Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/1085 · K. 2023/4883

11. Hukuk Dairesi         2022/1085 E.  ,  2023/4883 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1444 Esas, 2021/1969 Karar HÜKÜM : Ret-kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2009/124 E., 2020/644 K. Taraflar arasındaki alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı kiracı ... arasında noterde düzenleme şeklinde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, davalılar ... ve ...'ın sözleşmeyi kefil olarak imzaladığını, finansal kiralama sözleşmesine konu taşınırların satıcı Yılmazlar Gıda Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.'den bizzat kiracı tarafından alınıp yasa gereği fatura ve irsaliyenin müvekkili adına tanzim edildiğini, satıcının finansal kiralama sözleşmesi görünümünde onlarca kişiyle anlaşarak ve yönlendirerek işlemler yaptığını, noter sözleşmelerinin satış amacıyla düzenlenen fatura irsaliye ve tesellüm belgesi olarak görünmekte olduğunu, satıcı limited şirket ortakları finansal kiralama görüntüsü altında yasaya aykırı davrandıklarını, fatura irsaliye ve tesellüm belgesi ile satıldığı iddia edilen malların kiracılara teslim edilmemiş veya başka mal teslim etmiş, eksik mal teslim edildiğini, eylemin haksız fiil olduğunu, davalıların birlikte hareket ederek olayın meydana gelmesinden sorumlu olduklarını, 3226 sayılı Finansal Kiralama Kanunu'nun (3226 sayılı Kanun) 23 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının "Taraflardan birisinin sözleşmeye aykırı harekette bulunduğu hallerde, diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir" şeklinde olduğunu, Yapı Kredi Leasing yetkililerinin yaptıkları araştırmada davaya konu Uzel 5190 Balya Makinesinin satıcı tarafından kiracıya teslim edilmediğinin tutanakla tespit ettiklerini, müvekkilinin 3226 sayılı Kanun'un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca fesih hakkı doğduğunu, noterden gönderilen ihtarname ile sözleşmenin fesh edildiği, kiralanan taşınırların iadesini, ödenmeyen ve ilerde ödenmesi gereken kira paralarının tahsilinin talep edildiğini, 3226 sayılı Kanun' un 25 inci maddesi uyarınca tazminat ve istihkak taleplerini dava olarak huzura sunduklarını ileri sürerek taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmenin feshine, finansal kira sözleşmesine konu 2007 model Uzel Marka 5190 Balya Makinesinin davalı kiracıdan alınıp müvekkile teslimine, teslim edilmediği takdirde bedelin tahsiline, 32.650,19 euronun dava tarihinden itibaren %30 faizi ile tahsiline, 5.211,32 TL'nin %126 faizi ile tahsiline, %18 KDV karşılığı 13.259,83 TL'nin %126 faizi ile tahsiline, sözleşmenin 12 nci maddesi uyarınca %126 faizin dava tarihinden itibaren yürütülmesine, davalıların müteselsilen ve müştereken sorumlu tutulmalarına karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalılar ..., ... ve Mehmet Kurnazı cevap dilekçelerinde; davanın yetkisiz yer mahkemesinde açıldığını, davacının kiracı ve kefilleri olarak imzalan sözleşmelerini fesh ederek finansal kiralama sözleşmesi konu malları geri istemesinin hukuken mümkün olmadığını, davacının bizzatihi dayandığı gibi ortada bir Yılmazlar Oto Center tarafından yapılan bir dolandırıcılık olayı olduğunu, bu şirketin kendilerine kandırarak balya makinesi tedarik edeceğini söylemiş olmasına rağmen bu güne kadar bu makinenin kendilerinin zilyetliğine hiç geçmediğini, kiralama konusu malların teslim edilmediğini, davacı yanın kendilerine bu güne kadar bu malı kiracıya etmiş olmadığını, bu hususta davacıyla müteaddit defalar görüldüğünü, bir sonuç olmadığı gibi kiracıya bu malın teslim edilmediğini, davacı tarafın dava dilekçesinde kiralama konusu malın teslim edilmediğini kabul etmekte olduğunu, davacının teslim hususunda kendi edimini yerine getirmediği için bir talep hakkının olamayacağını, davalılardan Yılmazlar Gıda Pazarlama Şirketi ile fikir birlikteliğinin mümkün olmadığını, kendilerinin de davacı yan gibi dolandırıldığını savunarak davanın öncelikle yetkisizlik gereğine reddine, davanın teslim olgusunun ispat edilmemesinden ve esasında da teslimin hiç yapılmamasından dolayı esastan reddine, tam red olmaması halinde taraf kusurlarının tespiti ile kusur durumuna göre tazminatta indirim yapılmasını istemiştir. 2.Davalı Yılmazlar Gıda Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı ile şirketleri arasında belirli tarihler arasında toplam 22 adet müşteri ile 23 adet finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeler ile toplam 39 adet mal kiralama konusunun yapıldığını, kiralama konusu malların büyük bir kısmının şirketlerinin ekonomik durumunun bozulması nedeniyle malların bedeli davacı tarafından ödenmesine rağmen kiracılara teslim edilmediğini, ekli listede bulunan kira sözleşmelerinin kiracılar tarafından tesellüm belgelerine imza atılmış ise de tesellüm belgelerinin sözleşmenin eki mahiyetinde ve maktu olarak mal teslimatı yapılmadan imzalatıldığını, davacının iddia ettiği gibi diğer davalılar ile dolandırıcılık gibi fikir birlikteliği olmasının söz konusu olmadığını, kiralama konusu malların teslim edilmemesinin tek sebebinin şirketlerinin ekonomik darboğaza girmesi ve üretici firma olan Uzel Makine ile ticari anlaşmazlığa düşmesi olduğunu, ayrıca şirketlerinin satıcı firma olup finansal kiralama sözleşmelerinden dolayı kaynaklanan kira borcundan sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda malın iadesi, iade mümkün olmadığı takdirde malın bedeli ve kira bedelinden kaynaklanan alacağın tahsilinin talep edildiği, bilirkişi incelemesi sonucunda davacının finansal kiralama sözleşmesi kapsamında toplam kira alacağının KDV dahil 46.397,53 euro olduğu, davalı kiracının ilk kira taksitini süresinde 19.12.2007 tarihinde KDV'siz 7.236,00 euro olarak ödediği, davacının dava tarihi itibariyle 32.650,00 euro talep edebileceği, davacı kiralayanın 2007 model Uzel marka 5190 model 150947 seri numaralı Balya Makinesi için satıcıya ödediği 48.985,00 TL'nin dava tarihindeki euro cinsinden değerinin 46.750,00 TL (22.000,00 euro) olup, sözleşmeye devam etmesi kendisi için çekilmez hâle gelen davacının, sözleşmeyi 3226 sayılı Kanunu’nun 23 üncü maddesininin ikinci fıkrasına uygun olarak feshettiği ve davalılardan kiracı ile kefillerden feshe ve 25 inci maddesine dayanarak kira bedelleri toplamı olarak 81.870,34 TL karşılığı olarak (2.1250 TL kur üzerinden) KDV dâhil 38.527,00 euro talep edebileceği, davacının diğer alacak taleplerine ilişkin bir açıklama sunmadığı, alacağın dayanağı belgeleri sunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacı ile davalı kiracı arasındaki Finansal Kiralama Sözleşmesi'nin davacı tarafça haklı nedenle fesh olunduğunun tespiti ile sözleşme konusu malın davalı satıcı ve davalı kiracıdan alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malın dava tarihindeki değeri olan 46.750,00 TL'nin tüm davalılardan ve dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV dahil) 38.527,00 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davalıların muvazaalı işlem yaparak davacı ... şirketini yanılttığı belirtilmiş ise de, muvazaa olgusuna ilişkin hiçbir delil sunulmadığını, davacının kiralama konusu malların teslim borcunu yerine getirmediğini, teslim belgesinin malın teslimi sırasında değil sözleşmenin noterde yapıldığı sırada imzalanmasını sağlayarak davalı satıcının kendilerini aldatmasına olanak tanıdığını, teslim belgesinden teslimin hangi tarihte yapıldığının ve hangi malların teslim edildiği bilgisine yer verilmediğini, kiralama konusu malların teslim edilmemesi nedeniyle, satıcı firma olan davalı dışındaki davalıların aldatılarak dolandırıldığını, kiralanan malın teslimi gerçekleştirilmeden finansal kiralama sözleşmesinin süresinin başlamayacağını ve kiracının finansal kiralama bedelini ödeme borcunun muaccel hale gelmeyeceğini, teslim edilmeyen malın iadesine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca kefillerin kefalet limiti 34.507,00 euro olduğu halde, Mahkemece bu limit aşılarak 38.527,00 euro üzerinden karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar finansal kiralama sözleşmesi ekinde tesellüm belgesi bulunmakta ise de malları teslim edecek olanın satıcı şirket olduğu, satıcı şirketin sözleşmede imzasının yer almadığı gibi, tesellüm belgesinde de satıcı şirketin imzasının bulunmadığı ayrıca tesellüm belgesinde sözleşmeyle bir ilgi kurulmadığı gözetildiğinde; finansal kiralama konusu balya makinesinin satıcı tarafından finansal kiralama sözleşmesinin kiracısı olan davalı ...'a teslim edilmediği vicdani kanaatine varıldığı, bu nedenle finansal kiralama konusu teslim edilmediğinden aynen iade mümkün olmadığı takdirde bedelin iadesi ve kiralama bedelinin tahsili hükmü kurulmasının doğru olmadığı ancak sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği hususunun yerinde olduğu gerekçesiyle davalılar ... ve ... vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, kararın kaldırılmasına, davacı ile davalı kiracı arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedenle feshedildiğinin tespitine, davalılar ... ve ... hakkındaki diğer taleplerin reddine, finansal kiralama sözleşmesi konusu malların davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'dan alınarak davacıya aynen iadesine, aynen iadenin mümkün olmaması halinde kiralama sözleşmesine konu malların dava tarihindeki değerleri toplamı 46.750,00 TL'nin davalı satıcı Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'dan dava tarihinden itibaren %126 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kira bedelinden kaynaklanan (KDV Dahil) 38.527,00 euro alacağın dava tarihinden itibaren %30 oranında işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılar Yılmazlar Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. ile davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekil temyiz dilekçesinde özetle; finansal kiralama sözleşmesinin kurulduğunu ancak gereklerinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin haklı olarak sözleşmenin feshi ve malların iadesi yoluna gittiğini, bu nedenle kiracı ve kefiller müteselsil sorumlu olduğunu, kefiller ve kiracıların da noterde düzenlenen kira sözleşmesi ve tesellüm belgelerini imzaladıklarını, her biri hakkında ayrı ayrı davalar açıldığını her birinin hem kiracı hem kefil olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, finansal kiralama sözleşmesinin feshi, finansal kiralama konusu makinelerin iadesi, iadesi mümkün olmadığı takdirde bedeli ile ödenmeyen kira bedellerinin tahsili istemlerine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 3226 sayılı Kanun' un 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası ile 25 inci maddesi. 3.Değerlendirme Davacı ile davalı şirket arasındaki sözleşme kapsamında davacının davalıya ödeme yaptığı hususunda bir ihtilaf bulunmamakla birlikte uyuşmazlık davacının bedelini ödediği finansal kiralama sözleşmesi konusu makinenin kiracı davalı ...'a teslim edilip edilmediği ve teslim olmasa dahi görünürde teslim edildiğine ilişkin belgeyi imzalayan davalı ...'ın davacı şirket tarafından davalı şirkete yapılan ödemeden sorumlu olup olmadığı, buna bağlı olarak da finansal kiralama sözleşmesi kefillerinin de sorumluluğu olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır. Finansal kiralama sözleşmesi gereği, davalı ..., davacının davalı şirkete yaptığı ödemeyi taksitler halinde davacıya ödemeyi taahhüt etmiş, diğer davalı kefiller de sözleşmeyi imzalamışlardır. Davalı şirket finansal kiralama sözleşmesi gereğince satım yükümlülüğünü yerine getirmediğini açıkça kabul etmektedir. Ancak davalı ...'ın, açıkça imzasını inkar etmediği fatura ve mal teslim belgesi gereğince davacının davalı şirkete ödeme yapmasına sebep olduğundan ve davacı ile kendi arasındaki sözleşmeye de aykırı davrandığından diğer kefil davalılar ile birlikte sözleşmeden sorumluğu söz konusudur. Hâl böyle iken Bölge Adliye Mahkemesince malın teslim edilmediği kanaatinden hareketle davalılar ... ve ... hakkındaki taleplerin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 12.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.