Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/5394 · K. 2021/2020

10. Hukuk Dairesi         2020/5394 E.  ,  2021/2020 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Dava, davacının davalıya ait işyerinde 15/11/1987-16/07/2006 tarihleri arasında askerlik süresi haricinde geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, (kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Eldeki davada, Mahkemece, tanık beyanları arasında çelişki bulunduğu, davacının, davalıya ait işyerinde sürekli mi çalıştığı net olarak belirlenmediği, davacının çalışma süresi saptanmadan, eksik inceleme sonucunda karar verildiği anlaşılmaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. Davada somutlaşan olayda, dosya kapsamı değerlendirildiğinde, red kararının eksik inceleme-araştırma ve yanılgılı değerlendirme sonucu verildiği anlaşılmaktadır. O halde Mahkemece yapılacak iş; tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, dosyada mevcut dönem bordrolarından, bordro tanıkları resen seçilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı ve benzer işi yapan komşu işyerlerinin bordrolarından hizmetleri bildirilen ve işverenler ile bodrolu çalışanlar tespit edilerek dinlenilmeli, alacak davası dosyası değerlendirilerek, tanık beyanları karşılaştırılmalı, böylelikle, varlığı belirgin olan hizmet akdinin süresi tespit edilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 23/02/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.