Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2019/6767 · K. 2020/2657

21. Hukuk Dairesi         2019/6767 E.  ,  2020/2657 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:İş Mahkemesi TÜRK MİLLETİ ADINA Davacılar, murisinin ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir.Hükmün davacılar ve davalılardan ... Beton A.Ş. İle ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi. KARAR 1-2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 40. maddesine göre “Bir ilâmın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya temyizen bozulması icra muamelelerini olduğu yerde durdurur. Bir ilâm hükmü icra edildikten sonra bölge adliye mahkemesince kaldırılır veya yeniden esas hakkında karar verilir ya da Yargıtayca bozulup da aleyhine icra takibi yapılmış olan kimsenin hiç veya o kadar borcu olmadığı kesin bir ilâmla tahakkuk ederse, ayrıca hükme hacet kalmaksızın icra tamamen veya kısmen eski hâline iade olunur. Ancak üçüncü şahısların hüsnü niyetle kazandıkları haklara halel gelmez.” Açıklanan hüküm gereğince yargılama giderleri yönünden yapılan ödemeler infaz aşamasında gözetilebileceğinden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır. 2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre; davacıların tüm, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, 3-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalı ile yakınlarının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davacı kazalının maddi tazminat istemi hakkındaki hüküm bozma ilamı kapsamı dışında kaldığından bahisle bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, eş ve çocukların manevi tazminat istemlerinin reddine, davacı kazalının manevi tazminat isteminin kabulüne karar verilmiştir.Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir. Bilindiği üzere Mahkemenin, Yargıtay’ın bozma kararına uyması ile bozma kararı lehine olan taraf yararına bir usuli kazanılmış hak doğabileceği gibi, bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usuli kazanılmış hak gerçekleşebilir. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme kesinleşen bu kısımlar hakkında yeniden inceleme yaparak karar veremez. Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturur (04.02.1959 gün ve 13/5 sayılı YİBK). Bu açıklamalardan olarak somut olayda, davacı kazalının maddi tazminat talebi hakkındaki hüküm, ferileri ile birlikte bozma dışı kalarak kesinleşmiş olduğuna göre, maddi tazminat istemi açısından yeniden bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi isabetli ise de maddi tazminattan dolayı davacı kazalı lehine yeniden vekalet ücretine hükmedilmesi hatalı olmuştur.Ne var ki, bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, H.M.K.’nun geçici 3. maddesi gereğince ve H.U.M.K.’nun 438/7. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Mahkemece verilen 2019/581 Esas, 2019/897 Karar sayılı, 22/10/2019 tarihli kararın hüküm fıkrasının maddi tazminat vekalet ücretine dair 6 numaralı bendinin tamamen silinerek hükümden çıkarılmasına, hükmün düzeltilmiş bu şekli ile ONANMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... Beton A.Ş. ile ...'a iadesine, aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlerden davacıya yükletilmesine, 23/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.