Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2021/681 · K. 2021/2915

5. Hukuk Dairesi         2021/681 E.  ,  2021/2915 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi Elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkin olarak açılan davada ... 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince yetkisizlik, ... 4. Asliye Hukuk (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince görevsizlik, ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince yetkisizli kararı verilmesi nedeni ile dosyada son karar bölge adliye mahkemelerinin faaliyete geçmesinden sonra verilmiş ise de iki farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce karşılıklı olarak yetkisizlik kararı verilmiş olması ve 5235 sayılı Kanunun 36/3. maddesi gereğince bölge adliye mahkemeleri hukuk dairelerinin görevinin yargı çevresi içerisinde bulunan adlî yargı ilk derece hukuk mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek olduğundan yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü: K A R A R- Dava, elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir. ... 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince, davalı şirketin merkezinin ... ili olduğu,davalı şirketin ... ilindeki işlemlerinin takip edildiği birim il müdürlüğü statüsünde olup hukuken şube niteliği bulunmadığı, menfi tespit ve istirdat davaları İİK 72. maddede düzenlendiği, takibi yapan İcra Dairesinin bulunduğu yer Mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri Mahkemesinde de açılabileceği ancak davalı tarafından başlatılan bir icra takibinin bulunmadığı, ayrıca taraflar arasındaki ihtilafın kaçak elektrik kullanımına dayalı elektrik borç tahakkuku olduğu ve haksız fiil niteliğindeki eylemin gerçekleştiği yer mahkemesinin de yetkili olduğu anlaşılmakla davalı tarafın cevap dilekçesinde ve süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu yetkili mahkeme olarak ... Mahkemelerini gösterdiği ve davalı şirketin ikamet adresinin ... olduğu gerekçesiyle yetki itirazının kabulü ile mahkemenin yetkisizliğine dava dosyasının yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir. ... 4. Asliye Hukuk (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince, 21/09/2020 tarihli celsede haksız fiilden kaynaklanan davanın niteliği dikkate alınarak, Asliye Ticaret Mahkemesi olarak mahkemenin görevsizliğine, davaya bu sefahatten sonra Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla devam olunmasına karar verilmiştir. ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince, ... 3 İcra Dairesinin 2018/17561 Esas sayılı dosyası içeriğine göre davacı abone tarafından dava açılmadan önce, davalı şirket tarafından, davacı abone aleyhine icra takibi yapıldığı, İcra ve İflas Kanunun 72 madde hükmüne göre, menfi tespit davalarının takibi yapan İcra Dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde de açılabileceği, hal böyle olunca, ... mahkemelerinin, eldeki uyuşmazlığın çözümü bakımından yetkili olduğu anlaşılmış,ayrıca davalı ... şirketinin merkezi ... İlinde bulunmakla birlikte; adı geçen şirketin ..., ..., ..., ..., ... ve ... illeri ile birlikte bu illerin bütün ilçelerinde faliyette bulunduğu ve davalı şirketin bahse konu tüm il ve ilçelerde fiilen faliyet gösteren şubelerinin bulunduğu, bahse konu şubelerin Türk Ticaret Kanunu anlamında resmiyette ticaret siciline tescil edilmemelerinin, fiili durumu değiştirmeyeceği ve ilgili şubelerin işlemleri nedeniyle açılacak davaların şubenin bulunduğu yer mahkemesinde görünmesi gerektiği, aksi bir düşüncenin kabulü halinde ... Bölgesinde bulunan tüm il, ilçe ve köylerdeki aboneliklerle ilgili çıkacak uyuşmazlıkların ... mahkemelerinde bakılması gerektiği gibi bir sonuca ulaşılacağı, böyle bir durumun da fiilen olanaklı olmadığı gibi davanın takibi ve keşif gibi hususlarda onbinlerce abonenin mağduriyetine neden olacağı ve usul ekonomisi ilkesi ile bağdaşmayacağı gözetilerek, bu yön bakımından da, ... mahkemelerinin, uyuşmazlığın çözümü bakımından yetkili olacağı gerekçeleriyle mahkemenin yetkisizliğine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dava dosyasının yetkili ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.HMK’nun 22/II. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir. Somut olayda, ... 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince ... Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş, ... 4. Asliye Hukuk (Ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince, 21/09/2020 tarihli celsede Asliye Ticaret Mahkemesi olarak mahkemenin görevsizliğine, davaya Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla devam olunmasına karar verilmiş, sonrasında ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesince ise ... Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Hal böyle olunca mahkemeler arasında karşılıklı olarak verilmiş bir yetkisizlik kararı bulunmamakta olup, mahkemece ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle ortaya çıkan yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Dairemize geldiği anlaşılmıştır. Oysa, olumsuz yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararında yetkili olduğu belirtilen ... Asliye Hukuk Mahkemesinin'de (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla olmayıp) karşı yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında yargı yeri belirlenmesi için aranan "iki mahkeme arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı bulunması" koşulunun henüz gerçekleşmediği kuşkusuzdur. Bu nedenle yargı yeri belirlenme koşulları oluşmadığından dosyanın mahalline iadesine karar vermek gerekmiştir.Bu aşamada yargı yeri belirleme koşulları bulunmayan dosyanın MAHALLİNE İADESİNE, 08/03/2021 gününde oybirliğiyle karar verildi.