Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2022/15680 · K. 2023/2690
5. Hukuk Dairesi 2022/15680 E. , 2023/2690 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Milas Aile Mahkemesinin 16.03.2022 Tarihli ve 2021/488 Esas, 2022/261 Karar Sayılı Kararı Nişanın bozulmasının sonuçlarına ilişkin davalarda yetkili mahkemenin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 6 ncı maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme olan davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğu, davalı tarafın süresinde sunduğu cevap dilekçesinde usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunduğu ve yetkili mahkeme olan Bulanık Asliye (Aile) Hukuk Mahkemesi olduğuna yönelik yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Bulanık Asliye Hukuk Mahkemesinin (Aile Mahkemesi sıfatıyla) 29.04.2022 Tarihli ve 2022/242 Esas, 2022/201 Karar Sayılı Kararı 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesinde haksız fiilden kaynaklanan davaların, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği veya gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceğinin düzenlendiği, davacının seçimlik hakkının bulunduğu, davacının yerleşim yeri adresinin Muğla ili Milas ilçesi olduğu, davacının seçimlik hakkını kullanarak davayı kendi ikametgahının bulunduğu Milas ilçesinde açmasının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, davalı tarafından nişanın haksız bozulması nedeniyle manevi tazminat, hediyelerin iadesi ve mümkün değilse bedellerinin geri verilmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun'un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun'un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: “Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.” C. Değerlendirme 1. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez. 2. Dosya kapsamından, dava tarihi itibarıyla yerleşim yeri Milas/Muğla olan davacının davayı, haksız eylem niteliğindeki kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm yeri ile ilgili düzenlemeyi içeren ve kamu düzenine ilişkin olmayan özel yetki kuralı niteliğinde bulunan 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesine uygun olarak yerleşim yerinin bulunduğu Milas Mahkemelerinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, Milas Aile Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.