Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2021/9971 · K. 2023/1295

4. Hukuk Dairesi         2021/9971 E.  ,  2023/1295 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1887 E., 2020/879 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulüne / Davalılar ... ve ... Halı ve Dayanıklı Tüketim Malları Gıda San. Tic. Paz. Ltd. Şti. vekilinin istinaf talebinin kabulüne ve Davanın Kısmen Kabulüne İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2014/689 E., 2018/118 K. Birleşen dosya Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1185 Esas-2014/410 Karar Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. Vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının 05.01.2012 tarihinde kafede oturduğu sırada davalılardan ...'in kullandığı ... ve ...'un kullandığı ... plakalı araçların kaza yapması sonucu müvekkiline çarptığını, hastaneye kaldırılan müvekkilinin uzun süre ameliyatlar geçirmesine rağmen bacağının kurtarılamayarak dizinden kesildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile çalışma gücünden, beden bütünlüğünden yoksun kalan müvekkilinin zararının giderilmesi amacı ile 100.000 TL maddi, 200.000 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen 05.01.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, birleşen Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1185 Esas sayılı dosyasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL bakıcı ücreti talebinde bulunmuştur. Davacı vekili açıklama dilekçesinde; dava dilekçesindeki maddi tazminat talebinin hangi zararlara ilişkin olduğunu ve her bir zarar kalemi için ne miktarda talepte bulunduğunu açıklamıştır. Buna göre; protez bedeli olarak 29.250 TL, geçici ve kalıcı maluliyet için 40.000 TL, belgesiz tedavi gideri olarak 8.000 TL ve kazanç kaybı (davacının yanında bulunma zorunluluğu olduğundan işinden ayrılmak zorunda kaldığı ileri sürülen eşinin kazanç kaybı) olarak da 22.750 TL olmak üzere 100.000 TL talebi olduğunu bildirmiş, ıslah dilekçesiyle protez bedelini 29.250 TL, maluliyet tazminatı talebini ise 70.643,12 TL olarak artırmış, sonuç talebini 209.893,22 TL olarak belirlemiştir. Birleşen Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1185 Esas sayılı dosyasında davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde; davacı ...'ün ağır şekilde yaralanması nedeni ile bakıma muhtaç hale geldiğini beyanla, şimdilik 10.000,00 TL bakıcı ücretine dair maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde 0001-0210-03988035 numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 26.10.2011/2012 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluklarının poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, iş göremezlik ve tedavi giderleri yönünden sorumluluklarının bulunmadığını belirterek aleyhlerine açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Groupama Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, sürücülerin kusur durumu, davacının sakat kalıp kalmadığı ve sakatlık oranı hakkında Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınmasını, davacının sakatlıktan dolayı herhangi bir sosyal kurumdan tazminat alıp almadığının araştırılması gerektiğini, davacıya SGK'dan tazminat veya aylık bağlanması halinde bu ödemelerin sakatlık tazminatı hesabından düşülmesi gerektiğini, müvekkili şirket açısından manevi tazminat taleplerinin reddi gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline atfedilen kusuru kabul etmediklerini, davacının talep etmiş olduğu maddi ve manevi tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu, müvekkilinin öğrenci olduğunu, kaza yapan araçtan başka hiç bir mal varlığı bulunmadığı gibi gelirinin de mevcut olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir. Davalılar ... ve ... Halı ve Dayanıklı Tüketim Malları Gıda San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde, davanın ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davacının serbest meslek sahibi olduğu ve aylık 2.500-3.000 TL kazanç elde ettiğine yönelik beyanların gerçeği yansıtmadığını, müvekkilinin kusurlu olmadığını ifade ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...kazaya karışan araç sürücülerinin kazada %100 kusurlu olduğunun dosyada alınan uzman raporuyla tespit edildiği; davacının sunduğu raporda, davacının maluliyet oranının %58 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı; davacının yaşamı boyunca 2 kez protez kullanacağının uzman raporuyla tespit edildiği, PMF 1931 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği" gerekçesiyle, davacının maddi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulüne, 110.643,12 TL geçici ve sürekli iş göremezlik bedeli, 8.000,00 TL tedavi gideri, 58.500,00 TL protez bacak bedeli olmak üzere toplam 177.143,12 TL tazminatın davalı ...Ş yönünden dava tarihi olan 04.01.2013 tarihinden itibaren davalı Groupama Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 04.01.2013 tarihinden itibaren davalılar ..., ..., ... Halı ve Day. Tük. Mal. Gıda San. Tic. A.Ş'den ise kaza tarihi olan 05.01.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacının manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulüne, 120.000,00 TL'nin kaza tarihi olan 05.01.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ..., ... Halı ve Day. Tük. Mal. Gıda San. Tic. A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının davalı ...Ş ve Groupama Sigorta A.Ş'ye karşı açmış olduğu manevi tazminat davasının reddine, eldeki dava dosyası ile birleşen Bakırköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/1185 Esas sayılı dosyası açısından; davacının davasının kısmen kabulüne, 5.329,80 TL bakıcı giderinin davalı ...Ş yönünden dava tarihi olan 04.01.2013 tarihinden itibaren, davalı Groupama Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 31.10.2014 tarihinden itibaren davalılar ..., ..., ... Halı ve Day. Tük. Mal. Gıda San. Tic. A.Ş'den ise kaza tarihi olan 05.01.2012 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece kusur oranına göre bir değerlendirme yapılmadan hüküm tesis edildiğini, davalı müvekkillerinin ekonomik durumlarının iyi olmadığını, bu nedenle hükmedilen tazminatların çok yüksek olduğunu, verilen kararın eksik incelemeye dayalı olduğunu, maluliyet ve kusur bakımından yeniden inceleme yapılması gerektiğini, yol kenarında hatalı park eden araçların dikkate alınması gerektiğini, davacının mevcut şeker hastalığını hastaneye bildirmediği için kendi kusuru ile maluliyetinin arttığını, 6111 sayılı yasa gereğince protez gideri ve belgesiz tedavi giderlerinden sorumlu olmadıklarını beyanla, kararın kaldırılarak kusur incelemesi için dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesini ve davanın reddine verilmesi isteminde bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davalılar vekilinin protez giderine ilişkin istinaf itirazları yönünden 6111 sayılı kanun gereği, 2918 sayılı Yasanın 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri için sorumluluk SGK'ya geçtiği, protez giderlerinden SGK sorumlu olup diğer davalıların sorumluluğu bulunmadığı ve manevi tazminatın olayın oluşuna ve tarafların ekonomik ve sosyal durumuna uygun olmadığı, manevi tazminatın bir taraf için zenginleşmeye, diğer taraf için de fakirleşmeye yol açmaması gerektiği ilkesine uygun olarak belirlenmediği gerekçesiyle" davalılar ... ve ... Halı ve Day. Tük. Mal. Gıda San. Tic. A.Ş vekillerinin protez gideri manevi tazminata ilişkin istinaf taleplerinin kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde, protez bacak bedeli sgk tarafından karşılanmadığını ve Bölge Adliye Mahkemesince bu konuda her hangi bir araştırma yapılmaksızın ezber bir ifadeyle bu talebin tedavi giderleri içerisinde yer aldığından bahisle talebin reddine karar verilmesi hukuka aykırı olduğunu ve manevi tazminatın 50.000 TL'ye indirilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür. Davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; tazminatın belirlenmesinde bilirkişi raporunun yeterli olmadığını, hüküm tarihine en yakın verilerle hesaplama yapılması gerektiğini ve hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan ve diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu araçların davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı, kazanç kaybı ile protez bedeli, bakıcı gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü ve 56 ncı maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 89, 90, 91 ve 98 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme: 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekilinin tüm ve davacı vekilinin aşağıda yer alan (2) ve (3) numaralı bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 25.02.2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 13.02.2011 tarihli 6111 Sayılı Yasa’nın 59 uncu maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 98 inci maddesi değiştirilmiş, buna göre "trafik kazaları nedeniyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer resmi ve özel sağlık kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı", Yasa'nın geçici 1 inci maddesi ile de "Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce meydana gelen trafik kazaları nedeniyle sunulan sağlık hizmet bedellerinin Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanacağı, sözkonusu sağlık hizmet bedelleri için bu Kanun'un 59 uncu maddesine göre belirlenen tutarın %20'sinden fazla olmamak üzere belirlenecek tutarın üç yıl süreyle ayrıca aktarılmasıyla anılan dönem için ilgili sigorta şirketleri ve Güvence Hesabının yükümlülüklerinin sona ereceği," öngörülmüştür. Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş bulunmaktadır. 2918 sayılı Yasa'nın 98 inci maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçmiştir. Her ne kadar sağlık kuruluşunda yapılan sağlık hizmetleri giderleri tedavi giderleri kapsamında davalı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sorumlu tutulmuş ise de, 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Yasanın 59 uncu maddesi gereği sağlık kuruluşlarında tıbbi tedaviye yönelik faturalı giderlerden SGK'nın sorumlu olması nedeniyle faturalı giderlerin tespit edilmesi gerekmektedir. Somut olayda, tedavi giderlerinden olan protez giderlerinin protez takılarak bedeli ödenmiş ve fatura verilmiş olması halinde Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumlu olacağı gözetilerek bu hususun ilgili kurumdan sorulması, cevaba göre protez gideri talepleri yönünden Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ödeme yapılmamışsa sigorta şirketleri ile işleten ve sürücünün sorumluluğunun devam edeceğinin gözetilmesi gerekirken eksik araştırma ile hüküm verilmesi doğru görülmemiştir. 3. 6098 sayılı TBK'nın 56 ncı maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür. Somut olayın özellikleri, gerçekleşen kazada davacının kusurunun bulunmaması, davacının bacağının dizden aşağı kısmının ampute edilmesi ve kaza tarihi dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatların bir miktar az olduğu görülmüş ve davacı için hakkaniyete uygun, bir miktar daha yüksek manevi tazminatın hükmedilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalılar ... ve ... Halıcılık Pazarlama Ltd. Şti. vekilinin tüm ve davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılar ... ve ...ye yükletilmesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.