Yargıtay 14. Hukuk Dairesi · E. 2020/1822 · K. 2020/4417

14. Hukuk Dairesi         2020/1822 E.  ,  2020/4417 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki haricen satın almaya dayalı tapu iptali, tescil ve ıslah ile tazminat davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen hüküm davalılardan Şirket kayyımı Av. ... tarafından temyiz edilmekle, dosya incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, haricen satın almaya dayalı tapu iptali ve tescil; ıslah ile tazminat istemine ilişkindir. Davacılar vekili, müvekkillerinin 2007 yılı Ağustos ayında Türkiye'ye geldiklerini ve taşınmaz almak üzere Century 21 adındaki emlak acentası yetkilisi davalılardan ... ile görüşmeler yaptıklarını netice olarak dava konusu edilen taşınmazı satın almaya karar verdiklerini, bu hususta her türlü işlemi yapmak üzere adı geçen davalıya vekaletname verdiklerini, müvekkillerinin Türkiye'den ayrılmadan önce ... A.Ş Kuşadası Şubesine hesap açarak toplam 204.000 Euro'yu bu hesaba havale ettiklerini, davalı ...'in de kendisine müvekkillerince verilen vekaletnameye dayanak bu parayı çektiğini, davalının müvekkillerin yaptığı görüşmelerde sürekli olarak kendilerini oyaladığını, daha sonra taraflarınca yapılan Kuşadası 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2009/91 D.İş sayılı dosyası tespit kararı ile taşınmazda davalı şirket çalışanlarının kaldığını ve halen davalı şirkete ait satılık ilanının bulunduğunu tespit ettirdiklerini, dosyada mevcut delillerden davalıların taşınmazı müvekkillerine sattığının ve bedelini de aldıklarının açık olduğunu ve diğer beyanlarını tekrar ile öncelikle taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasını ve taşınmazın müvekkilleri adına tesciline karar verilmesini, 23.10.2014 tarihli ıslah dilekçesiyle de 204.000 Euro’nun davalılardan tahsili ile müvekkilerine ödenmesini talep etmiştir. Davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın kısmen kabulüyle, “davacıların tescil talebinin reddine; terditli olarak talep edilen alacak isteminin kabulü ile 204.000-Euro'nun dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine” karar verilmiştir. Hükmü, davacılar vekili, davalılardan ... vekili ve diğer davalı şirket kayyımı Av. ... ayrı ayrı temyiz etmişlerdir. Hükmü temyiz eden davalılardan şirket kayyımı Av. ..., temyiz dilekçesinden önce dosyaya sunduğu 12.03.2018 tarihli dilekçesinde, temyiz harç ve masraflarının 7.900,00 TL’yi bulduğunu, kayyım olarak kendisinin hükmü temyiz etmek gibi bir zorunluluğunun bulunmamasına rağmen kararın kesinleşeceğini belirterek temyiz harç ve masraflarının resen yapılmasını ya da adli yardım kararı verilerek harç ve giderlerin ödenmesini talep etmiştir. Adli yardıma ilişkin usul ve esaslar 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 334 ilâ 340. maddelerinde yer almaktadır. Anılan yasanın 336/3. maddesinde getirilen düzenleme ile de adli yardım talebinin kanun yollarına başvuru sırasında Yargıtay'a da yapılabileceği belirtilerek, duruşma yapılmaksızın istem hakkında bir karar verileceği 6100 Sayılı HMK’nin 337/1. maddesinde hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, temyiz edenin adli yardım talepleri hakkında dairece bir karar verilir. Öte yandan, 1086 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 434. maddesinde temyiz dilekçesi verilirken gerekli harcın tamamının ödenmesi gerektiği; 10.05.1965 tarih 1/1 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıyla da peşin ödenmesi gerekli temyiz harcının hüküm altına alınan karar ve ilam harcının dörtte bir olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, 1086 Sayılı HUMK’un 434/III. maddesinde (6100 sayılı HMK’nin 368 ve 344. maddeleri), dörtte bir oranındaki harcın ödenmemesi halinde yapılacak işlemin usul ve esasları gösterilmiştir. 6100 Sayılı HMK’nin 334. maddesinde kural olarak gerçek kişilerin adli yardımdan istifade edebileceği, istisnai olarak kamuya yararlı dernek ve vakıfların da yararlanabileceğinin düzenlendiği, değişik iş numarasından tespit şeklinde adli yardım talebinde bulunulmasının mevcut yasal düzenlenmeler karşısında mümkün olmadığı, kaldı ki esasen de özel hukuk tüzel kişisi olan şirketlerin adli yardım talebinde bulunamayacakları gerekçesiyle dinlenebilirlik koşulu bulunmayan tespit talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir. 1) Hükmü temyiz eden davalılardan şirket kayyımı Av. ...’nun adli yardım isteminin 6100 Sayılı HMK’nin 334/1. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmemesi sebebiyle REDDİNE, 2) Karar ve ilam harcı tutarının 1/4 oranındaki nisbi temyiz harcının tamamlanması bakımından 1086 sayılı HUMK’un 434/III. maddesi uyarınca işlem yapılabilmesi ve temyiz duruşma giderlerinin yatırılması için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 06.07.2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.