Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2021/2992 · K. 2021/9109

5. Hukuk Dairesi         2021/2992 E.  ,  2021/9109 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi Nüfus k...ın düzeltilmesi istemine ilişkin olarak açılan davada ... 2.Asliye Hukuk ve ... 2. Aile Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin fa...yete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: Dava, nüfus k...ın düzeltilmesi istemine ilişkindir. ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesince , davanın iki talebi içerdiği, ilki nüfus k...da görülen kişilerin gerçek anne ve baba olmadığı, diğeri ise başka hanede kayıtlı kişilerin gerçek anne ve baba olduklarından bahisle düzeltme talebi olduğu,bu itibarla küçük çocuk ...'in Elvan ve Hüseyin'den olmayıp ... ve ...'dan olduğunun iddia edildiği, bu bakımdan davanın soy bağı davası olarak nitelendirilmesi gerektiği, gerçek anne ve babanın tespitine ve soy bağının kurulmasına dair istemin öncelik taşıdığı ve görevli mahkemenin de ağırlıklı olarak bu talebi incelemekle yükümlü olup Mahkemenin diğer talebi de incelemekte görevli olduğu bu bakımdan her iki davanın birlikte açılması durumunda görevli mahkemenin soybağını incelemekle görevli Aile Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. ./.. ... 2. Aile Mahkemesince,. davaname içeriğine dikkat edildiğinde küçüğün sadece annesinin nüfus kayıtlarının değiştirilmesi istenildiği baba isminin nüfus kayıtlarıyla bağlantı kuracak şekilde değil sadece beyan üzerine ismin yazılmasının talep edildiği bu h...yle yapılacak düzeltmenin 5490 S.Y.'nın 36. maddesi uyarınca nüfus kayıtları düzeltme davaları ile mümkün olabileceği gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir. 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanununun 4. maddesi uyarınca, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun “Vesayet” başlıklı üçüncü kısmı hariç olmak üzere “Aile Hukuku” başlıklı İkinci Kitabından (m.118 ila 395 arası) kaynaklanan davalara bakmak görevi aile mahkemelerine aittir. Bu nedenle, TMK'nın “hısımlık” başlıklı 282 ila 363. maddeleri arasında yer alan soybağına ilişkin davalar, aile mahkemeleri tarafından çözümlenmelidir. Diğer taraftan, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 36/1-a maddesi gereğince, nüfus kayıtlarının düzeltilmesi istemlerine ilişkin davalara bakmak görevi ise asliye hukuk mahkemelerine ait bulunmaktadır. Davanın kabulü h...nde, her iki dava türünde de nüfus kayıtlarında değişiklik yapılmasının gerekmesi nedeniyle, benzer sonuçlara sahip bu davalar arasında görevli mahkemenin belirlenebilmesi için davanın vasfının doğru olarak tayin edilmesi önem kazanmaktadır. 4721 sayılı TMK'nın 282. maddesi uyarınca, anne ile çocuk arasındaki soybağı doğum ile baba ile çocuk arasındaki soybağı ise “anne ile evlenme”, “tanıma” ve “hakimin hükmü” ile kurulmaktadır. Diğer taraftan, evlat edinme de soybağı oluşturan hallerdendir. TMK'nın 285. maddesinde yer alan “babalık karinesi” uyarınca, evlilik devam ederken veya evliliğin sona ermesinden başlayarak üçyüz gün içinde doğan çocuğun babası kocadır. Çocuk ile anne arasındaki soybağı doğum ile kendiliğinden kurulacağından, anne yönünden soybağı tesisi amacıyla değil, sadece, çocuğu doğuran kadının kim olduğunun tespiti amacıyla dava açılabilir. Nüfusta kayıtlı anne ve baba adının gerçeği yansıtmadığı ve bu nedenle gerçek anne ve baba adının yazılması istemiyle açılacak ve nüfusa kayıtlı bulunan hanenin de değiştirilmesi sonucunu doğuracak davalarda, esasen iki iddia bulunmaktadır. Bunlardan bir tanesi, çocuğun kayden anne olan kadından değil, başka bir anneden doğduğu; ikincisi ise, kayden baba olarak gözüken kişinin genetik baba olmadığı iddiasıdır. Bu davada, kayden anne gözüken kişinin çocuğu doğurmadığı, genetik annenin başka bir kadın olduğunun tespit edilmesi h...nde, yukarıda sözü edilen babalık karinesi aksi yönde işleyecek ve “genetik annenin kocası olmayan” kayden babanın, babalık sıfatı kendiliğinden ortadan kalkacaktır. Mahkemece belirlenen genetik annenin, çocuğun doğduğu tarihte evli bulunduğunun anlaşılması h...nde, TMK'nın 285. maddesinde yazılı babalık karinesi nedeniyle genetik annenin kocası olan erkek, kendiliğinden baba sıfatını kazanacaktır. Bu durumda soybağı ihtilafı ortaya çıkmadığından, açıklanan muhtevadaki davalar, sadece nüfus kayıtlarında düzeltim davasından ibaret kalacaklar ve görevli mahkeme, 5490 sayılı Kanunun 36/1-a maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri olacaktır. Ancak, çocuğun doğduğu tarihte, genetik annenin evli bulunmaması h...nde, anne yönünden dava, kayıt düzeltim davası olarak kalmakla birlikte, genetik anne ile evli olmayan genetik baba yönünden babalık karinesi gerçekleşmeyeceğinden, genetik babanın nüfus k...a işlenmesi talebi “soybağı davası” niteliğini kazanacaktır. Bu takdirde uyuşmazlığın, 4787 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca aile mahkemesi tarafından incelenip çözüme kavuşturulması gerekecektir. (Yargıtay HGK 2013/354-1554, 18. HD 2015/1360-3281, 2015/1591-4537) Aynı davada, talebin bir bölümü hakkında genel mahkemenin, bir bölümü hakkında ise özel mahkemenin görevli bulunması h...nde, taleplerden birisi hakkında verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte ise ve sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında “yargılama usulüne” ilişkin esaslı farklılıklar bulunmuyorsa, bütün talepler hakkında özel yetkili mahkemenin yargılama yaparak uyuşmazlığı çözmesi, hukukun öngörülebilir olmasının, usul ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün gereğidir. Aile mahkemeleri, asliye mahkemeleri ile aynı düzeyde mahkemeler olup aralarında yargılama usulü yönünden esaslı farklılıklar bulunmamaktadır. O halde, yukarıda açıklanan şekilde dava, bir kısım talepler yönünden nüfus kayıtlarında düzeltme yapılması ve bir kısım talepler yönünden de soybağının düzeltilmesi istemi niteliğinde ise, nihai talebi bir bütün oluşturan ve biri hakkında verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendiren bu uyuşmazlığın, bütün olarak özel yetkili aile mahkemesinde çözümlenmesi gerekir. Somut olayda; ... Cumhuriyet Başsavcılığına açılan 04/04/2013 tarihli davaname ile ...’in evlilik dışı ilişki yaşadığı, ... ile birlikteliğinden 05/09/2012 tarihinde bir kız çocuk dünyaya getirdiği, bebeğin davalı ...'ın teyzesi olan diğer davalı ... Tintin tarafından kendi çocuğuymuş gibi ... ismiyle nüfus kütüğüne kayıt ve tescil ettirildiği, ... ile baba arasında soybağı ilişkisinin bulunmadığı, baba isminin nüfus kayıtlarında ..." olarak gözüktüğü ve soybağının değiştirildiğinin anlaşıldığı gerekçesi ile ...’in gerçeği yansıtmayan nüfus k...ın düzeltilmesini talep etmiştir. Mevcut nüfus kayıtlarından, anne-baba adının ve doğum tarihinin değiştirilmesi talep edilen küçüğün doğum tarihinde, iddia edilen genetik anne ... ...’nın evli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda dava, anne adının silinip genetik anne adının yazılması yönünden nüfus kayıt düzeltim davası olmakla birlikte, nüfus k...a genetik baba isminin yazılması yönünden soybağı davası niteliğindedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, tüm talepler yönünden uyuşmazlığın, özel mahkeme olan aile mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerekmektedir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince ... 2.Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 21/06/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.