Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2021/1437 · K. 2021/13239

10. Hukuk Dairesi         2021/1437 E.  ,  2021/13239 K. "İçtihat Metni" Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi Dava, iş kazasının ve işgöremezlik derecesinin tespiti istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen karara karşı taraf avukatları tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesince verilen kararın, taraf avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. I-İSTEM: Davacı vekili, davacının yaralanmasına neden olan 23/07/2012 tarihli olayın 5510 sayılı Yasa'nın 13/a-b.maddeleri gereğince iş kazası olduğunun tespitine, sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti ile sürekli iş göremezlik geliri bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II-CEVAP: Davalı Kurum vekili, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek hukuki dayanaktan yoksun haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III-MAHKEME KARARI A-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI "Davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine ; 1-Davacı ...'ın yaralanmasına neden olan 23/07/2012 tarihli olayın 5510 sayılı Yasanın 13/a-b maddeleri gereğince iş kazası olduğunun tespitine, 2-Maluliyetin tespiti ve sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasına yönelik talebin reddine," karar verilmiştir. B-BAM KARARI 1-Davacı vekilinin ve davalı Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, karar verilmiştir. IV-TEMYİZ KANUN YOLUNA BAŞVURU Davacı ve davalı tarafından kararın bozulması talep edilmiştir. V-İLGİLİ HUKUK KURALLARI VE İNCELEME Bir olayın iş kazası sayılması gerektiğinin tespitine ilişkin davanın nihayetinde 506 ve 5510 sayılı Yasa gereğince hak sahiplerine iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanması sonucu doğabileceği gibi, diğer yandan bir sosyal sigorta olayının iş kazası sayılıp sayılmaması işverenin dahi hak alanını ilgilendirir. Zira işveren kusurlu ve olay da iş kazası ise, Kurum bağladığı gelirin peşin değerini işverenden isteyebilecektir. Olayın iş kazası sayılması gerektiğinin tespitine ilişkin davanın asıl amacı, 506 ve 5510 sayılı Yasa gereğince hak sahiplerine iş kazası sigorta kolundan gelir bağlanmasının teminine yöneliktir. Diğer yandan bir sosyal sigorta olayının iş kazası sayılıp sayılmaması işverenin dahi hak alanını ilgilendirir. Zira işveren kusurlu ve olay da iş kazası ise, Kurum bağladığı gelirin peşin değerini işverenden isteyebilecektir. Sosyal Güvenlik Hakkı kamu düzenine ilişkin olduğundan bu hakka ilişkin davalarda kendiliğinden araştırma ilkesi uygulanır. Kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalar, daha çok tarafların dava konusu üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri davalardır. Kendiliğinden araştırma ilkesinin uygulandığı davalarda hakimin kararını(hükmünü) tarafların bildirmiş oldukları vakıalara dayandırılabilmesi için onların varlığına kanaat getirmiş olması gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olmayan vakıaları da hakim kendiliğinden inceleme konusu yapar. Bundan başka hakim tarafların ileri sürmedikleri vakıaları da kendiliğinden araştırıp kararını bu vakıalara dayandırabilir ve davanın ispatı için bütün delillere kendiliğinden başvurabilir. Bu ilke gereğince mahkeme olayın iş kazası olup olmadığının tespiti için özgürce uzman kişi ve kuruluşlardan görüş sormak suretiyle maddi gerçeği tesbit edip vicdani kanaatine göre karar vermelidir. Somut olayda; dava iş kazasının tespiti ile davacının sürekli iş göremezlik derecesinin tespiti istemine ilişkindir. Gerçekten davacının dava dışı işyerinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiş ise de, ihtilaf Sosyal Güvenlik Kurumu'nun ve işverenin hak alanını doğrudan ilgilendirmekte olup davada işveren davalı gösterilmemiştir. Yapılacak iş; davacı tarafa harcı da yatırılmak suretiyle yöntemince işverenin davaya dahil edilmesi için süre vermek, işverenin de gösterdiği delilleri toplamak suretiyle tüm delilleri birlikte değerlendirmek, sonucuna göre karar vermekten ibarettir. O halde, taraf avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi kararının HMK’nın 373/1 maddesi gereği kaldırılarak sair hususlar incelenmeksizin temyiz edilen ilk derece mahkemesi hükmünün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, aşağıdaki yazılı temyiz harcının davacıya iadesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 01/11/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.