IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyanın davacı vekili ile birleşen dosyanın davalısı... Yapı Elem. Taah. San ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 27.10.2014 tarihli ve 2014/4647 Esas, 2014/6065 Karar sayılı kararıyla; birleşen dosya davalısı vekilinin tüm, asıl ve birleşen dosya davacısı vekilinin diğer temyiz itirazları reddedilerek; dosyaya sunulan e-mail yazışmalarından birleşen dosya davalısı... Yapı Elemanları Taah. San. ve Tic. A.Ş.'nin asıl dosyada taraflar arasındaki sözleşme ilişkisini, kendisine ciro ile intikal ettirilen çeklerin bu ilişki sebebiyle verildiği ve yüklenici şirketin işi eksik ve ayıplı yaptığını bildiği ya da bilmesi gerektiğinden iyiniyetli hamil olarak kabulünün mümkün olmadığı, çeklerin bedelsiz kaldığı kendisine karşı da ileri sürülebileceği, bu durumda birleşen dava yönünden de o dosya davalısı... Yapı Elemanları Taah. San. ve Tic. A.Ş.'ye yetkili hamil sıfatıyla husumet yöneltilmesi doğru olduğundan mahkemece bu dava ile ilgili olarak da işin esasına girilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme ile birleşen davanın reddi doğru olmadığı gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.
3. Mahkemenin 26.04.2018 tarihli ve 2019/276 Esas, 2020/244 Karar sayılı kararı ile asıl davada borçlu olunmadığının tespitine dair verilen karar nispi ilam harcı hususu dışında kesinleştiği, yüksek Daire'nin bozma ilamında da belirtildiği üzere 213.368,10 Euro'nun dava tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru'na göre TL karşılığı 453.876,62 TL olarak tespit edildiği, birleşen Elmadağ Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/282 Esas sayılı dosyadaki davaya gelince; davacı ile davalı... Yapı Elamanları Taah. San. ve Tic. A.Ş. arasında akdi ilişki bulunmamakla birlikte dosya kapsamındaki davalı tarafından davacı adına düzenlenen fatura örneklerinden ve e-mail yazışmalarından asıl dosya davalısı ... Yapı İnş. Nak. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davacıya malzeme temin edip sattığı, asıl davaya konu eser sözleşmesi nedeniyle taraflar arasında işin ayıplı ve kusurlu yapılmasından kaynaklı ihtilaf çıktığını bildiği, ihtilaf ve ayıpların giderilmesi yönünde girişimlerde bulunduğu, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkiyi, kendisine ciro ile intikal ettirilen çeklerin bu ilişki sebebi ile verildiği ve yüklenici şirketin işi eksik ve ayıplı yaptığını bilmesi gerektiğinden iyi niyetli hamil olarak kabulünün mümkün olmadığı, İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün 2009/37806 Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; İzopoli Yapı Elamanları Taah. San. ve Tic. A.Ş. tarafından ...Yapı Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti, ... Yapı... Ltd. Şti. ve ...Lojistik A.Ş. aleyhine Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yoluyla İcra Takibi başlatıldığı, icra takibinin dayanağı 11.02.2009 ve 13.03.2009 tarihli 49.470,35 Euro miktarlı iki adet çek olduğu, takipten kaynaklı ödeme yapıldığı, bu durumda, davacı ...Yapı Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin lehtarı olduğu ve ciro yolu ile hamil olan davalı ... Yapı Ltd. Şti.'ye 16.01.2009, 11.022009, 13.03.2009 tarihli 49.470,35 Euro bedelli üç adet çekten dolayı borçlu olmadığı gibi dava tarihinden önce icra dosyasına ödemede bulunulduğu, ödemenin 201.392,22 TL olarak ıslah edilmekle bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek asıl dava yönünden, (Bozma ilamı kapsamında diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş olup, hüküm kesinleşmekle) davanın davalı ... Yapı aleyhine olarak kabulüne, Buna göre davacı ile davalı arasında yapılan 645.265,53 Euro bedelli eser sözleşmesine dayanılarak yapılan işte davalı İdeal Yapının eksik ve ayıplı işler tutarı olarak belirtilen 213.368,10 Euro dava tarihi itibariyle geçerli olan kur üzerinden geçerli olan kısmından davacının borçlu olmadığının tespitine, birleşen 2010/282 Esas sayılı dava dosyası yönünden davanın kısmen kabulüne, 201.392,22 TL'nin 23.07.2010 dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
4.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosyanın davacı vekili ile birleşen dosyanın davalısı... Yapı Elem Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
5.Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin 16.06.2021 tarihli ve 2020/2274 Esas, 2021/2765 Karar sayılı kararıyla; birleşen dosya davalısı... Yapı Elemanları Taah. San. ve Tic. A.Ş. (unvan değişikliği: Kingspan A.Ş.)’nin tüm, asıl ve birleşen dosya davacısının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek davacı tarafça 16.01.2009-11.02.2009-13.03.2009 tarihli ve her biri 49.470,35 Euro bedelli toplam 148,41.00 Euro bedelli 3 adet çek keşide edilerek asıl dosya davalısı yüklenici ... Yapı İnş. Nak. Turizm. San. Tic. Ltd. Şti.'ye verildiği, yüklenici şirketçe işin taşere edildiği birleşen dosya davalısı... Yapı Elemanları Taah. San. ve Tic. A.Ş. (unvan değişikliği ile Kinspan Yapı elemanları A.Ş.)'ye çeklerin ciro ediliği, eksik ve ayıplı işler tutarının 213,368,00 Euro olduğu, 16.01.2009 tarihli çekin aynı tarihte takas yolu ile bankaya, 11.02.2009 ve 13.03.2009 çeklerin ise 06.04.2010 tarihinde dava dışı keşideci ...Lojistik tarafından birleşen dosya davacısı... Yapı Elemanları Taah. San. ve Tic. A.Ş.’ce başlatılan İstanbul 2. İcra Müdürlüğü 2009/37806 sayılı icra dosyasına ödendiği, davacı şirket tarafından asıl davada eksik ve ayıplı yapılan işler nedeni ile verilen çeklerden borçlu olunmadığının tespiti, ödenen çekler nedeni ile istirdat ve artan ayıplı iş nedeni ile fazla ödemenin istirdadı, birleşen davada ise çekler nedeni ile borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat talep edildiği, bozma ilamında da isabetle belirtildiği üzere birleşen dosya davalısı... Yapı Elemanları Taah. San. ve Tic. A.Ş.’nin eksik ve ayıplı yaptığını bilmesi gerektiğinden iyi niyetli hamil olarak kabulü mümkün olmadığı, bu nedenle davacı menfi tespit ve istirdat istemini birleşen dosya davacısına da ileri sürebileceği, menfi tespit istemi ile ilgili olarak da yargılamanın devamı sırasında menfi tespite konu olan alacak karşı tarafa ödenmiş olursa menfi tespit davası kendiliğinden istirdat davasına dönüşeceği ve bu halde davanın kabulü durumunda ödenen bedelin ödeme tarihinden itibaren faizi ile birlikte istirdadına karar verileceği, bu itibarla mahkemece asıl davada verilen ilk kararın kesinleştiğinden bahisle menfi tespite konu alacak ödendiğinden istirdada dönüşeceği gözardı edilerek sadece borçlu olmadığının tespitine karar verilmesinin hatalı olduğu, yine birleşen davada davacı tarafça icra takibine konu 11.02.2009 ve 13.03.2009 tarihli 2 çek nedeni ile istirdat talep edilmiş olup mahkemece asıl davada yapılan ıslah ile tahsili talep edilen miktara hükmedilmesinin hatalı olduğu, mahkemece asıl davada; bozma öncesi kesinleşen 213.368,00 Euro eksik ve ayıplı iş bedeli bakımından davacının borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu 3 çek bedeli olan 148.410 Euro’nun tahsilde tekerrür olmamak üzere istirdadına, kalan 64.958 Euro fazla ödemenin tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan tahsiline, birleşen dava bakımından ise; tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile davanın kabulü ile davaya konu 11.02.2009 ve 13.03.2009 tarihli 49.470,35’şer Euro bedelli çekler bakımından borçlu olmadığının tespiti ile ödenen bedelin istirdadına karar vermekten ibaret olduğu gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın kabulü ile eser sözleşmesine dayanılarak yapılan işte eksik ve ayıplı işler bedeli olarak belirlenen 213.368,00 Euro bakımından davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile dava konusu 3 adet çek bedeli olan 148.410,00 Euro'nun tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan istirdadına, kalan 64.958,00 Euro fazla ödemenin tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan tahsiline, birleşen dava yönünden ise davanın kabulü ile davacının 11.02.2009 ve 13.03.2009 tarihli 49.470,00'er Euro bedelli çekler yönünden davalıya borçlu olmadığının tespiti ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla çek bedelleri toplamı 98.940,00 Euro'nun davalıdan istirdadına karar verilmiştir.
