Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2020/920 · K. 2021/5064

10. Hukuk Dairesi         2020/920 E.  ,  2021/5064 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi Dava, geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekilleri tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesince verilen kararın, davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi I-İSTEM Davacı, davalı işyerinde 03.12.2001-04.12.2011 tarihleri arasında dökümhane bölümünde döküm operatörü olarak çalıştığını, yaptığı işin el ve beden gücüne dayalı olduğunu, çalıştığı süre içerisinde fizyolojik olarak bazı problemler yaşadığını, kazanın oluşumunda davalı şirketin dökümhane bölümünde son derece disiplinsiz, kontrolsüz bir çalışma düzeni olmasının en önemli etken olduğunu, iş güvenliği tedbirlerinin hiçbirinin alınmadığını, gerekli eğitimlerin verilmediğini, müvekkiline koruyucu hiçbir güvenlik ekipmanı verilmediğini, kazanın oluşumunda müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, ... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Özürlü Sağlık Kurulu tarafından "sol el bileği artrodezlisi" tanısıyla %18 tüm vücut fonksiyon kaybı olduğuna dair rapor verildiğini, meydana gelen iş kazası nedeniyle müvekkilinin vücut bütünlüğünün bozulduğunu belirterek, 20.08.2007 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. II-CEVAP Davalı ... Otomotiv A.Ş vekili, davacının iddia ettiği bileğinin üzerine düşmesi olayının iş yerinde meydana gelmediğini, davacının işyerinde geçirdiği kaza sonucu malul kalmadığını, müvekkili şirkette çalışanlara İş Güvenliği ve İşçi Sağlığı Eğitimlerinin verildiğini, müvekkiline atfı kabil bir kusur bulunmadığını, davalı Kurum vekili, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın yetki, husumet, zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, kurum tarafından tesis edilen işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir. III-MAHKEME KARARI A-İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabülü ile; davacı ...'ın 20.08.2007 tarihinde davalı ... A.Ş isimli işyerinde geçirdiği kazanın iş kazası olarak tespitine karar verilmiştir. B-BAM KARARI Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi, usul ve esas açısından ilk derece mahkemesi kararını yerinde bulmak suretiyle; davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir. IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU VE NEDENLERİ: Davalı kurum vekili, olayın iş kazası olduğunun ispatlanamadığını, davalı işveren vekili, kazanın iş yerinde meydana geldiğine dair hiç bir delilin bulunmadığı, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı yönünden temyiz etmişlerdir. V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME: Dava, iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu olan ve tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanunun 11-A ve 5510 sayılı Kanunun 13. maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir. Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Kanunun 11/A maddesidir. Anılan maddeye göre eldeki davayla ilgili olarak iş kazası; a-)Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada, b-)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş dolayısıyla, Hemen veya sonradan sigortalıyı bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır. Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için; A-)Olaya, maruz kalan kişinin 506 sayılı Kanunun 2. maddesi anlamında sigortalı olması, B-)Olayın, 506 sayılı Kanunun 11/A maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, Olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Açıklanan bu madde hükmüne göre, iş kazası; maddede sayılı olarak belirtilmiş hal ve durumlardan herhangi birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan olaydır. Gerek uygulama ve gerek öğretide açıkça kabul edildiği ve madde metninden de anlaşıldığı üzere bu maddede sayılan haller örnekleme niteliğinde değil, sınırlayıcı niteliktedir. Bu hallerden birine girmeyen sigorta olayı iş kazası sayılamaz. Sayılan bu hallerin birlikte gerçekleşme koşulu bulunmayıp, herhangi birinin gerçekleşmiş olması gerekli ve yeterlidir. Eş söyleyişle, iş kazası hukuksal nitelikte bir olay olup, bu olayın yukarıda açıklanan yasa maddesinde sınırlandırılan ve belirtilen hallerden herhangi birinin oluşmasıyla ortaya çıkması gerekir. İş kazasının unsurları üzerinde de kısaca durmak gerekirse, şöyle sıralanabilir; kazaya uğrayan 506 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılmalı; bu sigortalı bir kazaya uğramalı ve uğranılan kaza 506 sayılı Kanunun yukarıda ayrıntısı açıklanan 11. maddesinin (A) fıkrasında sayılan hal ve durumlardan birinde meydana gelmeli; sigortalıyı hemen veya sonradan bedence veya ruhça arızaya uğratan bir olay biçiminde gerçekleşmeli; bu olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında uygun illiyet (nedensellik) bağı bulunmalıdır. İnceleme konusu dosyada; 2002-2012 yılları arasında davalı iş yerinde çalışmakta olan davacının, 20.08.2007 tarihinde iş yerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep ettiği; kazanın, iş yerinde gece vardiyasında çalışırken kalıbı el bileğinin üzerine düşürmesi ve daha öncesinde de bileğine darbeler alması sonucunda el bileğinde kırık oluşması şeklinde meydana geldiği, davacı iş kazasının tespiti için kuruma başvurmuş ise de kurum tarafından, 20.08.2007 tarihinde hastalık sigorta kolundan iş göremezlik ödeneği aldığından ve iş kazası yönünden herhangi bir belge bulunmadığından dolayı iş kazası sayılamayacağına karar verildiği yönünde cevap verildiği anlaşılmaktadır. Dosya içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden; Davacının 04.06.2008 tarihinde ... Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesine gittiği, hastane raporunun şikayet kısmına "14 sene önce bilek üzerine düşme sonrası sol el bileğinde hafif düzeyde olan ve 2 ay önce aşırı ağrı ve şişme olan..." ifadesinin yazıldığı, ... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin 23.11.2017 tarihli epikriz raporunda "yaklaşık 10 yıl önce futbol maçı esnasında düşen hastanın sol el bileği şişmiş, o zamandan beri ara ara el bileğinde ağrı oluyormuş, Mayıs 2008 yılında yedi kilo bir ağırlık taşımış, sonrasında şiddetli ağrı olmuş, 15.07.2008 tarihinde ameliyat olmuş.." ifadesinin yer aldığı görülmektedir. ... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin 24.12.2010 tarihli epikriz raporunda da aynı şekilde davacının yaklaşık on sene önce futbol maçı sırasında düştüğü belirtilmektedir. Davacı 28.08.2012 tarihinde kurum müfettişine verdiği ifade de; 20.05.2008 tarihinde el bileğinde şiddetli ağrı ile işe geldiğini, iş yeri hekimine gittiğini, onun bir gün istirahat verdiğini, ağrı geçmeyin ... Devlet Hastanesine gittiğini, ilk muayenede doktorun kırığın 4-5 ay öncesine ait olabileceğini söylediğini, bileğinden ameliyat olduğunu, kalıbı bir keresinde bileğine düşürdüğünü ve iş yerinde çalışırken bileğine darbeler aldığını beyan etmektedir. İş yeri protokol defterinin incelenmesinden ise 20.05.2008 tarihinde davacının sol el bileğinde şişlik ve ağrı şikayetiyle iş yeri hekimliğine geldiği, kendisine vizite kağıdı verildiği ve protokol defterine şikayetin iş yeri dışında meydana geldiğini ifade eden "dışarda" ibaresinin yazıldığı anlaşılmaktadır. Dosyada dinlenen iş yeri çalışanı ...; 20.08.2007 tarihinde gece vardiyasında kendisinin de çalışmakta olduğunu, davacının yerlerin kaygan olması nedeniyle, kalıpları sökerken kalıpla beraber yere düştüğünü, revire gittiğini ve revir dönüşünde de sabaha kadar çalıştığını, kolundaki yaralanma nedeniyle uzun süre istirahat aldığını beyan etmiş, müfettiş raporunda ifadesi alınan iş yeri çalışanı ... ise; davacının bileğinde belirğin bir rahatsızlığı olduğunu ve farklı hastahanelerde farklı teşhisler konulduğu ve farklı tedavi yöntemlerei önerildiğini öğrendiklerini, davacının çocukluğunda veya askerde iken geçirdiği rahatsızlık sonucu bileğinde kemik tüberkülozu veya kemik kanseri seklinde bir rahatsızlığının olduğunu öğrendiklerini, bileğinde oluşan rahatsızlığın yapmış olduğu işten kaynaklanmadığı, çünkü iş yerinde herhangi bir ağır kaldırma şeklinde bir çalışmanın söz konusu olmadığı yönünde beyanda bulunmuştur. Somut dosyada, dava konusu talep ile ilgili müfettiş incelemesi yapıldığı anlaşılmakta ise de müfettiş raporu dosya içerisinde bulunmamaktadır. Bu itibarla öncelikle müfettiş inceleme raporu ve ... Kemik Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesindeki tüm tedavi kayıtları celp edilmeli, ... Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesinin 24.12.2010 ve 23.11.2017 tarihli epikriz raporları içeriğindeki davacı şikayeti de dikkate alınarak, tüm tedavi süreci içeriği ile iddia olunan kazanın oluş biçimi birlikte değerlendirilmeli, kazanın meydana geldiği tarihte gece vardiyasında çalışan tüm tanıklar tespit edilerek kaza ile ilgili beyanları alınmalı, dosyada toplanan tüm deliller değerlendirilmek suretiyle iddia olunan olayın 506 sayılı Yasanın 11. madde kapsamında iş kazası olup olmadığı hususu irdelenmeli, sonucuna göre karar verilmelidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... ve Gömlek Üretim A.Ş.'ye iadesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 12.04.2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.