgi alınmalı, teknik bilirkişiden denetime veri teşkil etmek üzere dosya içine getirtilen bilgi ve belgeler ile bilirkişi ve tanık anlatımlarından yararlanarak uygulama kadastrosunu denetlemesi istenmelidir. Teknik bilirkişiden, tesis kadastrosunun, paftaların üretim yılı, üretim tekniği, altlığı ve ölçeği gibi hususları da açıklar tarzda hangi yöntem ve tekniklerle yapıldığı, uygulanan yöntemlerin hata paylarının ne olduğu, üretilen haritaların zeminle uyumsuz bulunması halinde farklılığın nereden ve hangi sebeplerden kaynaklandığı, sırasıyla tersimat hatası, hesap hatası, ölçü hatası ve sınırlandırma hatası bulunup bulunmadığı, uygulama kadastrosu sonucu tespit edilen yeni sınırların niteliğinin ne olduğu ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak belirlenip belirlenmediği, uygulama kadastrosunda hata yapılmış ise doğru sınır ve haritanın nasıl olması gerektiği gibi hususlarda ve "ada raporu" ile "uygulama tutanağı ve haritasını" irdeler şekilde, teknik ve bilimsel verilere dayalı, gerekçelendirilmiş, denetlenebilir ve ayrıntılı rapor ve haritalar alınmalıdır. Raporun denetime elverişli olması için teknik bilirkişiden, düzenleyeceği haritalardan iki tanesinde hava fotoğrafı üzerinde, iki tanesinde ise ortofoto (yoksa uydu fotoğrafı) üzerinde ilk tesis kadastrosu paftası ve uygulama kadastrosu paftasını çakıştırması istenmeli; çakıştırmaların birer tanesinin ada bazında değerlendirme yapmaya elverişli geniş ölçekli olması, diğerinin ise dava konusu taşınmaz ve çevresini gösterir şekilde daha dar ölçekli olması istenmelidir. Teknik bilirkişi haritasında, uygulama kadastrosunda yanlışlık varsa, infazı kabil bir hükme esas olmak üzere doğru sınırların nasıl olması gerektiği de gösterilmelidir. Açıklanan yönteme uygun inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmeli; değerlendirme yapılırken uygulama kadastrosunun amacının mülkiyet ihtilaflarını çözmek olmadığı ve mülkiyet uyuşmazlıklarının uygulama kadastrosuna ilişkin davalarda tartışma konusu yapılamayacağı göz önünde bulundurulmalıdır. Somut olayda; Mahkemece, dava konusu taşınmazlara ait tesis ve uygulama kadastrosu sırasında düzenlenen ölçü krokileri, hesap cetvelleri, ölçü cetvelleri, uygulama kadastrosu sırasında düzenlenen ada raporu, taşınmazlara ait tesis kadastrosu tutanak örnekleri, dava konusu eski 598, 600, 611, 612 ve 614 parsel sayılı taşınmazların, orman vasıflı eski 203 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edildiği ve taşınmazların kadastro tespitlerinin hükmen kesinleştiği anlaşılmakla, hükmen tescil dosyaları, taşınmazların tesis kadastrosunun yapıldığı tarihe en yakın tarihli hava fotoğrafları, temin edilebilen en eski ve güncel ortofoto ve uydu fotoğrafları getirtilerek dosya arasına alınmamış; teknik bilirkişiden, tesis kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerleri ile uygulama kadastrosu sonucu oluşturulan paftadaki sınır yerlerinin yapılan çakıştırması sonucunda, birbirleriyle ve zeminle uyumlu olup olmadığını belirten, tesis kadastrosu sırasında taşınmazlarda sınırlandırma, ölçü, çizim veya hesaplama hatası yapılıp yapılmadığını, dava konusu eski 598, 600, 611, 612 ve 614 parsel sayılı taşınmazların geometrik şeklinin tesis kadastrosu sırasında ne sebeple hatalı olarak tespit edildiğini, bunun hukuki dayanağının olup olmadığını açıklayan, ayrıntılı ve gerekçeli rapor aldırılmamıştır. Bu şekilde eksik araştırma ve incelemeye dayalı olarak karar verilemez. Hal böyle olunca, mahkemece öncelikle, belirtilen eksik belgeler ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmalı, bundan sonra harita mühendisi ve jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişi sıfatına sahip bilirkişilerin de dahil olduğu, üç kişilik uzman bilirkişi kurulu eliyle yukarıda belirtilen şekilde inceleme ve araştırma yapılarak denetime elverişli rapor alınmalı ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulması isabetsiz olup, temyiz itirazları açıklanan nedenlerle yerinde bulunduğundan kabulüyle hükmün BOZULMASINA, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.03.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.