Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2021/22632 · K. 2023/1728

4. Hukuk Dairesi         2021/22632 E.  ,  2023/1728 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/485-2021/609 SAYISI : 2021/İHK-18704 HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü/davalının itirazının kabulü SAYISI : K-2021/6451 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine ve davalı vekilinin itirazın kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucundan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 02.06.2019 tarihinde davacının yolcu olduğu davalıya Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı aracın yaptığı tek taraflı trafik kazasında davacı müvekkilinin yaralandığını, davalı tarafa yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutularak sürekli iş göremezlik tazminatı için 45.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini toplam 169.950 TL’ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin medikal firmadan aldığı raporda davacının maluliyetinin olmadığını, gerekli görülmesi halinde Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınması gerektiğini ve vekalet ücretinin 1/5 olarak hesaplaması gerektiğini ileri sürmüştür. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...kazaya karışan araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğunun trafik kaza tespit tutanağı ile tespit edildiği; davacının sunduğu raporda, davacının maluliyet oranının %14 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 134.105,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 35.845,11 TL'nin reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; tazminat hesabının PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant formülü ile yapılması gerektiğini ileri sürerek itiraz yoluna başvurmuştur. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; maluliyet raporunun Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarına uygun düzenlenmediğini, kazanın iş kazası olduğunu ileri sürerek itiraz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "kaza tarihine göre tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve %1,8 teknik faiz kullanılmasının doğru olduğu, ancak davacının yaşının hatalı alındığı" gerekçesiyle davacının itirazının reddine ve davalının itirazın kısmen kabulü ile yeniden hüküm kurulmasına, 135.052,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 34.898 TL yönünden talebin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Taraf vekilleri, itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile benzer sebepleri tekrar ederek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıda yer alan bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Trafik kazasında cismani zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de; Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Bu itibarla; tazminat hesaplamasında, TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun kullanılmasında bir isabetsizlik görülmemiştir. Ancak; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da karara esas kabul edilen 17.05.2021 tarihli aktüer raporunda; 01.06.2015 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları dahilinde, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapılmıştır. Tazminat hesaplamasında, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir ki, İtiraz Hakem Heyeti tarafından esas alınan rapor bu yönüyle yeterli bir rapor değildir. Açıklanan tüm bu hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve % 1,8 teknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması; bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması ile tazminat hesaplaması için davacının usuli kazanılmış hakları gözetilerek daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınıp, oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının ve davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın, İtiraz Hakeme Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine, 14.02.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin gerçek zararının hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin daha uygun olacağına karar verilmiştir. Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı gereği, iş gücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir. Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen 16.04.2021 tarihli aktüer raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak, işleyecek devre bakımından "devre başı ödemeli belirli süreli rant" yöntemi kullanılarak 134.105,00 TL. tazminat hesaplanmış; bu rapordaki hesap tekniğine ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına davacı taraf itiraz etmiştir. Tarafların itirazı doğrultusunda İtiraz Hakem Heyeti tarafından alınıp hükme esas kabul edilen 17.05.2021 tarihli ek raporda da TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi kullanılarak 135.052,00 TL. tazminat hesaplanmış ve bu miktar hüküm altına alınmıştır. Hakem Heyetleri tarafından verilen kararlara esas alınan raporlardaki hesap tekniği (TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz yöntemi) Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun değildir. Yerleşik uygulamalarımız gereği hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniği ile yapılması gereklidir. Ne var ki; davacı taraf, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğine göre yapılmasını talep etmiş olmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26 ncı maddesindeki taleple bağlılık ilkesi gereği anılan hesaplama yönteminin kullanılması gerekir. Açıklanan tüm bu nedenlerle; 6100 sayılı Kanun'un 26 ıncı maddesindeki taleple bağlılık ilkesi ile davacı yanın hesap yöntemine ilişkin itirazındaki talep ve kabulü nedeniyle davalı taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hakların korunması gerektiğinden, hesaplamanın PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle yapılması için kararın davacı yararına bozulması gerekirken, davalının kazanılmış haklarını ihlal edecek biçimde ve taleple bağlılık ilkesine de aykırı olacak şekilde hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle yapılması yönündeki sayın çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.