Yargıtay 9. Hukuk Dairesi · E. 2021/1927 · K. 2021/6274

9. Hukuk Dairesi         2021/1927 E.  ,  2021/6274 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi DAVA TÜRÜ : ALACAK Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I Davacı İsteminin Özeti: Davacı vekili, mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'ne bağlı olarak 1990 yılında mevsimlik işçi olarak işe başladığını, 02.02.2001 tarihinde sürekli işçi kadrosuna geçmekle düz işçi statüsünde 2011 yılında emekli oluncaya kadar çalıştığını, davacının sendika üyesi olduğunu ve 01.03.1999-28.02.2001 dönemi Toplu İş Sözleşmesine göre tabi olduğu ücret skalası yanlış tespit edildiğinden ücret zamları yevmiyesine eksik uygulanmak sureti ile ücret ve ikramiye fark alacakları doğduğunu, kadroya girildiği tarihte ilk işe giren işçiler gibi ücretlendirme yapılmasının hatalı olduğunu ileri sürerek, fark ücret alacağı, fark ikramiye alacağı, fark ilave tediye ücreti alacağı ve yıllık izin ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalılar Cevaplarının Özeti: Davalılar vekilleri davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır. Mahkeme Kararının Özeti: Mahkemece davanın kabulü hakkında verilen 12.04.2016 tarihli ilk karar Yargıtay (Kapatılan) 22. Hukuk Dairesinin 24.12.2019 gün, 2016/25782 esas ve 2019/24286 karar sayılı ilamında yazılı gerekçelerle bozulmuş, Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının İl Özel İdaresinin devrinden önce emekli olduğu, çalışmasından doğan alacaklarından devredilen Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olacağına dair bir komisyon kararının olmadığı gerekçesi ile ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhindeki davanın sıfat yokluğu nedeniyle reddine, İçişleri Bakanlığı yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Temyiz Başvurusu: Karar, davalılar vekillerince yasal süresi içerisinde ayrı ayrı temyiz edilmiştir Gerekçe: Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı taraf sıfatının belirlenmesi noktasında toplanmaktadır. 12.11.2012 tarihli 6360 sayılı Onüç İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmialtı İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 5. fıkrasında 2. fıkrada (İzmir de bulunmaktadır.) sayılan illerdeki il özel idarelerinin kaldırıldığı, yürürlük başlıklı 36. maddesinde de kanunun bu hükümlerinin ilk mahalli idareler seçiminde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Anılan Kanunun kabul edildiği tarihten sonraki ilk mahalli idareler seçimi ile İzmir İl Özel İdaresini tüzel kişiliği sona ermiştir. 6360 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 2. fıkrasıyla; mevzuatla il özel idarelerine yapılan atıflar bu Kanun kapsamında tüzel kişiliği kaldırılan il özel idareleri için ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, Hazineye, valiliklere, büyükşehir belediyelerine ve bağlı kuruluşlarına veya ilçe belediyelerine yapılmış sayılacağı, tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine 22/02/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve diğer mevzuatla verilmiş olan yetki, görev ve sorumluluklar ilgisine göre bu kurum ve kuruluşlar tarafından kullanılacağı ve yerine getirileceği, söz konusu il özel idarelerinin mahkemelerde süren davaları ile il özel idaresi olarak faaliyet gösterdikleri dönem ve yapılan işlemlere ilişkin olarak açılacak davalarda muhatap, devir işleminin yapıldığı ilgili kurum ve kuruluş olduğu açıkça düzenlemiştir. Bu durumda kaldırılan il özel idareleri hakkındaki davaların ilgilisine göre devredildiği kurum ve kuruluşa yöneltileceği tartışmasızdır. Somut uyuşmazlıklarda il özel idaresine karşı açılan davalarda öncelikle dava konusunu oluşturan faaliyet ve işlemlerle ilgili konuların hangi kurum ve kuruluşlara devredildiği ve devralanın tüzel kişiliğinin de bulunup bulunmadığı belirlenerek davalı sıfatının kime yöneltileceğinin tespiti gerekir. Tüzel kişiliği sona eren il özel idarelerinin devir, tasfiye ve paylaştırılma işlemlerini düzenleyen 6360 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesinin 1. fıkrasında; devir, tasfiye ve paylaştırma işlemlerini yürütmek üzere vali tarafından, bir vali yardımcısının başkanlığında, valinin uygun göreceği kurum ve kuruluş temsilcilerinin ve ilgili belediye başkanlarının katılımıyla devir, tasfiye ve paylaştırma komisyonu kurulacağı bu komisyona yardımcı olmak üzere valinin görevlendirmesi ile alt komisyonlar da kurulabileceği, 4. fıkrasında bu kanun ile tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idareleri; personelini, her türlü taşınır ve taşınmaz malları ile hak, alacak ve borçlarını bu Kanun'un yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde valiliğe bildireceği, bu idarelerin taşınmazlarının satışı, tahsisi ve kiralanması, iş ve toplu iş sözleşmesinin yapılması, her türlü imar uygulaması (inşaat ruhsatı hariç), iş makineleri ve diğer taşıtların satışı ile borçlanmaları İçişleri Bakanlığının onayına bağlı olduğu, 5. fıkrasında ise tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşları ile bunların taşra teşkilatına, valiliklere, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığına, büyükşehir belediyesine ve bağlı kuruluşuna veya ilçe belediyesine devredilmesine karar verileceği, devir işlemi, yapılacak ilk mahalli idareler genel seçimi tarihinde uygulamaya konulacağı Maliye Hazinesi'ne devredilen taşınmazlar Kanunun yayımlandığı tarih itibarıyla kullanmakta olan kurumlara tahsis edilmiş sayılacağı Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazlardan Maliye Bakanlığınca, bu Kanun'un 1. maddesiyle tüzel kişilikleri kaldırılan il özel idarelerine, belediyelere ve köy tüzel kişiliklerine tahsis edilmiş olanlar; kuruluş kanunlarıyla kendilerine verilen kamusal nitelikteki görevleri yerine getirmeleri amacıyla ve komisyon kararıyla; ilgisine göre bakanlıklara, bakanlıkların bağlı veya ilgili kuruluşlarına, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına, büyükşehir belediyelerine, büyükşehir belediyelerinin bağlı kuruluşlarına ve ilçe belediyelerine tahsis edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir. Bu kapsamda, devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda taraf sıfatının kime ait olduğu konusunda anılan kanunda bir düzenleme bulunmamaktadır. Dava konusu olayda, davacı işçinin Köy Hizmetleri Müdürlüğünde çalışmaya başladığı ve çalışmasını İl Özel İdaresine bağlı Alt Yapı Hizmetleri daire Başkanlığına ait işyerinde devam ettirdiği, davalı ...’nin tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun ile 30.03.2014 tarihinde kaldırıldığı, davacının ise 12.08.2011 tarihinde yaşlılık aylığı almak üzere emekli olduğu anlaşılmaktadır. İl Özel İdaresinin devir öncesi borçlarının hangi kuruma devredildiğinin belirlendiği bir durumda davalı taraf sıfatının borcu devralan bu kurum veya kuruluş olacağı, borçların devri konusunda alınmış bir karar yok ise anılan İl Özel İdaresinin aktiflerini ve alacaklarını devralanın borçlardan da sorumlu tutulması gerekeceği, tüm bu araştırmalarla borçtan sorumlu tutulacak davada taraf ehliyetine sahip bir kurum veya kuruluş tespit edilemediği hallerde ise borcun mahalli idare birimi olan İl Özel İdaresindeki çalışmalardan doğan bir borç olması dikkate alındığında, davanın İçişleri Bakanlığı'na yöneltilerek sonuçlandırılması gerekir. Somut olayda; bozma sonrası yapılan yargılama sonucu davanın İçişleri Bakanlığı aleyhine kabulüne karar verildiği, ancak dosyaya sunulan 12.11.2014 tarihli Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyon Kararı dikkate alındığında, ... Valiliğinin 25.08.2014 tarih ve 26798 sayılı yazısı ile görevlendirilen Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı personelinin hazırladığı ve ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nın 11.11.2014 tarih ve 900 sayılı yazı ekinde sunulan mülga İl Özel İdaresinin arşivinde bulunan 18175 adet dosyanın 6360 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin 5. fıkrası uyarınca ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devrine karar verildiği anlaşılmaktadır. Söz konusu Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyon Kararı ekinde sunulan listenin incelenmesinde ise 3232. sıra ve 610. dosya sıra numarasında davacı ...’nın adının yer aldığı görülmektedir. 6360 sayılı Kanunda yer alan düzenlemeler kapsamında, devir öncesi doğan ve bir kurum ve kuruluşa devredilemeyen işçilik alacaklarının tahsili için açılan davalarda, Dairemizin içtihatları gereği İçişleri Bakanlığı'nın taraf olduğu değerlendirilmiş ise de, söz konusu Komisyon kararı ile davacının açmış olduğu davanın ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devredildiği anlaşıldığından ve davanın devredildiği Kurum belirlendiğinden, ilgili kurum aleyhine davanın sonuçlandırılması gerekmektedir. Mahkemece bu yön gözetilmeden eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Sonuç: Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ... Belediye Başkanlığı'na iadesine, 16.03.2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.