Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2020/2120 · K. 2021/5104

11. Hukuk Dairesi         2020/2120 E.  ,  2021/5104 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen davada İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 24.10.2019 tarih ve 2018/96 E. - 2019/849 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili; davacı ... şirketinin 56920594 numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortaladığı UNOTEK Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işleme makinelerinin Almanya'da bulunan fuar alanına götürülüp getirilme işinin davalı şirketler tarafından üstlenildiğini, gerek gidiş gerekse dönüş sevkiyatı sırasında emtiyalarda hasar meydana geldiğini, hasar bedeli olarak davacı ... şirketinin sigortalısına 29.868,00 TL sigorta zararını ödeyerek sigortalısına halef olduğunu beyan ederek, 29.868,00 TL rücuen tazminat alacağının ödeme tarihi olan 12.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Beyoğlu Uluslararası Taşımacılık Nakliyat Lojistik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkili şirketin davacının sigortalısı şirkete ait gıda işleme makineleri niteliğindeki emtiaların Türkiye-Almanya fuar alanına nakliyesi ve getirilmesine dair nakliye işini üstlendiğini, hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketlere atfedilecek bir kusur bulunmadığını, hasarın yüklemeyi bizzat yapan davacı sigortalısının hatalı yükleme yapmasından kaynaklandığını, hasarın miktarının afaki olduğunu, hasarın poliçe teminat kapsamında kalmadığından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının talep ettiği faizin yüksek olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Schenker Arkas Nakliyat ve Tic. A.Ş. vekili, müvekkili şirketin 18.04.2012 tarihinde dava dışı sigortalı ile yapmış olduğu sözleşme ile 16-21/09/2012 tarihleri arasında Münih'te yapılacak fuar alanına dava dışı sigortalının emtialarının taşıma işini üstlendiğini, sözleşmenin imzalanmasından sonra müvekkil şirketin taşımanın yapılması için diğer davalı Beyoğlu Uluslararası Taşımacılık Nakliyat Lojistik San.ve Tic. Ltd. Şti. ile anlaştığını, taşımayı diğer davalının gerçekleştirdiğini, fiili taşıyıcının diğer davalı olması nedeni ile müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davalı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, yine hasarın sebebinin hatalı ambalajlamadan kaynaklandığını, malzemenin dava dışı sigortalı tarafından yüklenmiş ve istiflenmiş olması nedeni ile zarardan taşıyıcının sorumlu olmayacağını, taşıyıcının zarardan sorumlu olduğu kabul edilse dahi talep edilen tazminatın fahiş olduğunu ve tazminatın miktarının tespiti için CMR madde 23'de belirtilen sınırlı sorumlular dahil hükümlerin esas alınmasını gerektiğini beyan ederek, davanın müvekkili şirketin sigortası dahilinde ...ye ihbarına ve davanın esas yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre; dava dışı Unotek Gıda San. Tic. Ltd. Şti.'ye ait gıda işleme makinelerinden oluşan emtianın, fuara katılım nedeniyle, Türkiye'den Almanya'ya taşınması ve Türkiye'ye geri getirilmesi için davalı Schenker Arkas Nakliyat ve Tic. A.Ş. ile anlaşıldığı, bu davalının işi davalı Beyoğlu Uluslararası Taşımacılık Nakliyat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye aktardığı, emtianın davacının sigortalısının Ankarada'ki işyerinden alındığı ve uluslararası taşımaya çıkartıldığı, Ankara'da yükleme ve istifleme işinin dava dışı sigortalı tarafından yapıldığı, sabitlemenin ise davalı Beyoğlu Nakliyat şirketinin sorumluluğunda olduğu, emtianın Almanya'daki fuarın bitimi akabinde yine fuar alanından davalı Beyoğlu Nakliyat şirketi tarafından teslim alındığı, yükleme ve istifleme işinin dava dışı sigortalı tarafından yapıldığı, sabitlemenin ise davalı Beyoğlu Nakliyat şirketinin sorumluluğunda olduğu, taşıma konusu makinelerin hem gidiş ve hem de dönüş sırasında hasarlandıklarının, iki ayrı ekspertiz raporu ile tespit edildikleri, Almanya'ya gidişte meydana gelen hasarın, yükleme ve istifleme hatasından değil, sabitleme hatasından kaynaklandığı, tekerlekli olan makinelerin nakliye sırasında sabit kalmalarını sağlayacak yeterli önlemin taşıyıcı tarafından alınmadığı, Almanya dönüşündeki hasarın meydana gelişinde ise asli kusurun yine sabitleme hatasından ötürü taşıyıcıda olduğu; ancak dava dışı sigortalı/taşıtanın, gidişteki hasara bilgisine rağmen, ambalajlama ve istifleme konusunda yeterli özeni göstermediği ve tali kusurunun bulunduğu, gerçek hasar tutarının 29.868,78-TL olduğu, bu hasarın meydana gelişinde davacının sigortalısı taşıtanın %30, davalı taşıyıcıların ise %70 oranında kusurlu oldukları, dava konusu taşıma uluslararası karayolu taşımacılığına ilişkin olduğundan olayda CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanacağı, dava konusu taşıma işinde davalı Schenker Arkas Nakliyat şirketinin dava konusu taşımaya ilişkin yükleme ve fiili taşıma işlerini tek fatura karşılığı temin ve organize eden akdi taşıyıcı/taşıma işleri organizatörü olduğu ve bu haliyle TTK'nun 917/3 fıkrası uyarınca pasif husumetinin bulunduğu, davalı Beyoğlu Nakliyat şirketinin ise ifa yardımcısı ve fiili taşıyıcı olduğu, davalıların sorumlulukları belirlenirken CMR'nin taşımacının sorumluluğuna ilişkin 17. maddesinin uygulanacağı, hasar dosyası kapsamındaki fotoğraf ve tespitler ile alınan bilirkişi raporuna göre, somut olayda meydana gelen hasarın CMR'nin 17/2 fıkrasında düzenlenen ve taşıyıcının sorumluluğunu ortadan kaldıran sebeplerden ileri gelmediği, taşıyıcının bu hususu ispat edemediği, davacı ... şirketince dosyada mevcut 56920594 numaralı nakliyat emtia/abonman sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalıya 29.868,00-TL ödeme yapıldığı, dava dışı sigortalı şirketin alacağını davacı ... şirketine temlik ettiği, öte yandan TTK'nun 1472/1 fıkrasında sigorta tazminatını ödeyen sigortacının sigortalının kanuni halefi olacağı hususunun düzenlendiği, ödeme ile sigortalısının kanuni halefi olan davacının rücuen tazminat davası açısından aktif husumetinin bulunduğu, yaptığı ödeme ve sigortalının hakları ile sınırlı olmak üzere hasar sorumlularına başvurabileceği, davalılarca somut olayda taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğinin savunulduğu; taşımacının sınırlı sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin CMR'nin 23. ve 25. maddelerinde yer aldığı, bozma ilamından önce alınan bilirkişi heyet raporunda dava konusu taşıma için sorumluluk üst sınırının 214.097,21-TL olarak tespit edildiği, buna göre davacı tarafından yapılan ödemenin ve hasar tutarının sorumluluk üst sınırının çok altında kaldığı, gerçek hasar tutarı olan 28.868,00-TL'nin taşıyıcıların %70 kusur oranına göre 20.908,30-TL sinin davalılarca müteselsilen karşılanması gerektiği gerekçeleriyle davanın kısmen kabulüne; 20.908,30-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalılar vekillerinin sair temyiz itirazları ile davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Dava, uluslararası kara taşımasıyla taşınan emtianın hasarlanması sebebiyle oluşan maddi tazminat istemine ilişkin olup, Mahkemece her ne kadar Dairemiz 21.12.2017 tarihli ve 2016/5658 Esas-2017/7553 Karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de; özellikle Almanya’dan Türkiye’ye yapılan taşımada eşyaların yükleme ve istifleme sorumluluğunun taşıyıcı tarafından üstlenilmiş olduğu davacı yanca iddia edilmiş olup, iddianın doğruluğunun tespiti halinde dönüş yolunda meydana gelen hasarlar yönünden davacı sigortalısına kusur izafe edilemeyeceği gözetilerek ve davacı sigortalısı taşıtanın Almanya'daki yükleme ve istiflemeyi yapmadığının tespiti halinde bu işi sigortalıya karşı kimin üstlendiği belirlenerek kusur ve hasar oranının ve buna bağlı olarak hangi davalının ne oranda sorumlu tutulması gerektiği hususunda değerlendirme yapılması gerekirken bu husus gözden kaçırılarak eksik incelemeye dayalı olarak Almanya’dan Türkiye’ye dönüşte meydana gelen hasarlardan sigortalı taşıtanın müterafik kusurunun bulunduğu gerekçesiyle sorumlu tutulması doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir. 3-Bozma sebep ve şekline göre, davalılar vekillerinin kusura yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar ve davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalıların kusura yönelik temyiz istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri peşin temyiz harcının istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, 15.06.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.