Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2022/15308 · K. 2023/2680

5. Hukuk Dairesi         2022/15308 E.  ,  2023/2680 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.12.2021 Tarihli ve 2021/417 Esas, 2021/907 Karar Sayılı Kararı Davalı tarafın cevap dilekçesi ile yetki ilk itirazında bulunduğu ve İnegöl Mahkemelerinin yetkili olduğunu dermeyan ettiği, kredi kartı sözleşmesinin taraflarının ticaret şirketi olup tacir oldukları, tarafların sözleşme ile İstanbul Mahkeme ve İcra dairelerini yetkili kıldıkları, davalının yerleşim yerinin İnegöl/Bursa olduğu, davacının adresinin Kağıthane/İstanbul olduğu, davaya konu kredi kartı sözleşmesinin İnegöl Şubesi tarafından yapıldığı, gerek davalı yönünden, gerekse davacı yönünden İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkisiz olduğu, yetkisiz yerde dava açılmış olması ve davalının itirazı sebebiyle yetkili yeri tercih hakkının davalıya geçtiği ve davalının talep ettiği İnegöl Mahkemelerinin davalının yerleşim yeri itibariyle yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. İnegöl 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) 27.10.2022 Tarihli ve 2022/263 Esas, 2022/283 Karar Sayılı Kararı Tacir olan taraflar arasındaki davaya konu sözleşmede her türlü anlaşmazlıklarda İstanbul Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunu kabul etikleri, bu anlamda tarafların ayrıca bir kayıt da koymadıkları, taraflar arasındaki yetki sözleşmesinin münhasır yetki sözleşmesi olduğu ve bu sözleşme gereği eldeki uyuşmazlıkta tek ve kesin yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi C. Değerlendirme 1. İtirazın iptali davasında usulüne uygun olarak başlatılmış ve itirazla durmuş bir takibin varlığı dava şartıdır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerekir. Mahkemenin yetkisine yönelik bir itirazın var olup olmaması, bu sonuca etkili değildir. Eş söyleyişle, itirazın iptali davasında, mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olsun veya olmasın, mahkeme öncelikle, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı inceleyerek kesin olarak sonuçlandırmalıdır. Kaldı ki, itirazın iptali davasını görme yetkisi, takibin yapıldığı yer mahkemesine aittir. O nedenle, mahkemenin, icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı incelemesi doğaldır. Bu yetki itirazının incelenmesi sonucunda, mahkeme, kendisinin yetkili olup olmadığını da belirlemiş olacaktır. 2. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir. Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir. Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır. Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir. 3. Yetki itirazının incelemesi neticesi mahkeme yetkili olduğuna karar verirse borçlunun icra dairesine yapmış olduğu yetki itirazının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilecektir. Mahkeme yapmış olduğu inceleme neticesi takip yapılan icra dairesinin yetkili olmadığına kanaat getirir ise yetkili icra dairesinde yapılmış geçerli bir takip olmadığından dava şartı eksikliğinden davanın usulden reddine karar verecektir. 4. Dosya kapsamından, kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün 2021/6705 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 20.03.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.