Yargıtay 16. Hukuk Dairesi · E. 2020/8909 · K. 2020/5392

16. Hukuk Dairesi         2020/8909 E.  ,  2020/5392 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :KADASTRO MAHKEMESİ DAVA TÜRÜ : KADASTRO TESPİTİNE İTİRAZ Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay'ca incelenmesi istenilmekle; temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, inceleme raporu ve dosyadaki belgeler okundu, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Kadastro sırasında, Varto İlçesi ... Köyü çalışma alınında bulunan 108 ada 37 parsel sayılı 60.400,00 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı ve taksim nedeniyle ... ve ... adına tespit edildikten sonra, komisyon kararı ile tapu maliki olan davalı ... ... ve arkadaşları adına tespit edilmişir. Davacı ..., tapu kaydı, irsen intikal, taksim ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak, tespitin iptali ile adına tescili istemiyle dava açmış, yargılama devam ederken taşınmazın babası ... ... mirasçıları adına tescilini talep etmiştir. Yargılama sırasında ... tapu kaydına ve irsen intikale dayanarak, taksim sonucu çekişmeli taşınmazın babası ... ile ... ...’e kaldığı iddiasıyla 1/2 pay oranında tespitin iptali ve miras payı oranında adına tescili istemiyle; Hazine ise, çekişmeli taşınmazın mera vasfında olduğunu öne sürerek mera özel siciline kaydedilmesi istemiyle davaya katılmışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davacı ile asli müdahil ...’in davalarının reddine, asli müdahil Hazinenin davasının kabulüne, kadastro tespitinin iptali ile çekişmeli taşınmazın mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline kayıt ve tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Davacı, tapu kaydına ve taksime dayanarak tapu kayıt malikleri aleyhine dava açmış olup, Mahkemece, ''davalılardan ... açılan davayı kabul etmiş ise de Mahkemenin gözlemi ile ziraat bilirkişi raporuna göre, çekişmeli taşınmazın mera niteliğinde olduğu ''gerekçesi ile müdahil Hazinenin davasının kabulüne karar verilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Ne var ki, yapılan inceleme, araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Davacının dayandığı, aynı zamanda tespite de esas alınan tapu kaydı tedavülleri ile birlikte getirtilerek mahallinde yöntemince uygulanmamış, revizyon durumu sorulmamış, çekişmeli taşınmaza komşu olan parsellerin tutanak ve dayanakları getirtilmemiş, dava konusu taşınmazın niteliğinin belirlenmesinde esaslı unsur olan hava fotoğraflarından yararlanılmamış, yöntemine uygun şekilde mera araştırması yapılmamış, bu kapsamda taşınmazın bulunduğu bölgede tahsisli mera bulunup bulunmadığı ilgili kurumlardan sorulmamış, soyut nitelikteki yerel bilirkişi ve tanık anlatımları ile taşınmazın kullanım durumunu ve toprak yapısını açıklama bakımından yetersiz, denetime elverişli olmayan zirai bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmiştir. Bu şekilde eksik araştırma, inceleme ve uygulamaya dayalı olarak karar verilemez. Hal böyle olunca; doğru sonuca ulaşılabilmesi için Mahkemece öncelikle, tespite esas alınan ve aynı zamanda davacı tarafın dayandığı 14.11.1947 tarih ve 5 sıra numaralı tapu kaydının tesisinden itibaren tüm tedavülleri ile varsa haritası getirtilmeli, tapu kaydının başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği araştırılmalı, varsa revizyon gördüğü parsellere ait onaylı tutanak örnekleri, tutanakları kesinleşmiş ise tapu kayıtları celbedilmeli, dava konusu taşınmazın tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait en az üç ayrı zaman dilimine ilişkin stereoskopik hava fotoğrafları, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanakları ile çekişmeli taşınmazı kapsayacak şekilde mera tahsisi bulunup bulunmadığı ilgili kurumlardan sorularak, varsa mera tahsis kararı ve krokisi getirtilip dosya bu şekilde keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde, elverdiğince yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan aynı köyden ve komşu köyler halkından ayrı ayrı seçilecek üçer kişilik mahalli bilirkişi kurulu ve taraf tanıkları ile tespit bilirkişileri, üç kişilik uzman ziraatçi mühendisi bilirkişi kurulu, jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisi ve fen bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşifte davacı tarafın dayandığı tapu kaydının varsa haritası uygulanıp kapsamları 3402 sayılı Kadastro Yasası'nın 20/A maddesi gereğince haritasına göre belirlenmeli, tapu kaydının haritası bulunmuyor ya da uygulanma kabiliyeti yoksa sınırlarına itibar edilmeli, tapu kaydının tüm sınırları tek tek okunup yerel bilirkişi ve tanıklardan sorulmak suretiyle mahallinde uygulanmaya çalışılmalı, uygulamada komşu taşınmazların kadastro tutanak ve dayanaklarından yararlanılmalı, keşifte gösterilen sınırlar teknik bilirkişiye işaret ettirilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı, yerel bilirkişi ve tanıkların kayıt uygulamasına ilişkin sözleri arasında doğabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılarak yöntemince giderilmeye çalışılmalı, ayrıca varsa mera tahsis kararı ve haritaları da uygulanıp kapsamları belirlenmeli, teknik bilirkişiye uygulanan tapu kaydının kapsadığı alanı gösterir ve keşfi takibe imkan verir rapor ve kroki düzenlettirilmeli; uygulama sonucunda çekişmeli taşınmazın tapu kayıt kapsamı dışında kaldığının anlaşılması halinde, yöntemince zilyetlik araştırması yapılmalı ve bu bağlamda, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından, ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin mera olup olmadığı ve mera ile arasında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı hususlarında mahalli bilirkişiler ve tanıklardan maddi olaylara dayalı ayrıntılı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri komşu parsel tutanakları ve dayanakları ile denetlenmeli, beyanları arasındaki çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle giderilmeli; ziraat mühendisi bilirkişi kurulundan, çekişmeli taşınmazın niteliğiyle ilgili önceki tarihli ziraat bilirkişi raporunu da irdeleyen, taşınmazın tarımsal niteliğini bildirir, taşınmazın farklı nitelikteki bölümleri ve komşu parsellerle karşılaştırmalı biçimde, toprak yapısı, eğimi, bitki deseni ve diğer yönlerden mera vasfında olup olmadığı, komşularında mera parseli bulunması halinde bu parsellerden nasıl ayrıldığını, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetlik var ise zilyetliğin şeklini ve süresini bildiren, taşınmazın değişik yönlerden çekilmiş fotoğrafları ile desteklenmiş, somut verilere ve bilimsel esaslara dayalı, ayrıntılı ve gerekçeşi rapor alınmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisinden belirtilen tarihlerde çekilmiş stereoskopik çift hava fotoğrafları üzerinde stereoskop aletiyle inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın hava fotoğraflarında gösterilmesi istenilmeli ve taşınmazın önceki ve şimdiki niteliğinin, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle kullanılıp kullanılmadığının ve kullanım sınırlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine çalışılmalı; taşınmazın kadim mera olduğunun ya da tahsis haritası kapsamında kaldığının ve öncesinin mera olduğunun anlaşılması halinde, meralar üzerinde sürdürülen zilyetliğin hukukça değer taşımayacağı düşünülmeli ve bundan sonra toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek, eksik araştırma ve incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup, davacı ve davalı ... vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz karar harcının talep halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, yasal koşullar gerçekleştiğinde kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 18.11.2020 gününde oybirliğiyle karar verildi. S/E