Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2021/1852 · K. 2023/9289

4. Hukuk Dairesi         2021/1852 E.  ,  2023/9289 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2018/2384 E., 2020/3814 K. HÜKÜM/KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddi/ Davanın kısmen kabulü İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/2 E., 2018/55 K. Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirketin davalı ... şirketinden İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2015/34016 esas ... kesinleşmiş icra dosyasından alacağının olduğunu, borcun ödenmediğini ve borçlunun haczi kabil malının bulunamadığını, ancak davalı borçluya ait Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Misinli mahallesi, 279 ada, 4 parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmazın davalı borçlu tarafından 28.07.2015 tarihinde 44.000,00 TL bedel ile davalı ... A.Ş'ne devredildiğini, devir sırasında ... Şirketi adına diğer davalı ...'nın vekaleten işlem yaptığını ve akabinde de 16.10.2015 tarihinde bu taşınmazın ...'ya devredildiğini, Vakıflar Mahallesi, ... mevkii, 2332 parselde kayıtlı taşınmazın ise 28.07.2015 tarihinde davalı ... A.Ş'ne 101.000 TL bedel ile devredildiğini, daha sonra da dava dışı ... Boya Ltd.Şti'ne devredildiğini, bu devirlerin alacaklılardan mal kaçırmak amacı ile yapıldığını belirterek 279 ada, 4 parseldeki taşınmaz yönünden tasarrufların iptaline, 2332 parsel yönünden ise taşınmazın elden çıkarıldığı tarihteki bedelinin ... şirketinden alacak ve ferileri ile sınırlı olarak tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı ... Plastik San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesinde; şirketin davacıdan mal kaçırmak veya davacıyı cezalandırma amaçlı işlem yapmadığını, icra dosyasını temlik alan davacının alacağını aldığını ve halen de tahsilatlar yaptığını, mükerer ödemeler yaparak şirketin ticari faaliyetlerini sekteye uğratmayı amaçladığını, tasarrufların mal kaçırma amacıyla yapılmadığını, tamamının borcun doğumundan önce yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ...; cevap dilekçesi vermemiştir. 3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; tasarrufun iptali davasının koşullarının gerçekleşmediğini, davalının iyiniyetli 3. kişi olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taşınmazlardan 279 ada, 4 parselin satış bedeli ile gerçek rayiç değeri arasında fahiş fark bulunmadığı, 2332 parsel ... taşınmazın ise satış bedeli ile gerçek rayiç değeri arasında fahiş fark bulunduğu, bu son taşınmazın alacaklıdan mal kaçırmak amacı ile borçlu şirket tarafından davalı ... şirketine ve onun tarafından dava dışı başka bir şirkete satıldığı gerekçesiyle dava konusu Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Misinli mahallesi, 279 ada 4 parsel için açılan davanın reddine, dava konusu Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Vakıflar mahallesi, ... mevkii, 2332 parsel için açılan davanın kabulüne, tasarrufa konu taşınmazın davalı ... şirketi tarafından dava dışı ... Teks şirketine satış tarihindeki rayiç bedeli olan 357.600,00TL nin davacının İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün 2015/34016 esas ... dosyasındaki alacak ve ferilerini geçmemek kaydı ile davalı ... şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hakkındaki dava reddedilen ...'nın aile şirketleri olan ve mal kaçırmak amacıyla muvazaalı işlemler yapan davalı şirketleri devirler öncesi tanıdığını, taşınmazlardan birini son olarak kendi uhdesine geçirmek amacıyla vekaleten tapuda dava konusu 2 taşınmaz için işlem yaptığını, bu hususların mahkeme huzurunda ikrar edilmesine rağmen bu davalı hakkında açılan davanın usul ve yasaya aykırı olarak reddedildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davalılardan son olarak ...'nın devraldığı dava konusu Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Misinli mahallesi, 279 ada, 4 parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz yönünden açılan davanın kabulü ile tasarrufun iptaline karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin dosyada aciz vesikası olup olmadığını tahkik etmeksizin, son kayıt malikini davaya dahil etmeksizin verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının dosyaya sunduğu haciz zabıtlarının geçici aciz vesikası sayılamayacağını, tasarruf tarihinin borcun doğumundan önce olduğunu, ancak alacaklının, borcun kaynağını teşkil eden ticari ilişkinin tasarruf tarihinden önce olduğunu ileri sürdüğünü, bu durumda mahkemenin gerekirse defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi de yaptırarak varsa ilişkinin saptanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 3. Davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; mahkemenin dosyada aciz vesikası olup olmadığını tahkik etmeksizin, son kayıt malikini davaya dahil etmeksizin verdiği kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının dosyaya sunduğu haciz zabıtlarının geçici aciz vesikası sayılamayacağını, tasarruf tarihinin borcun doğumundan önce olduğunu, ancak alacaklının, borcun kaynağını teşkil eden ticari ilişkinin tasarruf tarihinden önce olduğunu ileri sürdüğünü, bu durumda mahkemenin gerekirse defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi de yaptırarak varsa ilişkinin saptanması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın esastan red edilmesi karşısında aciz belgesinin geçerli olmadığına ilişkin itirazların sonuca etkili olmadığı gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf talebinin HMK.nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine, davalı şirketlerin aile şirketi olup taşınmazları devreden ... yetkilisi ... ...'in, taşınmazları devralan ... Gayrimenkul ve Ticaret A.Ş. yetkilisi Hümay ...'in babası olduğu bu iki davalı şirket arasında fiili ve organik bağlantı bulunduğu ve devralan şirket yetkililerinin borçlunun amaç ve niyetini bilebilecek durumda kişiler oldukları, 2332 parsel ... taşınmazın satış bedeli ile gerçek rayiç değeri arasında fahiş fark bulunduğu gerekçesiyle davalı ... Gayrımenkul ve Ticaret A.Ş vekilinin istinaf talepleri yerinde bulunmadığından HMK.nun 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine, 279 ada, 4 parselde kayıtlı taşınmazın gerçek satış bedeli ile bilirkişi raporuyla belirlenen rayiç bedeli arasında misli fark bulunmadığı gibi davalının borçluların durumlarını bilebilecek kişilerden olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK 353/1-b/1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. 2. Davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunda bildirdiği sebepler ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 ... İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, dava konusu taşınmazlardan Vakıflar Mahallesi, ... mevkii, 2332 parselde kayıtlı taşınmaz yönünden yapılan incelemede, taşınmazın tapuda gösterilen değeri ile bilirkişi raporuyla tespit edilen gerçek rayiç değeri arasında İİK'nun 278/2. maddesi gereğince mislini aşan fark olduğunun anlaşılmasına, taşınmazı devreden davalı borçlu şirketin yetkilisi ... ..., taşınmazın devredildiği davalı 3. kişi şirketin yetkilisi Hümay ...'in babası olduğundan İİK'nun 280/1 maddesi gereğince davalı 3. kişi şirketin davalı borçlu şirketin mali durumu ile alacaklılarını ızrar kastını bilebilecek kişilerden olduğunun anlaşılmasına ve aksinin de ispatlanamamasına göre, usul ve kanuna uygun olup davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Borçlunun aciz ya da iflasından önce yaptığı iptale tabi tasarrufları üç grup altında ve İİK.nin 278, 279 ve 280. maddelerinde düzenlenmiştir. Ancak bu maddelerde iptal edilebilecek bütün tasarruflar sınırlı olarak sayılmış değildir. Kanun, iptale tabi bazı tasarruflar için genel bir tanımlama yaparak hangi tasarrufların iptale tabi olduğu hususunun tayinini hakimin takdirine bırakmıştır (İİK. m. 281). Bu yasal nedenle de davacı tarafından İİK.nin 278, 279 ve 280. maddelerden birine dayanılmış olsa dahi mahkeme bununla bağlı olmayıp diğer maddelerden birine göre iptal kararı verebilir (Y.H.G.K. 25.11.1987 Tarih, 1987/15-380 Esas ve 1987/872 Karar ... ilamı ). İİK.nun 282. maddesi gereğince tasarrufun iptali davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır. Ayrıca, kötü niyetli üçüncü şahıslar hakkında da iptal davası açılabilir. Buradaki üçüncü kişiden maksat, borçlu ile doğrudan işlem yapan değil, borçlu ile işlemde bulunan kişiden mal veya ... satın alan kişi olup uygulamada buna dördüncü kişi denilir. Borçlu ile işlemde bulunmayan dördüncü veya ondan sonraki kişiler hakkında dava açılıp açılmaması davacının isteğine bağlıdır ve bu kişiler yönünden iptal kararı verilebilmesi kötü niyetli olduklarının yani borçlunun alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini bilen veya bilmesi gereken kişilerden olduklarının kanıtlanmasına bağlıdır. Somut olayda; dava konusu taşınmazlardan Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Misinli mahallesi, 279 ada, 4 parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz davalı borçlu ... Plastik San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.07.2015 tarihinde davalı 3. kişi ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'ye, ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. tarafından da 16.10.2015 tarihinde davalı 4. kişi ...'ya devredilmiştir. İlk Derece Mahkemesince; sözü edilen bu dava konusu taşınmaz yönünden satış bedeli ile gerçek rayiç değeri arasında fahiş fark bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de; varılan sonuç dosya kapsamı ve mevcut delil durumuna uygun düşmemektedir. Yukarıda da belirtildiği üzere iptal davalarında davacı tarafından İİK.nin 278, 279 ve 280. maddelerinden birine dayanılmış olsa dahi mahkeme bununla bağlı olmayıp diğer maddelerden birine göre de iptal kararı verebilir. Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Misinli mahallesi, 279 ada, 4 parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz yönünden her ne kadar İİK'nun 278/2 maddesi gereği satış bedeli ile gerçek rayiç değeri arasında mislini aşan bedel farkı yok ise de; yine İlk Derece Mahkemesince de belirlendiği üzere taşınmazı devreden davalı borçlu ... Plastik San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi ... ..., taşınmazın devredildiği davalı 3. kişi ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. yetkilisi Hümay ...'in babası olup, Hümay ...'in borçlu ... şirketinin aynı zamanda sigortalı çalışanı olduğu, yine ... şirketinde sigortalı çalışan başka kimselerin de (Sonay Bağış ... ve ... ... vs.) ... şirketinde sigortalı çalışmaya devam ettikleri, bu iki davalı şirket arasında fiili ve organik bağlantı bulunduğu anlaşıldığından İİK'nun 280/1 maddesi kapsamında davalı 3. kişi şirket, davalı borçlu şirketin mali durumu ile alacaklılarını ızrar kastını bilebilecek kişilerdendir. Yine taşınmazın davalı 3. kişi ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. Tarafından devredildiği davalı 4. kişi ... ise; dava konusu taşınmazlar davalı borçlu ... Plastik San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. Tarafından davalı 3. kişi ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'ye tapuda devredilirken davalı borçlu şirkete vekaleten hareket etmiş olup, vekili olarak hareket ettiği davalı borçlu şirketin ekonomik mali durumunu ve alacaklılara zarar verme kastı ile hareket ettiğini İİK'nun 280/1 maddesi gereğince bilebilecek kişilerdendir. Bu durumda İlk Derece Mahkemesince dava konusu edilen Tekirdağ ili, Ergene ilçesi, Misinli mahallesi, 279 ada, 4 parselde kayıtlı arsa vasfındaki taşınmaz yönünden davanın kabulü ile, tasarrufun iptaline ve davacı alacaklıya icra takibine konu alacak ve ferileriyle sınırlı olmak üzere haciz ve satış yetkisi verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere karar verilmesi doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ... Gayrimenkul ve Tic. A.Ş.'ye yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.