Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/13856 · K. 2022/16392

10. Hukuk Dairesi         2022/13856 E.  ,  2022/16392 K. "İçtihat Metni" Bölge Adliye Mahkemesi : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi No : Dava, Kurum işleminin iptali ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespit istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın usülden reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesince verilen kararın, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

I-İSTEM

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar murisinin 0431967603 Bağ-Kur numarası ile zorunlu Bağ-Kur sigortalısı olduğunu ve minibüs işletmecisi meslek kuruluş unvanı ile Akçakale Esnaf ve Sanatkarları Odası Başkanlığı'nın oda kayıt defterine üye olarak kayıt yaptırdığını, sigortalı tescil ve sigorta başlangıç tarihi olan vergi kaydının bulunduğu 19.02.1985 tarihinden yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğu 21.06.2006 tarihinden davanın açıldığı tarihe kadar oda kaydının da halen devam ettiğini, müvekkilinin 19.02.1985 tarihinde başlayan vergi kaydına istinaden SGK Şanlıurfa İl Müdürlüğü tarafından 19.02.1985 tarihi sigorta başlangıç tarihi kabul edildiğini ve bu tarih itibarı ile müvekkilinin kendi nam ve hesabına çalışıyor olması ve gerçek usulde vergi mükellefi olması nedeniyle zorunlu Bağ-Kur sigortalısı kabul edilerek kaydını yaptığını ve bu tarih itibarı ile sigortasını başlattığını, müvekkilinin sigorta eksperleri cemiyeti ve diğer vergi daireleri unvanlı kuruluşta vergi mükellefi olduğu dönemler sigortaya tescil edildiği 19.02.1985 tarihi ile 07.03.1986 tarihi olduğunu, müvekkilinin vergi kaydını terkin etmiş olsa da kurum sigortalısı olarak yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunduğunu, 21.06.2006 tarihine kadar Akçakale Esnaf ve Sanatkarları Odasında oda kaydının devam ettiğini, müvekkilinin 19.02.1985-07.03.1986 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğunu, 21.06.2006 tarihli müvekkiline bildirilen hesap özetinde 19.02.1985-21.06.2006 tarihleri arasında 20 yıl 4 ay 1 gün sigortalılık süresinin bulunduğunu, 19.02.1985-07.03.1986 vergi kaydının bulunduğu tarihler arası zorunlu Bağ-Kurlu olarak kabul edildiği halde talep ettikleri 07.03.1986-21.06.2006 oda kaydının bulunduğu tarihler arasında geçen sürelere ait Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından prim tahsilatı yapıldığı ve yaşlılık aylığı tahsis talebinin kabulüyle 4 yıl boyunca müvekkiline yaşlılık aylığı bağlandığı ve kullandırdığı halde kendi işlemini iptal ederek oda kaydının bulunduğu dönemlerin sigortalı hizmet süresinden sayılamayacağını belirterek yaşlılık aylığının ödemesinin kesintiye uğramasına sebebiyet vererek mağduriyetine yol açtığının aşikar olduğunu, Şanlıurfa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kontrol Memurlarınca Akçakale Esnaf ve Sanatkarlar Odası Kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen haziran 2011 tarihli sayılı raporun kayıt ve tespit tutanağında; 22.07.2002 tarih ve 1871 sıra numarası ile tasdik edilen üye kayıt defterinde tarih takibinin olduğunun, defterin 1971-1984 tarihli kayıtları içerdiğinin, defterin ilgili sayfasında ve sıra numarasında ...’ün yer aldığının, müracaat ve kayıt bölümünde oda üye kaydının yapıldığı tarihini olduğunun, üye bilgilerinde herhangi bir silinti ve kazıntının olmadığını, defterde üyeliğin terkin edildiğine dair bir ibareye rastlanmadığını, üye kayıt tarihinin noter tasdik tarihinden önce olduğunu ve önceki tarihli orijinal defterin yakıldığı beyanı üzerine ibraz edilmemiş olması nedeniyle üye kaydının geçersiz sayılması kanaatine varıldığının belirttiğini ve kontrol memurunun raporu üzerine müvekkilinin 19.02.1985-07.03.1986 tarihleri arasında vergi kaydının terkin edildiğini, 07.03.1986 ile yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulan ve Sosyal Güvenlik Kurumunca bu tarih itibari ile prim ödemeleri toplu olarak tahsil edilmek kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanan kişinin yaklaşık 4 yıl boyunca müvekkilinin yaşlılık aylığından yararlandırıldığını ve aylığı bağlanan kişinin yaklaşık 4 yıl boyunca ve müvekkili tarafından yaşlılık aylığı kesildikten sonra içeride mevcut bulunan 17.514,59 TL pirim ödemesinden iş bu davanın açıldığı tarihe kadar nemalandırmak sureti ile fayda sağladığını, 21.06.2006 tarihine kadar devam ettiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu kontrol memurları tarafından yapılan tetkik sonucunda Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası kayıtlarının usulüne uygun düzenlenmediğinden geçersiz sayılmasına karar verildiğini, sigortalık sürelerinin vergi mükellefi olduğu dönemlere göre yeniden düzenlendiğini ve müvekkiline bunun sonucunda 1 yıl 0 ay 18 gün hizmet süresinin emekli olmasına yetmediğini ve hakkında yapılacak bir işlemin bulunmadığını bildirdiğini, müvekkilinin sigorta başlangıç tarihi vergi kaydının başladığı 19.02.1985 tarihi olduğunu, vergi kaydı 07.03.1986 tarihinde sona erdiğini ancak Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası başkanlığında önceden başlayan ve vergi kaydına göre sigorta tescil tarihinden yaşlılık aylığı tahsis tarihine ve sonrasında bu davanın açıldığı tarihe kadar devam eden oda kaydı nedeni ile sigortalılığı devam ettirildiğini, daha sonra vergi kaydının sona erdiği 07.03.1986 tarihinde sigortalılığının sona erdirilmeden vergi kaydının terkini tarihinde dahi mevcut oda kaydının devam ettiğini, Şanlıurfa Sosyal Güvenlik İl müdürlüğü kontrol memurlarınca Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen raporda müvekkilinin Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası kayıtlarının usulüne uygun geçerli bir kayıt olamadığını ve kanaatine varıldığının belirtilmesi üzerine kurum tarafından müvekkilinin meslek odasına dayanan sigortalılık süresinin iptal edilmiş olduğunu, bu nedenle müvekkilinin yaşlılık aylığı talebinde yeterli hizmet süresi bulunmaması durumunda reddedildiğini, ilk uygulama ile ikinci kararı arasında çelişki oluşturduğunu ve müvekkilinin mağduriyetine yol açtığını, kurumun davacının oda kaydının geçersizliğine tek dayanak olarak kendi memurlarınca düzenlenen bir tutanağı sunduğunu, kişinin emekliliğe hak kazanıp kazanmadığının tespitini yapan ve müvekkilinin emekliliğine ve yaşlılık aylığını tahsise karar veren SGK İl Müdürü nezdinde oluşturulan üst komisyon olduğunu, müvekkilinin yaşlılık aylığı tahsisi talebinin kabulüne karar veren ve bu kararın altına imza atan SGK İl Müdürü başkanlığındaki komisyon kararının kontrol memurlarının tutmuş olduğunu ve tutanakla bertaraf edilmesinin kabul edilemez nitelikte hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğunu, oda kayıtlarının gereği gibi tutulmamasının sorumlusunun müvekkili olmadığını, ilgili kuruluş olan Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası olduğunu, müvekkilinin Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası kaydının geçerli sayılmasının bunun sonucunda oda kayıtlarına dayanan Bağ-Kur sigortalılık süresinin de geçerli sayılması gerektiğini, müvekkilinin vergi kaydının sona erdiğini ancak Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar ile diğer bağımsız çalışanlardan ticari kazanç ve serbest meslek kazancı dolayısı ile gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olanlardan Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıtlı olanların sigortalı sayılacağına ilişkin yapılan değişiklik 04.10.2000 tarihinden sonra Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilecek olanlara ilişkin olduğunu, 20.04.1982 ve 22.03.1985 tarihlerinde yapılan değişiklikler ile 20.04.1982-22.03.1985 tarihlerinden sonra Bağ-Kur’a yeni kayıt ve tescil edilecekler için söz konusu kanunlar ile getirilen değişikliklerin uygulanması gerektiğini, müvekkilinin 07.03.1986-21.06.2006 tarihleri arasında oda kaydının bulunduğu dönemlerin sigortalı hizmet süresinden sayılmasını ve tespitini talep ettiğini, oda kaydının başlangıç tarihinin 1993 yılı olduğunu, sigortaya tescil tarihinin vergi kaydının ilk başlangıcının olduğunu, müvekkilinin her ne kadar vergi kaydı başlangıç tarihi olan 19.02.1985 tarihi esas alınarak sigorta tescil tarihi belirlendiğini, bu dönemde vergi kaydının Bağ-Kur sigortalısı sayılmak için zorunlu kabul edildiğini, müvekkilinin Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odasında oda üye kaydının halen varlığını koruduğunu, müvekkilinin 07.03.1986 tarihinde vergi kaydını terkin eden bu dönemde var olan sigortalılığın varlığı için geçerli ve yeterli kabul edilen yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunulan 21.06.2006 ve bu davanın açıldığı tarihe kadar devam eden oda kaydına istinaden bu tarihler arasındaki sürelerin sigortalı hizmet süresinden sayılmasının muhakkak olduğunu, müvekkilinin bu yasa döneminde mevcut olan oda kaydına göre sigortalı kabul edildiğini, müvekkilinin vergi kaydına göre sigorta girişi yapıldıktan sonra vergi kaydının terkin edilmiş olması şartına haiz müvekkilinin sonradan vergi kaydını terk ettiğini ancak halen başlangıçtan beri oda kaydının devam ettiğini, müvekkilinin 22.03.1985-04.10.2000 tarihleri arasındaki hizmet sürelerinde 07.03.1986-04.10.2000 tarihleri arasında oda kaydı bulunduğundan bu sürelerin bu nedenle sigortalı hizmet süresinden sayılması gerektiğini, müvekkilinin 19.02.1985 ve davanın açıldığı tarihe kadar devam etmekte olan oda kaydının geçersizliğine sadece sigorta tescil tarihi olarak kabul edilen vergi kaydı başlangıç ve bitiş tarihleri olan dönemin sigorta hizmet sürelerine sayıldığını ancak Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Oda kayıtlarının usulsüzlüğü nedeniyle sigortalılık için geçersiz kabul edilen oda kaydının olduğunu ve tespitini istedikleri dönemlere ait geriye dönük olarak tüm prim borçlarının toplu olarak tahsili yoluna gidildiğini, müvekkilinin geçmiş dönem prim borçlarını muhtelif tarih veya tarihlerde ödenmiş olduğunu, bu ödemelerin kurumca itirazsız olarak kabul edildiğini, müvekkilinden primleri tahsil edilen önceki dönemlere ait hizmet süresi içerisinde müvekkilinin davalı kurumca sigortalı olarak kabul edildiğini, davalı kurumun müvekkiline sigortalı olduğu inancını verdikten sonra müvekkiline atfı kabil bir kusur olmaksızın kendi yaptığı yanlışlığın farkına vardığını ve sigortalılık süresini sadece vergi kaydının olduğu dönemlerin sigortalı hizmet süresinden saymak sureti ile usulsüz kayıtların var olduğu gerekçesi ile oda kayıtlarına itibar etmeyerek bu süreleri zorunlu Bağ-Kur hizmet süresinden tenzil ettiğini, müvekkilinin mağduriyetine yol açacak bir şekilde kayıtların geçerli sayılmayarak sigortalılığının iptaline yol açacak biçimde tutanak tanziminin kabul edilemez bir durum olduğunu, müvekkiline ait mevcut oda kaydının geçersizliğine ve oda kaydının olduğu dönemlere ait sürelerin sigortalı hizmet süresinden sayılmamasına dayanak gösterilen tespit ve sebeplerden olan önceki tarihli orijinal defterin yakılması müvekkiline yüklenmesi ve oda kaydının geçersizliğine karar verilerek yaşlılık aylığının iptaline sebebiyet verilmesinin kabul edilemez bir durum olduğunu, Akçakale Esnaf ve Sanatkârlar Odası yeni yönetiminin eski yönetiminden devralırken elindeki mevcut eski oda kayıt defteri imha tutanağı haziran cetvelleri mevcut olduğu için noter tasdikli oda kayıt defterine eski üyelerin kaydını yapmış olduğunu, tutanağın tutulmaması veya tutulduğu halde eski veya yeni yönetime muhafaza edilmemesinin kusursuz olan müvekkilini bağlamadığını, müvekkilinin yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespitine ve 21.06.2006 tarihi itibarıyla yaşlılık aylığı bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.