Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2021/9141 · K. 2023/1624

1. Hukuk Dairesi         2021/9141 E.  ,  2023/1624 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi KARAR : Ret Taraflar arasında Mahkemesinde görülen tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce, Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar, ortak mirasbırakanları ...’ın 21 parsel sayılı taşınmazdaki 5 no.lu bağımsız bölümü davalı ikinci eşi Makbule’ye satış suretiyle devrettiğini, işlemin mirastan mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı olarak yapıldığını ileri sürerek, davalı adına olan tapu kaydının miras payları oranında iptali ile adlarına tesciline, aksi halde tenkise karar verilmesini istemişlerdir. II. CEVAP Davalı, muvazaanın olmadığını, temlikin bedeli karşılığında yapıldığını, ayrıca mirasbırakan adına kayıtlı başkaca taşınmazların da olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur. III. MAHKEME KARARI Bartın 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 01.03.2016 tarihli ve 2009/1085 E., 2016/121 K. sayılı kararıyla; muvazaa iddiasının ispatlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur. B. Bozma Kararı Dairenin 10.10.2019 tarihli ve 2016/7331 Esas, 2019/5172 Karar sayılı kararı ile "...mirasbırakan adına kayıtlı olan ve mirasçılarına intikal eden başkaca taşınmazların da bulunduğu, mirasbırakanın mal kaçırmak kastının olmadığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki, mirasbırakan mal kaçırma kastı ile hareket etseydi terekesinde bulunan 16 adet taşınmazını da davalıya devredebileceği açıktır. Salt bedeller arasındaki oransızlık tek başına muvazaanın kanıtı değildir. Davacı temlikin mirastan mal kaçırma amacıyla yapıldığı iddiasını TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddeleri uyarınca ispatlayamamıştır. Hal böyle olunca, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği" belirtilerek Mahkeme kararı bozulmuştur. C. Mahkemesince Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 11.06.2021 tarihli ve 2020/157 Esas, 2021/208 Karar sayılı kararı ile TMK'nın 6. ve HMK'nın 190. maddeleri uyarınca muvazaa iddialarının ispatlanamadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Bozma Kararı Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. B. Temyiz Nedenleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın davalıya mal kaçırma amacıyla ve muvazaalı olarak devredildiğini, keşfen saptanan devir tarihindeki değeri ile resmi akitteki değeri arasında aşırı oransızlık olduğunu, mirasbırakanın en değerli taşınmazını davalıya devrettiğini ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı taktirde tenkis istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de ... Medeni Kanunu'nun 706., ... Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras ... çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, ... ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’un uygulanacağı davalar yönünden HUMK’un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna ve bozma kararına uygun olup davacılar tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. V. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan hükmün ONANMASINA, Alınması gereken 120,60 TL bakiye onama harcının davacılardan alınmasına; Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.