Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2019/882 · K. 2020/5532

10. Hukuk Dairesi         2019/882 E.  ,  2020/5532 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :İş Mahkemesi Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, bozmaya uyularak ilamında belirtildiği şekilde asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile As Betaş Beton San. ve Tic. A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine ( fiil ehliyetine ) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler. Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi ( dava hakkı ) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, ( o davada davacı sıfatının kime ait olacağı ) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır. Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya, hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder ( Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288). Dosyada, bozma sonrası davalı ... adına çıkarılan davetiyenin annesi Alpay Çengeloğlu imzasına tebliğ edildiği, davalı kısıtlı annesi sıfatıyla sunduğu dilekçesi ekinde ... Eğitim ve Araştırma hastanesinin sağlık kurulu engelli raporunda davalı ...’in özür durumunun %100, yatalak hasta olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalı ...’ün kısıtlı olup olmadığı, hakkında alınan kısıtlama kararı olup olmadığı araştırılarak varılacak sonuca göre yöntemince tebliğ sağlanıp, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan, yargılama yapılıp, hüküm verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum ve davalılardan ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Beton San. ve Tic. A.Ş. avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır. SONUÇ : Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılar ... Beton San. ve Tic.A.Ş. ve ... İnş.San.Tic.Ltd.Şti.'ne iadesine, sair hususlar incelenmeksizin 06.10.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.