Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2020/2494 · K. 2021/2545

1. Hukuk Dairesi         2020/2494 E.  ,  2021/2545 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL - TENKİS Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis davası sonunda, yerel mahkemece davanın açılmamış sayılmasına ilişkin olarak verilen karar davacı vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...’ün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü; -KARAR- Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis isteğine ilişkindir. Davacı, mirasbırakan dedesi ...'un mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olarak Bursa’daki 3 adet taşınmazını dava dışı kızı ...’nin eşi olan davalı ...’a satış suretiyle temlik ettiğini, bu nedenle saklı paylarının da ihlal edildiğini ileri sürerek, tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkise karar verilmesini istemiştir. Davalı, iddiaların doğru olmadığını, mirasbırakan tarafından kendisine devredilen taşınmazları bedeli karşılığında satın aldığını belirterek davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, ikinci yenilemeden sonra davanın üçüncü kez takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden, 18.11.2009 tarihli 4. celseye taraf vekillerinin mazeretsiz olarak katılmamaları üzerine mahkemece taraflarca takip edilmeyen dosyanın HUMK 409/1 gereği 1. kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 20.11.2009 tarihli dilekçesi ile davanın yenilendiği, 07.07.2010 tarihli 9. celseye davacı vekilinin mazeretsiz olarak katılmadığı ve davalı vekilinin davayı takip etmeyeceklerini bildirmesi üzerine mahkemece dosyanın HUMK 409/1 gereği 2. kez işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve davacı vekilin aynı gün ibraz ettiği yenileme dilekçesi ile dosyanın 2. kez yenilendiği, 11.02.2015 tarihli 38. celse davacılar vekilinin UYAP üzerinden mazeret dilekçesi verdiği, ancak mahkemece davacı vekilinin mazereti hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden ikinci yenilemeden sonra üçüncü kez takipsiz bırakılan davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 150.maddesine göre; “Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hallerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde dava açılmamış sayılır. Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır.” Somut olaya gelince; davacı vekilinin 11.02.2015 tarihli son celseye mazeret dilekçesi gönderdiği halde, mahkemece mazeretin kabulü veya reddi yönünde olumlu olumsuz bir karar verilmeden, HMK'nın 150/6. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir. Hal böyle olunca; mahkemece davacı vekilinin usulüne uygun, gerekçeli ve makul mazeretinin kabulüne karar verilerek yargılamaya devam edilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. Davacı vekilinin yerinde bulunan temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerden ötürü (6100 sayılı Yasanın geçici 3.maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 26/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.