Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2021/2593 · K. 2021/8013
5. Hukuk Dairesi 2021/2593 E. , 2021/8013 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava, ayıplı araç satışı nedeniyle alacak talebine ilişkin olarak açılan davada, Karabük 1. Asliye Hukuk ile Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
-KARAR-
Dava, ayıplı araç satışı nedeniyle aracın satıcıya iadesiyle bedelinin ve araç için yapılan masrafların tahsili istemine ilişkindir. Karabük 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, davalının süresinde vermiş olduğu cevap dilekçesinde HMK'nın 116/1 (a) maddesi uyarınca yetki itirazında bulunduğu ve yetkili mahkemenin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirttiği, karşılıklı edimleri içeren (iki taraflı) sözleşmelerde, ifa yeri belirlenirken, uyuşmazlık konusu ifanın hangi tarafa ait olduğu ve ne şekilde, nerede gerçekleştirileceği esas alınması gerektiği, taraflar arasındaki satış sözleşmesinde satıcı davalının yükümlendiği edimin, malı teslim etmek olduğu, alım-satım sözleşmesi tarihinde yürürlükte bulunan Borçlar Kanunu'nun 73/2. maddesi, parça borçlarının akdin inikadı zamanında bulunduğu yerde teslim edileceğini öngördüğü, ayrıca BK.nun 182/2 maddesinde de; "hilafına adet veya mukavele mevcut değil ise satıcı ile alıcı borçları aynı zamanda ifa ile mükelleftirler". hükmünün mevcut olduğu, anılan yasa maddesi ile aksine sözleşme veya adet bulunmadığı takdirde satıcı ile alıcının borçlarının aynı zamanda ifa edildiğine dair bir karine getirildiği, bu durumda, somut olayda davalının edimi yönünden borcun ifa edileceği yer, kendi ikametgâhının bulunduğu Büyükçekmece olduğu ve dava da ayıplı ifa nedeniyle sözleşmenin feshi ve bedelin iadesi istemiyle açıldığına göre, H.M.K.'nun 10. maddesi uyarınca ifa yeri bakımından özel yetkiye sahip mahkeme de Büyükçekmece mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesince ise, araç satış sözleşmesinin ifa yerinin Karabük, davalının yerleşim yerinin ise Büyükçekmece olduğu, eldeki davada her iki mahkemenin de yetkili olup, davacı tercih hakkını kulanarak davayı bu yerlerden dilediği birinde açabileceği, davanın ilk açıldığı Karabük mahkemesi yetkili olduğundan artık davalının yetki itirazı dikkate alınamayacağı gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir. HMK'nın 6/1. maddesi uyarınca "(1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Bu yetki kuralı kesin olmadığından HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazını "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. Son olarak; "Cevap dilekçesini verme süresi" başlıklı 127/1. maddesi ise; "Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir." şeklinde düzenleme getirmektedir. Somut olayda, davanın, Karabük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açıldığı, davacının MERNİS yerleşim adres bilgisinin: "... Mah. ... Sk. No:2 İç Kapı No:1 .../KARABÜK" olduğu; davalının MERNİS yerleşim adres bilgisinin: “... Mah. ... Sk. No:32 İç Kapı No:9 .../İSTANBUL”; 6100 sayılı HMK'nun 6. maddesinde düzenlenen genel yetki kuralına göre yetkili mahkemenin: davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olan Büyükçekmece Mahkemeleri olduğu; 6100 sayılı HMK'nın 10. maddesinde düzenlenen özel yetki kuralına göre yetkili mahkemenin, sözleşmenin ifa yeri mahkemesi olduğu, ifa yeri taraflarca kararlaştırılmadığından ve talep konusu para alacağı olduğundan, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinin ifa yeri olması nedeni ile uyuşmazlığın Karabük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Karabük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 31/05/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.