Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2020/859 · K. 2020/1342

20. Hukuk Dairesi         2020/859 E.  ,  2020/1342 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olarak açılan davada İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk ile Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R Dava, trafik kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi; davacının ikametgah mahkemesi ve haksız fiilin gerçekleştiği yer mahkemesi .... Davalılar farklı yer mahkemelerin yargı çevresinde bulunmaktadır. Davalı sigorta şirketi yetkisizlik itirazında bulunduğu gerekçeleri ile yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur. İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesince kural olarak bir davada, davalı sayısı birden fazla ise, dava bunlardan birisinin ikametgahı mahkemesinde açılabileceği gibi, haksız fiilin vuku bulduğu yerde de açılabilir. Bir davada birden fazla (genel ve özel) yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir (Yargıtay 17.HD.11.5.2012 tarih, 2011/12970 E., 2012/6083 K. Sayılı kararı) Somut olayda; davacı, davalılar olan araç sürücüsü, aracın işleteni ve davalı tarafın aracın sigorta şirketi aleyhine maddi, manevi tazminat ve gelir kaybına ilişkin davasını seçimlik hakkını kullanmak suretiyle Erzurum ilinde Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesinde açmıştır. Davacının seçimlik hakkını kullanması, haksız fiilin vuku bulduğu yerin Erzurum olması ve davacının ikametgah adresinin de Erzurum olduğu gerekçesiyle ile karşı yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur. 6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. 6100 sayılı HMK'nın haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen 16. maddesinde HMK'nın 7/1-2. cümlesindeki düzenleme anlamında kesin yetki sözkonusu değildir. Haksız fiil halinde HMK'nın 16. maddesi gereğince birden fazla mahkemenin yetkili kılınarak davacıya bir seçimlik hak tanınmış olduğu gözönüne alındığında, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasının bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiç birisinde açmaz ve yetkisiz bir mahkeme de açar ise, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer. Somut olayda, haksız fiilin vuku bulduğu yerin ... olması ve davacının ikametgah adresinin de "..." olduğu, davalılarında Erzurum'da ikamet etmediği ve davalının da usulüne uygun yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığına göre, davanın İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK'nın 21 ve 22. maddeleri ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince İstanbul Anadolu 25. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE 12/03/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.