Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2021/6044 · K. 2023/1527

1. Hukuk Dairesi         2021/6044 E.  ,  2023/1527 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Espiye Asliye Hukuk Mahkemesi Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 201 ada 1 parsel sayılı taşınmazın ... Deresi ... sahasında kalmasına rağmen kadastro tespiti sırasında davalı adına tespit ve tescil edildiğini, taşınmazın dere yatağının dolgu malzemesi kullanılarak doldurulması suretiyle oluştuğunu, dere yataklarının devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu ve zilyetlikle iktisaplarının mümkün olmadığını, taşınmazın aktif dere yatağında kaldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı Hazine adına tesciline karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı, taşınmazın dere seviyesinden oldukça yüksek olduğunu, aktif dere yatağında kalmasının söz konusu olmadığını,taşınmazın kadastro çalışmaları sonucunda adına tespit ve tescil edildiğini, yapılan tespitin itiraz edilmeksizin kesinleştiğini,taşınmazın bu tarihten itibaren kendisi tarafından imar ve ihya edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Espiye Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2020 tarihli ve 2019/149 Esas, 2020/405 Karar sayılı kararı ile bilirkişi raporlarına göre taşınmazın pasif dere yatağı konumunda olup, taşınmazda imar ihya bulgularının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, tapu kaydının iptali ile dere yatağı olarak terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna göre taşınmazın pasif dere yatağında bulunduğunu, taşınmazın aktif dere yatağında bulunmadığının tespit edildiğini,bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 05.03.2021 tarihli ve 2021/165 E., 2021/172 K. sayılı kararıyla; kadastro sonucunda Giresun ili Espiye ilçesi Ericek köyü 201 ada 1 parsel sayılı 1.030,82 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ve hibeye dayanılarak davalı ... adına tespit edildiği, kadastro tespitine yapılan itirazın Kadastro Komisyonu'nun 26.04.2012 tarihli kararıyla reddedildiği, askı ilanlarının 03.05.2012 - 01.06.2012 tarihleri arasında yapıldığı, askı ilan süresi içerisinde dava açılmaması üzerine kadastro tespitinin kesinleşerek taşınmazın tapuya tescil edildiği, taşınmazın halen aynı vasıf ve yüzölçümle tapuda kayıtlı olduğu, eldeki davanın ise on yıllık hak düşürücü süre içerisinde 10.04.2019 tarihinde açıldığı, dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde ve değerlendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, kamu düzenine aykırı bir hususun tespit edilemediği, çekişmeli taşınmaz üzerinde davalı taraf yararına imar-ihya ve zilyetlikle kazanım koşullarının oluşmadığının sabit olduğu, tüm dosya kapsamına göre, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun, HMK'nın 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, istinaf dilekçesindeki taleplerinin tekrarı ile kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi, “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.” 2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 713/1. maddesi, "Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir." 3. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16. maddesi, "Kamunun ortak kullanılmasına veya bir kamu hizmetinin görülmesine ayrılan yerlerle Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan sahipsiz yerlerden: A) Kamu hizmetinde kullanılan, bütçelerinden ayrılan ödenek veya yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (Hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami, genel mezarlık, çeşme, kuyular, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar, bahçeler, boşluklar ve benzeri hizmet binaları), kayıt, belge veya özel kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine göre Hazine, kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye, köy veya mahalli idare birlikleri tüzel kişiliği adlarına tespit olunur. Yol, meydan, köprü gibi orta malları ise haritasında gösterilmekle yetinilir." 4. 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi, “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde Hazine adına tespit edilir.” 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanunu'nun 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı 120,60 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.03.2023 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.