Yargıtay 15. Hukuk Dairesi · E. 2020/853 · K. 2020/1858

15. Hukuk Dairesi         2020/853 E.  ,  2020/1858 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı TOKİ vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü: - K A R A R - Dava, eser sözleşmesinin bir türü olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan muarazanın giderilmesi istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen hüküm, davalı yüklenici vekilince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle 6100 sayılı HMK'nın 33. maddesi gereğince bir davada dayanılan maddi olguları hukuksal açıdan nitelendirmek, uygulanacak Yasa hükümlerini bulmak ve uygulamak, yani hukuki tavsif mahkemeye ait olduğundan, davacı arsa sahibinin hak sahipliğinin tespiti talebi ile açtığı davasında davacının isteminin muarazanın giderilmesine yönelik olduğunun tabii bulunmasına göre, davalı yüklenicinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 13/1-j maddesindeki genel bütçeye dahil idarelerin harçtan muaf olduğu belirtilmiş olup, davalı yüklenici ... genel bütçeye dahil idare ise de; 5766 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile 02.03.1984 tarihli, 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'na eklenen Ek 12. maddesinde ... (TOKİ)'nın, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu ve 492 sayılı Harçlar Kanunu uygulaması açısından özel bütçeli idareler kapsamında değerlendirileceği düzenlenmiş olduğundan, davalı yüklenici TOKİ genel bütçe içinde yer almasına rağmen 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesindeki harç muafiyetinden yararlanamayacaktır. Harçların kanuna ve ekli tarifeye göre alınması zorunludur. Harç tahsili, kamu düzenine ilişkin olduğundan taraflarca ileri sürülmese dahi mahkemece re’sen dikkatealınması gerekir. Davalı ... harç ödemekle yükümlü olup, harçtan muaf olmadığı halde, mahkeme kararında davalı kurumun harçtan muaf tutulması doğru olmamıştır. Kararın bu nedenle bozulması gerekir ise de; yapılan bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı HMK’nın geçici 3. maddesinin yollaması ile HUMK’nun 438/VII. maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanması uygun bulunmuştur. SONUÇ: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. bent uyarınca kabulü ile yargı harçları kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınması gerektiğinden, hüküm kısmının üçüncü bendinde yer alan ''Davalı kurum harçtan muaf olduğundan davacı tarafından yatırılan 21,15 TL peşin harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine'' kelime dizininin karardan tamamen çıkartılarak yerine ''492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 170,77 TL harçtan peşin alınan 21,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 149,62 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına'' rakam ve kelimelerinin yazılmasına, kararın değiştirilen bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA, ödenenden 5766 sayılı Kanun'un 11. maddesi ile yapılan değişiklik gereğince Harçlar Kanunu 42/2-d maddesi uyarınca alınması gereken 154,30 TL Yargıtay başvurma harcının mahsup edilerek, varsa fazla alınan temyiz harcının temyiz eden davaclı TOKİ'ye iadesine, karara karşı tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme isteminde bulunulabileceğine 25.06.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.