Yargıtay 3. Ceza Dairesi · E. 2021/4415 · K. 2022/2044

3. Ceza Dairesi         2021/4415 E.  ,  2022/2044 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi Suç : Terör örgütü propagandası yapmak Hüküm : 3713 sayılı Kanunun 7/2, TCK’nın 62, 50/1-a, 52, 52/4 uyarınca verilen 6.000,00 TL adli para cezası ile mahkumiyetine dair karar İlk derece mahkemesince verilen hüküm temyiz edilmekle; İfade özgürlüğü T.C. Anayasasının 26 ve Avrupa İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına dair sözleşmenin 10. maddesi ile teminat altına alınmıştır. İfade özgürlüğünün kullanımına meşru bir müdahale için; 1-Müdahalenin kanunlarda öngörülmüş olması, 2-Ulusal güvenlik, toprak bütünlüğü, kamu emniyeti, kamu düzeninin sağlanması ve suçun işlenmesinin önlenmesi, sağlığın korunması, ahlakın, başkalarının şöhret ya da haklarının korunması, gizli tutulması kaydıyla alınmış bilgilerin açıklanmalarının engellenmesi ve yargı gücünün otorite ve tarafsızlığının sağlanmasına ilişkin değerlerden bir veya bir kaçını korumaya yönelik olmalıdır. 3-Müdahale demokratik bir toplumda gerekli bulunmalıdır. İfade özgürlüğü terörle mücadele kapsamında en çok müdahale ve sınırlamaya maruz kalan temel haklardandır. Nitekim 3713 sayılı terörle mücadele Kanununun 7/2. maddesindeki propaganda yasağı bu duruma örnek teşkil etmekle birlikte kanun koyucu maddede zaman zaman yaptığı değişikliklerle özgürlüğü genişletmiştir. Bu amaçla 11.04.2013 tarih ve 6459 sayılı Kanunun 8. maddesi ile yapılan değişiklik sonucu; terör örgütünün propagandası suçunun oluşabilmesi için; örgütün “cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da teşvik edecek şekilde” yapılması zorunlu kılınarak, sınırlamanın AİHS uygun hale getirilmesi amaçlanmıştır. Ancak, aynı Kanunun 7. maddesinin 2. fıkranın b bendinde ise; toplantı ve gösteri yürüyüşünde gerçekleşmese dahi, terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde; 1-Örgüte ait resim veya işaretlerin asılması ya da taşınması, 2- Slogan atılması, 3- Ses cihazları ile yayın yapılması, 4-Terör örgütüne ait amblem, resim veya işaretlerin üzerinde bulunduğu üniformanın giyilmesi, şeklindeki fiil ve davranışlar propaganda suçundan cezalandırılacaktır. Bu düzenleme ile kanun koyucu herhangi bir unsurun varlığına bağlı olmaksızın bu suçun oluşacağı kabul edilmek suretiyle ifade özgürlüğü parametrelerini dışlayan tipe uygun eylem tanımlaması yapmıştır. T.C. Anayasasının 90/son maddesine göre “usulüne göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası antlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası antlaşmalarla kanunların aynı konularda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası antlaşma hükümleri esas alınır.” Temel hak ve hürriyetlere ilişkin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine ekli protokoller Türkiye Büyük Millet Meclisince onaylanmıştır. Anayasal düzenleme karşısında, ifade özgürlüğüne ilişkin Avrupa Sözleşmesinin 10. maddesi bir iç düzenleme şekline dönüşmüştür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de; kişinin hakkı ile toplumun çıkarı ve özellikle kişinin temel ifade özgürlüğü hakkı ve demokratik toplumun terör örgütlerinin faaliyetlerine karşı kendini korumaya ilişkin meşru hakkı arasında bir denge kurulması ihtiyacını beraberinde getirmektedir. (Zana v. Türkiye) Devletlerin terör ile mücadelesinin zorluklarına vurgu yaparak, müdahalenin acil bir toplumsal ihtiyaçtan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, hedeflenen meşru amaca uygun olup olmadığını, devlet yetkililerince ileri sürülen gerekçelerin ilgili ve yeterli bulunup bulunmadığı ortaya konulmalıdır. (Yılmaz ve Kılıç/ Türkiye davası) Terör ile mücadele kendine özgü bir takım zorlukları barındırdığından devletler bu mücadelede daha geniş bir takdir marjına sahip olduğu kabul edilmekle birlikte terör ile mücadelede bir hukuk rejimidir. Uluslarası hukuktan kaynaklanan yükümlülüklerin ihmal edilebileceği bir alan değildir. Toplantı veya gösteri yürüyüşünde olsun veya olmasın; yazı veya sözler (atılan slogan, taşınan pankart veya giyilen üniforma) ile verilen mesajın şiddete çağrı, tahrik ve teşvik edici ya da silahlı direnişe ve isyana davet şeklinde veya insanda saldırgan duygular oluşturacak biçimde anlamsız bir nefret yaratarak şiddetin doğmasına uygun bir ortamı kışkırtacak nefret söylemi olup olmadığı değerlendirilmeli, doğrudan veya dolaylı şiddete çağrı var ise sanığın kimliği, konumu, konuşulan yer ve zamanı gibi açık ve yakın tehlike testi bakımından analize tabi tutulmalıdır. İfade özgürlüğü sadece memnuniyetle karşılanan zararsız veya önemsiz sayılan insanların kayıtsız kalabileceği bilgi ve fikirler için değil, aynı zamanda demokratik toplumu şekillendiren çoğulculuğun, hoşgörünün ve geniş fikirliliğin doğasında bulunan bir gereklilik olarak saldırgan, şok eden, rahatsızlık veren veya ayrılık yaratabilen fikirler için de uygulanabilmelidir. Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; 17.03.2013 tarihinde Valilik Makamının oluruyla düzenlenen Nevruz etkinliğinin yapıldığı alanda; sözde PKK terör örgütü bayraklarının ve örgüt elebaşı Abdullah Öcalan’ın posterlerinin açıldığı, etkinliğe katılan şahıslar tarafından zaman zaman PKK terör örgütü lehine pankartlar açıldığı ve örgütün cebir ve şiddet içeren eylemlerini meşru gösteren ve teşvik eden sloganlar atıldığı, söz konusu etkinliğe o dönem bağımsız Van milletvekili olan sanık ...'un da konuşmacı olarak katıldığı ve böyle bir ortamda yaptığı konuşmasında "bugün Kürdistan'a statü, Sayın Öcalan'a özgürlük diyoruz... bu alanları doldurmak Sayın Öcalan'a özgürlük istiyorum demektir. ... 30 yıldır büyük mücadele ettik. Bu halk direndi Sayın Öcalan bu halkın önderliği direndi Kürt hareketi PKK direndi, ve saygıdeğer halkımız, Kürt gerillası, müthiş direndi, işte bu mücadele sayesinde bu gün barışı konuşabiliyoruz. ... biz savaşa aşık bir halk değiliz biz demokratik ve meşru haklarımız sayılmadığı için varlığımız yok sayıldığı için kültürümüz inkar edildiği için yani inkar ve imhayla karşı karşıya kaldığımız için silaha başvuruldu. Kürt gençleri, sizin çocuklarınız, sizin çocuklarınız işte bu imhaya karşı bu yok saymaya karşı isyan ettiler ve dağlara çıktılar. Yarın öbür gün dağdan geleceklerse, dağdan ineceklerse bu ancak inkar ve imhanın kalkmasıyla mümkündür. ... Kendi öz gücümüze güveniyoruz. Direnerek de kazanırız direnerek de Sayın Öcalan'ı özgürleştiririz direnerek de statümüz kazanmasınız biliriz." şeklindeki sözlerinin, PKK/KCK terör örgütünün cebir ve şiddet içeren eylemlerini meşru gösteren ve teşvik eden ifadeler içerdiği, konuşma içerisinde silahlı faaliyet yürüten örgüt mensuplarından "gerilla", örgütsel faaliyetlerden ise "direniş" şeklinde bahsedilerek örgüt mensuplarının örgüt kırsalına giderek şiddet ve saldırı faaliyetleri yürütmelerinin övüldüğü ve bu faaliyetlerin meşru bir zemine dayandığı algısının yaratıldığı, örgüt mensuplarının bu faaliyetleriyle siyasi arenada olumlu sonuçlar elde ettikleri ve bundan sonra taleplerinin karşılanmaması halinde de dağdan gelmeyecekleri ve PKK terör örgütü elebaşısı Abdullah Öcalan'ın özgürlüğünün de bu talepler arasında yer aldığı vurgulanmak suretiyle örgütün siyasi veya sosyal etkinliğini artırmak, örgütün başa çıkılması imkansız bir güç olduğu ve amacına ulaşabileceği kanaatini toplum üzerinde oluşturmak, halkın örgüte sempatisini artırmak ve aktif desteğini sağlamak amaçlı ifadelere yer verildiği, konuşmanın bütün halinde de topluluğa sonuç olarak aynı yöndeki mesajları iletmeyi amaçladığı gözetilerek; sanığın yaptığı konuşmanın içeriği, konuşmanın yapıldığı ortam ve sanığın konumundan dolayı muhatap kitle üzerindeki etki ve nüfuzu da dikkate alındığında, PKK/KCK silahlı terör örgütünün propagandasını yapma suçundan mahkumiyetine yönelik hüküm kurulmasında bir isabetsizlik bulunmadığından sair temyiz itirazlarının reddine, ancak; 1- Sanık hakkında hüküm kurulurken, 10 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi sırasında belirlenen tam gün sayısının kararda belirtilmemesi, 2- Adli para cezalarının yerine getirilmemesi halinde 6545 sayılı Kanunla değişik 5275 sayılı Kanunun 106/3 maddesi uyarınca infaz aşamasında resen uygulama yapılabileceği nazara alınmadan hüküm fıkrasında TCK'nın 52/4. maddesi gereğince ihtarat yapılması, Kanuna aykırı, sanık müdafiinin temyiz itirazı bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, hükmün bu nedenlerle BOZULMASINA, ancak yeniden yargılama yapılması gerektirmeyen bu hususların 1412 sayılı CMUK'nın 322. maddesi uyarınca düzeltilmesi mümkün bulunduğundan, hükmün 4. fıkrasında "TCK'nın 50/1-a ve 52. maddeleri gereğince" ibaresinden sonra gelmek üzere "300 tam gün adli para cezasına çevrilmesine ve" ibaresinin eklenmesi, hükmün 5. fıkrasında yer alan "taksitlerden birinin zamanında ödenmemesi halinde geri kalan kısmın tamamının tahsil edileceğinin ve ödenmeyen adli para cezasının hapse çevrileceğinin sanığa ihtarına (ihtarat yapılamadı ) " ibaresinin tamamının çıkartılması suretiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 13.04.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.