Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/5280 · K. 2022/9444

11. Hukuk Dairesi         2021/5280 E.  ,  2022/9444 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 20. HUKUK DAİRESİ Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 17.01.2019 tarih ve 2015/462 E- 2019/16 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi'nce verilen 16.04.2021 tarih ve 2019/1295 E- 2021/531 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin Ayrancı Lisesinde öğretmenlik yaparken fizik kitapları yazmaya başladığını, yazılan bu kitapların davalı ... Dershanesi Yayınları tarafından basıldığını, müvekkilinin emekli olduktan sonra da kitap yazmaya devam ettiğini, Ekim 2006 yılında basılan “10. Sınıf Fizik Soru Bankası'nın" da bu kitaplardan biri olduğunu, kitabın üzerinde kimsenin adına yer verilmediğini, kitabın içinde “Bu kitabın hazırlanmasında emeği geçen ...’e ….” denilerek kitabın asıl yazarının müvekkili olduğunun kabul edildiğini, müvekkilinin de adı geçen diğer kişilerle birlikte adil olmak adına ayrılmaz bir bütün teşkil eden ilim ve edebiyat eserinin sahibi olarak kabul edilmesinin gerektiğini, davalı şirket tarafından basılan "11. Sınıf Soru Bankası'nın" müvekkilinin birlikte eser sahibi bulunduğu kitapla neredeyse birebir aynı olduğunu, 150 sayfalık kısmında bir takım farklılıklar bulunmakta ise de kitabın en az yüzde 50’lik bölümünün müvekkili tarafından yazılan "10. Sınıf Soru Bankası'ndan" intihal teşkil ettiğini, bu kitabın üzerinde eser sahibi olarak davalılardan ... ve ...’in isimlerine yer verildiğini, bu çerçevede müvekkilinin 5846 Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yer alan mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, FSEK’in 67 ve 69. maddeleri uyarınca tecavüzün ref'i ve men'ini, FSEK 68. maddesi uyarınca 1.000,00 TL maddi ve FSEK 70. maddesi uyarınca 45.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Ltd. Şti. vekili, dava konusu “10. Sınıf Fizik Soru Bankası”nda kimsenin adına yer verilmediğini, Dershanenin Genel Müdürü ...’in akrabası olması dolayısıyla kitabın başında teşekkür mahiyetinde bir yazının kaleme alındığını, kitabın üzerinde davacının isminin yer almadığını, dolayısıyla davacının eser sahibi olmadığını, diğer taraftan 5846 sayılı Kanunun 34. maddesi uyarınca maksadın haklı göstereceği bir nispet dâhilinde iktibaslar yapılmak sureti ile hal ve vaziyetinden eğitim öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesinin serbest kılındığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir. İlk derece mahkemesince iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu Ekim 2006 ve Ekim 2008 baskılı "10. Sınıf Fizik Soru Bankası" ile "11. Sınıf Fizik Soru Bankası" kitabının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunun 1/B maddesi uyarınca ilim ve edebiyat eseri oldukları, "10. Sınıf Fizik Soru Bankası’nın" üzerinde herhangi bir eser sahibinin adına veya müstear adına yer verilmediği, kitabın içeriğinde davacının da içinde olduğu kişilere teşekkür edildiğinin görüldüğü, 2006 Baskı "10. Sınıf Fizik Soru Kitabında" yer alan “Bu kitabın hazırlanmasında emeğini hiç esirgemeyen başta ...’e…teşekkürü borç bilirim” ifadesinden, FSEK 11. maddesinde öngörülen eser sahipliği karinesinin oluşmadığı, davacının anılan eserin kendisi tarafından yazıldığına ilişkin başkaca bir delil de sunmadığı, bu bağlamda davacının "10. Sınıf Fizik Soru Bankası’nın" eser sahibi olduğunu ispatlayamadığından, anılan kitap bakımından mali ve manevi hak ihlalini ileri süremeyeceği, FSEK 10/3. maddesinde öngörülen “Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez” hükmü uyarınca, davacının "11. Sınıf Fizik Soru Bankası" kitabı üzerinde yaptığı düzeltmelerin de eser sahipliğini gösterir nitelikte olmadığı ve eser sahipliğinin ilk koşulu olan hususiyet koşulunu sağlayacak mahiyette bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Bölge Adliye Mahkemesince, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davacının eser sahibi olduğunu iddia ettiği "10. Sınıf Fizik Soru Bankası" kitabının üzerinde herhangi bir eser sahibinin adına veya müstear adına yer verilmediği, sadece kitabın iç kapağında yer alan ve içinde davacının da bulunduğu bir takım kişilere yazılan teşekkür metninin, FSEK 11. maddesinde düzenlenen eser sahipliği karinesini oluşturmasının mümkün bulunmadığı, davacının anılan eserin kendisi tarafından yazıldığının ispatına ilişkin olarak gösterdiği tanık beyanında da "davacı ile aynı lisede beden eğitimi öğretmeni olduğunun, davacının davalı şirketin sahibi ... ile akraba bulunduğundan, sürekli Zafer Dershanelerine gidip soru hazırladığının, daha sonra da fizik kitabı yazdığının, bu kitabın basıldığı halde davacıya telif ücreti ödenmediğinin" beyan edildiği, ancak davacının incelenen başka dosyalarda da davalı şirkete Lise 2. Sınıf Soru Kitapları dolayısıyla benzer davalar açtığı ve telif ücretlerine hükmedildiği, dolayısıyla işbu davanın konusu olan kitabın davacı tarafından yazıldığına ilişkin doğrudan bir bilgi içermeyen anılan tanık beyanına dayanılarak, davacının "10. Sınıf Fizik Soru Bankası" kitabının yazarlarından birisi olduğunun kabul edilemeyeceği, bu konuda davacı tarafından başkaca bir delil de sunulmadığı, bu bağlamda davacının "10. Sınıf Fizik Soru Bankası’nın" eser sahibi olduğunu ispatlayamadığından, bu esere dayanılarak "11. Sınıf Fizik Soru Bankası" adlı kitap bakımından mali ve manevi hak ihlali olduğunu ileri süremeyeceği, yine FSEK 10/3. maddesinde öngörülen “Bir eserin vücuda getirilmesinde yapılan teknik hizmetler veya teferruata ait yardımlar, iştirake esas teşkil etmez” hükmü uyarınca, davacının "11. Sınıf Fizik Soru Bankası" kitabı üzerinde yaptığı düzeltmelerin de eser sahipliğini gösterir nitelikte olmadığı ve eser sahipliğinin ilk koşulu olan hususiyet koşulunu sağlayacak mahiyette bulunmadığı, davacının davalı şirket ile arasında görülen bir kısım davalara ilişkin olarak sunulan başka olaylarda davacı lehine düzenlenen bilirkişi raporlarının veya verilen kararların, davacının eser sahipliğinin kanıtlandığı veya tartışma konusu olmadığı başka kitaplara dayandığı, dolayısıyla anılan bilirkişi raporlarının veya yargı kararlarının, işbu davada davacı lehine emsal alınamayacağı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekilince temyiz edilmiştir. Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 21,40 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 26.12.2022 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.