Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2019/873 · K. 2019/7606

20. Hukuk Dairesi         2019/873 E.  ,  2019/7606 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki davanın yapılan duruşması sonunda kurulan hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle, süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Davacı vekili; müvekkilinin....mevkii, 1038 sayılı parselde kayıtlı, arsa vasıflı 7.151 m² yüzölçümündeki taşınmazı 11/05/2011 tarihinde tapu kaydına güvenerek satın aldığını, ancak 08/02/2013 tarih 25 nolu kadastro müdürlüğü işlemi ile taşınmazın yüzölçümünün 665,29 m² azaltılarak 6485,71 m² olarak düzeltildiğini, bu düzeltme işlemine karşı ....nezdinde açmış olduğu davanın da reddine karar verildiğini beyan ederek; uğramış olduğu zararın tazmini için 1.000,00 TL tazminatın 4721 sayılı Kanunun 1007. maddesi uyarınca davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 24.02.2015 tarihli harçlandırılmamış ıslah dilekçesiyle ise tazminat isteğini, 247.637,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmek suretiyle ıslah etmiştir. Bozma kararı öncesinde verilen; 01/04/2015 gün ve 2014/80 E. - 2015/102 K. sayılı gerekçeli kararda; davacının davasının kabulü ile; 247.637,00 TL'nin dava tarihi olan 18/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekilince temyiz edilmiştir. Temyiz edilen karar; Dairemizin 08/02/2018 gün ve 2016/3120 E.- 2018/762 K. sayılı bozma kararı ile "...davacı vekilinin dava dilekçesinde 1.000,00 TL tazminat talebinde bulunduğu, dava açılırken davacılar vekilinden nisbi harç alınmadığı, davacılar vekilinin 24/02/2015 tarihli ıslah dilekçesiyle dava değerini 247.637,00 TL. olarak arttırdığı, ıslah dilekçesinde artırdığı değer için de tamamlama harcı yatırmadığı mahkemece, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler ve ortaya konulan ilkeler gözardı edilerek, dava ve ıslah harcı alınmadan yargılamaya devamla işin esası hakkında hüküm kurulmuş olmasının doğru olmadığı, bu durumda mahkemece; yürürlükteki Harçlar Tarifesi uyarınca dava harcı ve ıslah edilen dava değeri üzerinden ıslah harcının ödemesi konusunda davacılara usulünce süre verilip sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, harcı yatırılmayan dava ve ıslah dilekçesine değer verilerek yazılı şekilde karar verilmesinin bozma nedeni olduğu" gerekçesiyle hüküm bozulmuş, bozmaya uyan mahkemece, eksik harçların ikmal edimesi ve yapılan yargılama neticesinde, davanın kısmen kabulüyle, 230.802,00 TL'nin 18/02/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hüküm davalı Hazine vekilince temyiz edilmiştir. Dava; 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun 1007. maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir. İncelenen dosya kapsamına göre; her ne kadar mahkemece davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmişse de, yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmak için yetersiz, dayanak bilirkişi raporu ise hüküm kurmaya elverişli, denetime açık tespitler içermemektedir. Şöyle ki: Dosya kapsamındaki .... gönderilen cevabî yazının incelenmesi neticesinde, dava konusu 1038 parsel sayılı taşınmazın 03.10.2011 tarih, 83 sayılı meclis kararıyla imar planı dahiline alınmış olmasına, belediye hizmetlerinden faydalanıyor olmasına ve meskun mahalde bulunmasına istinaden taşınmazın arsa vasıflı olarak değerlendirilmesine göre; mahkemece yapılacak iş değerlendirme gününden (somut uyuşmazlıkta, .... sayılı dosyası üzerinden 3402 sayılı Kanunun 41. maddesi uyarınca açılan davada verilen ret kararının kesinleştiği 10.09.2013 tarihinden) önceki, özel amacı olmayan emsal satışlara göre hesaplama yapılmak suretiyle taşınmazın gerçek değeri belirlenerek karar verilmesi gerekir. Eldeki uyuşmazlıkta; mahkemece, usulüne uygun emsal araştırması yapılmaksızın bilirkişilerce re'sen emsal alınan taşınmazların değerlendirilmesi sonucunda hazırlanan raporun hükme esas alınması suretiyle karar verilmesinde usül ve kanuna uyarlık bulunmamaktadır. O halde; mahkemece tapusu iptal edilen taşınmazın vasfının arsa olarak belirlenmiş olmasına göre; emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak, taşınmazdan .... payının düşülmesinin gerekip gerekmediği belirtilmek, üzerinde bina var ise .... Bakanlığı resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülmek suretiyle gerçek zararın belirlenmesi gerektiğinden, taraflara dava konusu taşınmaz ile aynı bölgeden, aynı bölgeden bulunamaması halinde yakın bölgelerden ve değerlendirme tarihinden önce ve yakın zaman içinde satışı yapılan benzer nitelikli ve yüzölçümlü satışları bildirmeleri için olanak tanınması, gerekli görülürse re'sen emsal getirtme yoluna gidilmesi ve bu emsallere göre değer biçilmesi için konunun uzmanı bilirkişilerden oluşturulacak bilirkişi kurulu vasıtasıyla keşif yapılarak, denetlemeye olanak veren bilimsel verileri içeren rapor alınması, emsal alınan taşınmazlara ilişkin resmi satış akit tablolarının tapu müdürlüğünden getirtilmesi, emsal satışların değerlendirme tarihindeki karşılıklarının fiyat artış endekslerinin uygulanması suretiyle tespiti, bundan sonra emsal ile dava konusu taşınmazın eksik ve üstün yönlerinin neler olduğu ve oranları açıklanmak, taşınmazdan DOP payının düşülmesinin gerekip gerekmediği belirtilmek, üzerinde bina var ise Bayındırlık Bakanlığı resmi birim fiyatları esas alınarak yıpranma payı düşülmek suretiyle gerçek zararın belirlenmesi, dava konusu taşınmazın ve emsal alınan taşınmaz/taşınmazların değerlendirme tarihi itibariyle imar düzenlemesi sonucu oluşmuş imar parselleri olup olmadıkları, imar parseli iseler düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmediğinin, düşülmüş ise oranının belediye başkanlığı imar ve tapu müdürlüklerinden sorulup, emsalin İmar Kanunu uyarınca imar parseli, dava konusu taşınmazın ise imar uygulaması yapılmamış arsa parseli olduğunun belirlenmesi halinde çekişmeli taşınmazın emsalle karşılaştırılması sonucu bulunan değerinden düzenleme ortaklık payına karşılık gelecek oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmesi, emsal taşınmazlar ile çekişmeli taşınmaza ait "Arsa Metrekare Rayiç Bedeli Takdir Komisyonu" tarafından belirlenen emlak vergisine esas olan m² değerlerinin ilgili "Belediye Başkanlığı Emlak Vergi Dairesi"nden istenip, dava konusu taşınmazın, emsal taşınmazlara göre üstünlük oranı yönünden bilirkişi kurulu raporunun da denetlenmesi suretiyle tapusu iptal edilen taşınmazın değeri belirlenip tapu sahibinin gerçek zararı saptanarak oluşacak sonuca göre bir karar verilmelidir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA 18/12/2019 günü oy birliğiyle karar verildi.