Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/5777 · K. 2023/530

11. Hukuk Dairesi         2021/5777 E.  ,  2023/530 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1413 Esas, 2021/601 Karar DAVA TARİHİ : 14.05.2018 HÜKÜM : Yeniden esas hakkında hüküm kurulması İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/195 E., 2019/239 K. Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve hükümsüzlük davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı TPMK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; markalardaki şeklin iki adet “L” harfinin ortasında dörtgen biçiminde ikinci bir şekil oluşturacak biçimde, karşılıklı konumlandırılmasıyla elde edilmiş olan özgün bir tasarım olduğunu, karşılıklı “L” harflerinin, müvekkilinin aynı zamanda ticaret unvanı da olan ve kelime içeren markalarında diğer ayırt edici unsur olarak yer alan “LOTTO” kelimesinin baş harfini sembolize ettiğini, söz konusu şeklin, itiraz sahibi müvekkilinin markalarının esas unsurunu oluşturduğunu, söz konusu şeklin yıllardır müvekkili tarafından ürünlerinde kullanıldığını, direkt olarak müvekkili şirket ve müvekkili şirketin markalarını çağrıştırmakla müvekkilinin markaları bakımından ayırt edici nitelik kazandığını, taraflara ait markalardaki ana fikrin, markaları oluşturan şeklin, esas itibariyle davacı müvekkilin ticaret unvanının baş harfi olan “L” harfinin, ortada ikinci bir dörtgen şekli teşkil edecek biçimde, 2 adet olarak ve karşılıklı kompose edilmesi olduğunu, markanın konsepti, markaya ayrıcalığını veren ana fikrin bu olduğunu, davalı markasında hiçbir ayırt edici özelliği olmayan belli belirsiz bir “multipan” kelimesinin olmasının davalı markasına ayırt edicilik vasfı katmadığı gibi bu durumun davalı markasının, davacı müvekkilinin markalarının serisi niteliğinde bir marka olarak algılanmasına da sebep olması itibariyle ayrıca müvekkilinin marka haklarının sulandırılmasından öte başka bir anlam ifade etmediğini, dava konusu markadaki şekil unsuru ile davacı markasındaki şeklin genel yapı olarak oldukça benzer olduğunu, davacının sadece şekilden oluşan markası ile dava konusu marka yönünden genel izlenim yönünden benzerlik bulunduğunu, ilgili tüketici aradaki farkı görse bile, markaların ilgili işletmelere ait olduğu algısı oluşturabileceğini, davacının markası ile dava konusu markanın, birbirinin serisi iki marka olarak algılanabilecek ve taraf markalarının sahipleri arasında ilişki kurulabileceğini, bu nedenle markalar arasındaki farkı anlayan tüketici için bile marka sahiplerini ilişkilendirme olasılığı bulunduğunu, bu nedenle dava konusu markadaki kullanımın, davacı markasının serisi olduğu izlenimine neden olabilecek nitelikte olduğunu, ayrıca farklı konseptlere ilişkin ürünler için yeni bir marka imajı oluşturulduğu algısı da olabileceğini, davacı markasının özellikle sporla ilgili yüksek ayırt ediciliği bulunduğunu, bu nedenle davalı markasının verilmiş bir lisansla ilgili olduğu algısı oluşabileceğini, markaların ilişkilendirilebileceğini, bazı durumlarda, genel kompozisyonların (somut olayda, taraf markalarının esas itibariyle, karşılıklı iki “L” harfinin kompose edilmesiyle elde edilmiş olması) markaların bütünü üzerinde baskın etkisi olabildiğini ve kelimeler farklı olsa da marka işaretlerinin genel izlenim yönünden benzer bulunabildiğini, dava konusu markadaki şekil unsuru ile davacı markasındaki şeklin genel yapı olarak oldukça benzer olduğunu, davaya konu markanın, davacı müvekkilin markalarının da tescilli olduğu 25 inci sınıfta yer alan aynı emtialar için tescilinin talep olunduğunu, mal ve hizmetlerin yüksek dereceli benzerliği karşısında karıştırılma olasılığına neden olabileceğini, müvekkiline ait markaların, sadece kendi sektöründe değil, sınıf ve sektör ayrımı olmaksızın, genel olarak tüketiciler nezdinde iyi tanınıp bilinen bir marka olduğunu ve Paris Sözleşmesi’nin 6 ncı maddesi anlamında tanınmış bir marka olduğunu ileri sürerek TPMK YİDK’nın 29.03.2018 tarihli ve 2018/M-2251 sayılı kararının iptaline, davalı şirketin 2016/108368 sayılı “Multipan+şekil” marka başvurusunun tescil edilmesi durumunda hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait markanın logosu ile davacıya ait markanın logosunun gerek şekil gerek yazı karakteri gerek renk gerekse dizayn yönünden birbirinden tamamıyla farklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının "..." ibareli marka başvurusu ile davacının "...", "şekil" ibareli tescilli markaları arasında biçim, düzenleme ve tertip tarzı itibariyle görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, işin uzmanı yahut dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu hizmetler için ayırdığı satın alma/faydalanma süresi içinde, davalının "şekil+Multipan" ibareli başvuru markasını gördüğünde derhal ve hiç düşünmeden davacıya ait "..." ibareli tescilli markalarından farklı bir marka olduğunu algılayabileceği, taraf marka işaretleri benzemediğinden 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen iltibasın bulunmadığı, aynı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığının kanıtlanmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; markalardaki sözkonusu şeklin iki adet “L” harfinin ortasında dörtgen biçiminde ikinci bir şekil oluşturacak biçimde, karşılıklı konumlandırılmasıyla elde edilmiş olan özgün bir tasarım olduğunu, karşılıklı “L” harflerinin, müvekkilinin aynı zamanda ticaret ünvanı da olan ve kelime içeren markalarında diğer ayırt edici unsur olarak yer alan “LOTTO” kelimesinin baş harfini sembolize ettiğini, müvekkilinin markalarının ayırt ediciliğinin bulunduğunu, emsal mahkeme kararlarında benzerlik tespit edildiğini, iş bu davaya sunulan 05.04.2019 tarihli rapordaki, taraflara ait markaların benzer olmadığı yönlü beyanların yerinde olmadığını, müvekkiline ait markaya yakın derecede benzer olduğunu ve bu benzerliğin iltibas tehlikesini oluşturduğunu, emsal sunulan kararların müvekkilinin lehine olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1.Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerektiği, bu anlamda davalının başvurusunda bulunan şekil ile davacının itirazına mesnet markalarında bulunan şekil arasında biçim, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, başvuru konusu ibaredeki farklılıkların yeterli ayırt edicilik sağlamadığı, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının başvurusuna konu işareti gördüğünde bunun davacının itirazına mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayacağı, başvuruya konu markanın davacı adına tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının yüksek ihtimal dâhilinde olduğu, başvuruya konu markada yer alan diğer unsurların yeterli ayırt ediciliğe sahip olmadığı, bu itibarla davalının başvurusuna konu ibare ile davacının itirazına mesnet markaları arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas bulunduğu, 2.Davalının başvurusunun kapsamında bulunan 35 inci sınıftaki mal ve hizmetlerin, davacının itirazına mesnet markaların kapsamları ile aynı, benzer ve ilişkili olduğu, 3.Davacının itirazına mesnet markaların bilinir marka olduğu, ancak, davalı başvurusu kapsamındaki diğer hizmetlerin davacının itirazına mesnet şekil markalarının toplumda ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle davalının haksız bir yarar sağlayabileceği, davacının markasının itibarına zarar verebileceği veya davacının şekil markalarının ayırt edici karakterini zedeleyici sonuçlar doğurabileceği hususlarının, dosya kapsamında ispat edilemediği, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin dördüncü fıkrasındaki koşulların somut uyuşmazlıkta bulunmadığı, 4.Davalının başvurusunun kötü niyetli olup olmadığı yönünde yapılan değerlendirmede, sırf davacının itirazına mesnet markalarına benzer başvuruda bulunulmasının kötü niyetli olarak belirlenemeyeceği, kötü niyete ilişkin somut iddiaların bulunmadığı, bu itibarla davalının başvurusunun kötü niyetle yapıldığına ilişkin iddianın ispat edilemediği gerekçeleri ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulü ile TPMK'nın 2018/M-2251 sayılı kararının, 35 inci sınıftaki; Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için, Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.; Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.; Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil).; Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.; Spor amaçlı minderler. Tekstilden olmayan duvar kaplamaları, duvar kağıtları. Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri: olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. Mallarının bir araya getirilmesi hizmetlerinin (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) yönünden kısmen iptaline ve fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... adına tescil edilen 2016/108368 sayılı "Şekil+Multipan" markanın, 35 inci sınıftaki; Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için, Ağartma ve temizlik amaçlı maddeler: deterjanlar, çamaşır suları, çamaşır yumuşatıcıları, leke çıkarıcılar, bulaşık yıkama maddeleri. Parfümeri; kozmetik ürünleri, kişisel kullanım amaçlı koku vericiler (insan ve hayvanlar için deodorantlar dahil). Sabunlar. Diş bakımı ürünleri: diş macunları, diş parlatma ve beyazlatma maddeleri, tıbbi amaçlı olmayan ağız gargaraları. Aşındırıcı ürünler: zımpara bezleri, zımpara kağıtları, ponza taşları, aşındırıcı pastalar. Deri, vinil, metal ve ahşap için parlatma ve bakım ürünleri: cilalar, bakım kremleri, cilalama amaçlı vaks.; Koruyucu giysiler, koruma ve can kurtarma amaçlı donanımlar. Gözlükler, güneş gözlükleri, lensler ve bunların kutuları, kılıfları, parçaları ve aksesuarları.; Kuyumculuk eşyaları (taklitleri dahil); altınlar, mücevherler, kıymetli taşlar ve bunlardan mamul takılar, kol düğmeleri, kravat iğneleri ve heykeller, biblolar. Saatler ve zaman ölçme cihazları (kronometreler ve parçaları, saat kordonları dahil).; Koruyucu amaçlı olanlar hariç her türlü malzemeden yapılmış iç-dış giysiler, çoraplar, fularlar, şallar, bandanalar, eşarplar, kemerler. Ayak giysileri: ayakkabılar, terlikler, sandaletler. Baş giysileri: şapkalar, kasketler, bereler, takkeler, kepler.; Spor amaçlı minderler. Tekstilden olmayan duvar kaplamaları, duvar kağıtları. Oyunlar ve oyuncaklar. Salonda oynanan oyunlar; harici ekran ya da monitör ile bağlanıp oynanabilen oyunlar için aletler, makineler ve cihazlar (jetonla çalışanlar dahil). Hayvanlar için oyuncaklar. Çocuk bahçeleri, parklar ve oyun parkları için oyuncaklar. Bu sınıfa dahil jimnastik ve spor aletleri: olta takımları, yapay balık yemleri, avcılık ve balıkçılık için tuzaklar. Suni yılbaşı ağaçları ve bunlar için süsler, suni karlar, çıngıraklar, parti ve benzeri eğlenceler için malzemeler, kağıttan parti şapkaları. Mallarının bir araya getirilmesi hizmetlerinin (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir.) yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TPMK vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; davaya konu marka başvurusu ile davacı markası arasında karıştırılmaya sebebiyet verecek derecede benzerlik bulunmadığını, zira markalar arasında fonetik, görsel, kavramsal ve genel intiba olarak benzerlik olmadığını belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, TPMK YİDK'nın 29.03.2018 tarihli ve 2018/M-2251 sayılı kararının iptali ile davalının 2016/108368 sayılı Multipan+şekil ibareli markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı TPMK vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.01.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.