Yargıtay 2. Hukuk Dairesi · E. 2021/6906 · K. 2021/8571

2. Hukuk Dairesi         2021/6906 E.  ,  2021/8571 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi DAVA TÜRÜ : Aile Konutu Olduğunun Tespiti-Tapu İptali ve Tescil Taraflar arasındaki davanın yapılan muhakemesi sonunda bölge adliye mahkemesi hukuk dairesince verilen, yukarıda tarihi ve numarası gösterilen hüküm davacı tarafından temyiz edilmekle, evrak okunup gereği görüşülüp düşünüldü: 1-Davacı kadın dava dilekçesinde; aile konutu olan gecekonduyu davalı eşinin diğer davalılara gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi ile devrettiğini, taraflar arasında gerçekleşen satış vaadi sözleşmesinin olası bir boşanmanın sonuçlarından kurtulmak için mal kaçırmak maksadıyla yapıldığını, gerçek bir devir iradesi olmadığını, bedel ödenmediğini, yapılan işlemin TBK uyarınca muvazaalı olduğunu, TMK m. 194 uyarınca da rızası olmadan yapılan devir işleminin geçersiz olduğunu bu sebeplerle taşınmazın aile konutu olduğunun tespiti ile yapılan gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin iptaline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece diğer eşin rızası olmaksızın aile konutunun devredilemeyeceğine ilişkin düzenlemenin 01.01.2002 tarihinde 4721 Sayılı TMK ile yürürlüğe girdiğini, davaya konu taşınmazın ise noterdeki devir tarihinin TMK'nın yürürlüğe girdiği tarihten önceki döneme ilişkin olduğu, daha sonra yürürlüğe giren yasa ile daha önceki işlemlerin geçersiz hale getirilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. Olayları açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme hâkime aittir. Davacı kadın, dava dilekçesinde aynı zamanda muvazaa hukuki sebebine (TBK m.18) dayanmaktadır. Öyleyse, bu belirlemeye göre istek, Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine dair 4787 Sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde yer alan aile hukukundan kaynaklanan dava ve işlerden değildir. İstek yönünden genel mahkemeler görevlidir. Görev, kamu düzenine ilişkin olup, hakim tarafından yargılamanın her aşamasında res'en gözetilir. Bu bakımdan, mahkemece gayrimenkul satış vaadi sözleşmesinin iptali talebi yönünden tefrik kararı verilerek bu yönden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasının incelenmesi doğru bulunmamış, bozmayı gerektirmiştir. 2-Davacı kadın dava dilekçesinde ayrıca davaya konu taşınmazın aile konutu olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece davacı kadının bu talebiyle ilgili olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması da usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda 1. ve 2. bentlerde gösterilen sebeplerle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 38. Hukuk Dairesi'nin 16.04.2021 tarih 2020/1638 Esas, 2021/649 Karar sayılı esastan ret kararının KALDIRILMASINA, ilk derece mahkemesi kararının BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, dosyanın ilk derece mahkemesine, karardan bir örneğinin ilgili bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine gönderilmesine oy birliğiyle karar verildi.22.11.2021 (Pzt.)