Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2021/3883 · K. 2021/10123

10. Hukuk Dairesi         2021/3883 E.  ,  2021/10123 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı Kurum ve davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 5510 sayılı Yasanın 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 21. maddesi 1. fıkrası ile “iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.” düzenlemesi getirilmiş olup, 21. maddenin 4. fıkrası ise 3. kişilerin sorumluluğu" İş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edilir." şeklinde düzenlenmiştir. İnceleme konusu davada; 03.10.2009 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine ödenen gelirin tahsilinin talep edildiği, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Somut dosyada; davalı ... İnş. Müh...Ltd.Şti.'ne ait işyerinde işçi olarak çalışan sigortalı, elektrik çarpması sonucunda vefat etmiş olup, dosyada alınan kusur raporunda; ... İnş. Müh.....Ltd.Şti. %70, bu kusurun içinde olmak üzere söz konusu şirketin müdürü ... %10, şantiye şefi ... %10, ... Elek. Dağ. A.Ş. %30 oranında kusurlu bulunduğu anlaşılmaktadır. Davanın kabulüne dair ilk kararın ... Elektrik Dağıtım A.Ş. Tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 25.06.2018 tarihli ilamı ile gerçek zarar tespiti için hesap raporu alınması, 5510 sayılı Yasanın 21/1-4 madde uygulaması kapsamında değerlendirme yapılması ve usuli kazanılmış hak gözetilerek karar verilmesi gerektiği yönünden bozulduğu, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiştir. 5510 sayılı Yasanın 21. maddesine göre rücu alacağından sorumluluk belirlenirken kural olarak, işveren yönünden 1. fıkraya göre gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri ile yargılamada yöntemince hesaplanacak gerçek (maddi) zarar karşılaştırması yapılıp düşük (az) olan tutar esas alınmalı, üçüncü kişi bakımından ise 4. fıkra gereğince gerçek zarar gözetilmeksizin gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı benimsenmeli ve bunlara kusur oranları uygulanmalı ise de işveren ve üçüncü kişinin birlikte taraf olarak yer aldığı, başka anlatımla aynı anda 1. ve 4. fıkralara dayalı uyuşmazlıklarda, anılan fıkralarda yer alan hükümlerin nasıl anlaşılması ve giderek ne şekilde uygulama yapılması gerektiği önem arz etmektedir; İşverenin müteselsilen sorumlu olacağı tutar, 1. fıkra gereğince kendi kusur payı gözetilerek sorumlu tutulacağı miktarın (gelirin ilk peşin sermaye değeri x işverenin kusur oranı), üçüncü kişinin 4. fıkraya göre sorumlu olacağı tutar (gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı x üçüncü kişinin kusur oranı) ile toplamı kadar olmalı, kanun koyucunun getirdiği “gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı” sınırlaması karşısında üçüncü kişinin müteselsilen sorumlu tutulacağı miktarın ise, gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısı ile işveren de dahil olmak üzere tüm davalıların kusurları toplamının çarpımı sonucu elde edilecek tutar kadar olması gerekmektedir. Bu yaklaşım ve uygulama, işvereni, iç ilişkide üçüncü kişiye rücu edemeyeceği miktarı Kuruma ödemek zorunda bırakmadığından da hakkaniyete uygundur. Somut dosyada, hak sahiplerine bağlanan toplam ilk peşin sermaye değer tutarının 123.106.19 TL olduğu, 14.10.2015 tarihli ıslah ile 61.558.00 TL'nin tüm davalılardan, 61.558.00 TL'nin asıl işveren ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ile alt işveren ... İnş.Müh....Ltd.Şti.'den tahsilinin talep edildiği, mahkemece talep gibi kabule karar verildiği ve ilk hükmün sadece ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından temyiz edildiği anlaşılmakla; mahkeme kararını temyiz eden ... Elektrik A.Ş. 'nin 5510 sayılı Yasanın 21/1-4 kapsamındaki sorumluluğu yöntemine uygun olarak belirlenerek hüküm kurulmalı, ayrıca ilk hükmü temyiz etmeyen ... İnşaat Müh...Ltd.Şti. ve 3. kişiler bakımından Kurum lehine oluşan usuli kazanılmış hak durumu gözetilmelidir. Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı kurum ve davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.'ye iadesine, 13/09/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.