III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yazarı olduğu "Türk Asıllı İskandinav ve Cermenler" adlı makale ile davalılardan ...’nin yazarı olduğu "Viking Türk Sırları" adlı süreli olmayan yayının 5846 sayılı Kanun anlamında ilim ve edebiyat eseri oldukları, davacı tarafın eserinin 01.05.2016 tarihinde "www.dagarcikturkiye.com" isimli internet sitesinde yayımlandığı, davaya konu kitabın ise davalılardan ...’ın yetkilisi/sahibi olduğu Gece Kitaplığı Yayınevi tarafından, Ocak 2017 tarihinde 2.300 adet basılarak piyasaya sunulduğu, davalı ...’nin davacı taraftan izin almadan, maksadın haklı gösterebileceği oranı aşar şekilde ve eserin bütünlüğünü de bozmak suretiyle davacı tarafın eserini kendi eserinin 147-170 sayfaları arasında iktibas ettiği, davalı tarafın kitabında usulsüz alıntılamaya konu bölümlerin sayfa sayısının 24, davalının kitabının toplam sayfa sayısının ise 216 olduğu, bu kapsamda davalı tarafın kitabının nicelik olarak % 11,1’inin davacı tarafın makalesinden iktibas edilerek oluşturulduğu, söz konusu iktibasın yapılış şekli ve oranı dikkate alındığında, 5846 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde belirtilen serbesti veya Kanundan doğan her hangi bir serbesti kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, bahse konu fiilin davacı tarafın 5846 sayılı Kanun'un 14, 15 ve 16 ncı maddelerinden kaynaklanan manevi haklarından “Umuma arz yetkisi”, “Adın belirtilmesi yetkisi” ve “Eserde değişiklik yapılmasını menetmek” yetkisi ile 5846 sayılı Kanun'un 22 ve 23 üncü maddelerinden doğan mali haklarından “Çoğaltma” ve “Yayma” haklarını ihlal etmiş olduğu, davaya konu kitaptan 2.300 adet basıldığı, dava tarihi itibariyle 964 adedinin satıldığı, ilgili tarihte yayınevinin stokunda 1.336 adet kitabın bulunduğu, dava tarihine kadar satılan 964 adet kitaptan, davalı yayınevinin 1.879,80 TL ila 2.410,00 TL aralığında kazanç temin edebileceği, bu kazancın %11,1’inin ise 209,00 TL ila 267,50 TL arasında olduğu, ihlale maruz kalan makaleye benzer makaleler için yayıncılık piyasasında baskı sayısından bağımız olarak, piyasa koşullarına göre yazarına telif ödemesi yapıldığı, bu kapsamda yayıncılık piyasasının genel koşulları içerisinde bu tür makaleler için makalenin niteliğine göre yazarlarına ödenebilecek ortalama telif ücretleri dikkate alındığında, davacı tarafa makalesi için 1.000,00 TL ödenebileceği, bu kapsamda 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında maddi tazminat anlamında yoksun kaldığı kazancının 1.000,00 TL olabileceği, davacının dava tarihine göre yapılan hesaba göre zararının 209,00 TL ila 267,50 TL arasında olabileceği, dolayısıyla davacının zararının yoksun kalınan kazançla birlikte 1.267,00 TL olduğu, davalı tarafın eylemleri ile davacının 5846 sayılı Kanun'un 14, 15 ve 16 ncı maddelerinden kaynaklanan manevi haklarından “Umuma arz" , “Adın belirtilmesi" ve “Eserde değişiklik yapılmasını menetmek” yetkisi ile 5846 sayılı Kanun'un 22 ve 23 üncü maddelerinden doğan mali haklarından “Çoğaltma” ve “Yayma” haklarını ihlal edilmiş olduğu, davacı tarafça her ne kadar 6098 sayılı Kanun'un 49 uncu maddesi gereğince hakları haleldar olduğundan bahisle manevi tazminat talep emiş ise de 5846 sayılı Kanun'daki manevi hakların dışında davacının şahsi haklarına zarar verecek nitelikte bir eylem söz konusu olmadığından, bu manevi tazminat talebinin reddine karar verildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davacının eser sahipliğinden doğan mali ve manevi haklara tecavüzün ref'ine ve muhtemel ve tekrar edebilecek tecavüzün ref'ine, esere tecavüz eden "Viking Türk Sırları" adlı ürünün yeni nüshalarının çoğaltılmasının ve satışının yasaklanmasına, çoğaltılmış nüshalarına bulundukları her yerde el konulmasına ve toplatılmasına ve dava sonunda imha edilmesine, davacı tarafın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.267,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan tahsiline, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, karar kesinleştiğinde kararın özetinin ilanına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yayınevi sahibi olan müvekkilinin cezai ve hukuki bir sorumluluğunun bulunmadığını, ceza yargılamasında alınan bilirkişi raporu ile sabit olduğunu, davalı yazar ile yaptıkları telif hakları sözleşmesi gereğince sorumluluğun davalı yazarda olduğunu, müvekkilinin bir alıntı yapıldığını bilmesinin mümkün olmadığını, intihalden haberdar olunca gereğini yaparak yayımı durdurduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
2.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde, yayımlamış olduğu eserinde davacının isminin metnin başında açıkça yazıldığı gibi davacının makalesine de usulüne uygun atıfların yapıldığını, davacının makalesinin bir ana bir de yan başlığının bulunduğunu, yan başlığın kitabında yer aldığını, ana başlığa yer verilmemesinin maddi bir hatadan kaynaklanmış olduğunun kabulünün gerektiğini, bu durumun da intihal kastının olmadığını gösterdiğini, kitabının 30 uncu sayfasında yer alan "Haftanın günlerinden olan salı" diye başlayan paragrafın ve bu sayfanın sonuna kadar olan bölümün, hiçbir şekilde davacının eserinin alınmadığını, İngilizce metinden kendisi tarafından çevrildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar hakkında Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesince görülen davada, 22.11.2018 tarih, 2018/198 E., 393 K. sayılı kesinleşmiş kararda, davalı ...’nin cezalandırılmasına, davalılardan ...’ın ise izinsiz iktibası bildiği ispat edilemediğinden ve bu durumda suç kasıtı oluşmadığından, üzerine atılı suçu işlemediği gerekçesiyle beraatına karar verildiği, 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin 3 üncü fıkrası kapsamında kâr kaybı tazminatına hükmedilebilmesi için kusur şartı aranmayacağı, 5846 sayılı Kanun'un 70 inci maddesinin bir ve ikinci fıkraları uyarınca manevi ve maddi tazminata hükmedilebilmesi içinse kusur şartı arandığı, davalılardan ...’nin haksız fiilin faili olarak kusurunun bulunduğu ve anılan taleplerden sorumlu olduğu, davalılardan ...’ın, dava konusu kitabı basarak piyasaya süren yayınevinin yetkilisi/sahibi olduğu, dolayısıyla yayımladığı bir kitaptaki iktibas fiilini, en azından bilmesi gerektiği, aksi halde haksız fiil sorumluluğunun doğması için ihmal, hatta hafif ihmal dahi yeterli bulunduğundan davacının uğrayacağı maddi ve manevi zararlardan sorumlu olacağı kabul edilmesi gerektiği, zira 6098 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesinde hâkimin, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı bulunmadığı, aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararının da, hukuk hâkimini bağlamayacağının düzenlendiği, ceza mahkemesince davalılardan ...’ın sübjektif açıdan kastının bulunmadığı gerekçesiyle üzerine atılı suçtan beraatına karar verilmesine rağmen, işbu davada İlk Derece Mahkemesince anılan davalının objektif açıdan kusurlu görülüp, davacının maddi ve manevi tazminat taleplerinden sorumlu tutulmasında da bir isabetsizliğin olmadığı gerekçesiyle davalıların istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, davacının eser sahipliğinden doğan mali ve manevi haklara tecavüzün ref'ine ve muhtemel ve tekrar edebilecek tecavüzün ref'ine, esere tecavüz eden "Viking Türk Sırları" adlı ürünün yeni nüshalarının çoğaltılmasının ve satışının yasaklanmasına, çoğaltılmış nüshalarına bulundukları her yerde el konulmasına ve toplatılmasına ve dava sonunda imha edilmesine, davacı tarafın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.267,00 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmek suretiyle davalılardan tahsiline, 3.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, karar kesinleştiğinde kararın özetinin ilanına karar verilmiştir.
