Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2019/5785 · K. 2019/7389

20. Hukuk Dairesi         2019/5785 E.  ,  2019/7389 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: .... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki davada .... Hukuk Dairesince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belli edilmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi gereği düşünüldü: K A R A R Dava, icra memur muamelesini şikayete ilişkindir. .... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesince; borçlunun şikayet yoluyla icra mahkemesine başvurduğu, icra mahkemesince 08/02/2018 tarihli karar ile şikayetin reddine karar verildiği, karar aleyhine borçlu tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu anlaşılmaktadır. Borçlunun icra mahkemesine başvurusuna ilişkin tedbir isteminin reddine dair 13/06/2017 tarihli ara karar aleyhine yapılan istinaf başvurusu Dairemizin 13/09/2017 tarihli kararı ile usulden reddedilmiş ise de, borçlunun şikayetinin esasına ilişkin verilen karar yönünden Dairemizce daha önceden yapılmış bir istinaf incelemesinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. İncelemeye konu kararın tarihi itibariyle, nihai karar hakkında istinaf incelemesi yapma konusunda ... Bölge Adliye Mahkemesi yetkili olduğu için ilk derece mahkemesine geri çevrilmesine karar verilmiştir. .... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'a eklenen ve "Yargı Çevresinin Değişmesini" başlığını taşıyan Ek Madde 1'de "Bölge Adliye Mahkemeleri'nin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır." hükmü düzenlenmiştir. Anılan madde de "...İlk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde..." düzenlemesine yer verildiği, verilecek kararların ara karar veya esas hükümle verilen karar ayrımının yapılmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 22. maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur." HMK'nın "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir. HMK'nın 391/3. ve 394/5. maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen (ilk derece) mahkeme kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise HMK'nın 341/1. maddesinde "ilk derece mahkemelerinden verilen ... ihtiyati tedbir ... taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmü ile istinaf olarak açıkça belirtilmiştir. 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136. maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna ek 1. maddenin 1. Fıkrasında: "Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır. Dosya kapsamında ... İcra Hukuk Mahkemesinin 13/06/2017 tarihinde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği bu karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine .... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 13/09/2017 günlü kararıyla talep konusunun incelemeye konu ara karar istinaf incelemesine tabi olmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın .... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri gereğince; .... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/12/2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.