III. OLAY VE OLGULAR
1. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde; "... Olay tarihinde... çayı üzerinde bulunan ... ve ... Barajlarının elektrik üretimi için kademeli olarak iki adet türbini açtıkları, akan suyun botan çayı havzasına döküldüğü, su miktarını ani olarak yükselttiği, maktüller ve yaralıların çekilen su nedeniyle çay havzasında bulunan adacıkta piknik yaptıkları, ani şekilde gelen su nedeniyle adacık üzerinde bulunan bir kısım şahısların kendi imkanları ile suyun kenarına geçebildikleri, ancak yaralılar ve ölenlerin bu fırsatı bulamayarak adacık üzerinde mahsur kaldıkları, yüksek derecedeki akıntı nedeniyle adacık üzerinde bulunan mağdur ve maktüllerin birbirlerine sıkıca tutundukları ve suya direnmeye çalıştıkları, su kenarında bulunan diğer şahısların ise ilgili yerlerden yardım istedikleri, birbirine tutunarak akan şiddetli suya bir müddet direnen mağdur ve maktüllerin daha fazla dayanamayarak çözüldükleri ve su içerisinde sürüklenmeye başladıları, etrafta ve mağdurların kendi imkanları ile sudan çıkarılabildikleri, ancak maktüllerin bu şekilde fırsat bulamayarak boğularak hayatlarını kaybettikleri, tanık ve mağdur anlatımlarından anlaşılacağı üzere suyun yükseldiği andan itibaren adacık üzerinde mahsur kalan mağdur ve maktüllerin yaklaşık olarak 40-45 dakika yardım için bekledikleri, sürenin uzaması nedeniyle mağdur ve maktüllerin suyun akıntısına daha fazla dayanamadıkları ve birbirlerinden koptukları, ... ve ... Barajında görevli olan sorumlular ve kumanda operatörlerinin insiyatif kullanmayarak uzun süre adacık üzerinde yardım bekleyen insanların ölümlerine ve yaralanmalarına sebebiyet verdikleri, söz konusu barajların yetkililerinin ve kumanda operatörlerinin alınan savunmalarında talimat ile hareket edildiğini, talimat dışı işlem yapamayacaklarını belirttikleri, oysa ki ... ve ... barajlarının bağlı bulunduğu ve talimatları doğrultusunda elektrik üretimi yaptıkları Güneydoğu Anadolu Yük Tevzi Bürosu yetkili müdürü İbrahim Şirin'in ve diğer görevlilerin saat 17:49'da söz konusu haberin kendilerine verilmesinin akabinde ... ve ... Barajlarına talimat göndererek ünitelerin devreden çıkarılmasını istedikleri, söz konusu işlemin usül olarak talimat ile talep edilmesi ve neticesinde verilecek talimat ile yapılmasının gerektiği ancak, yetkili müdür İbrahim Şirin'in beyanında, can ve mal kaybı olduğu bir durum mevcut olduğundan talimat beklenmeksizin ünitelerin devreden çıkarılması talimatının ... ve ... Barajlarına gönderildiği şeklindeki beyanından da anlaşılacağı üzere olağan üstü durumlarda söz konusu insan hayatının tehlikede olduğu olayımızda ... ve ... Baraj yetkili ve görevlilerinin insiyatif almayarak mağdur ve maktüllerin 40-45 dakika kadar suda beklemelerine neden olup, suyun şiddetine daha fazla dayanamayarak boğulmalarına ve yaralanmalarına sebebiyet verdikleri,
Olay tarihinde ... Barajında meydana gelen boğulma olayı neticesinde elektrik üretiminin durdurulması nedeniyle programdışı olarak Güneydoğu Anadolu Yük Tevzi Bürosu tarafından gönderilen talimat ile ... ve ... Barajlarının iki ayrı ünitesinin kısa bir süre içerisinde faaliyete geçirilerek... Çayı Havzasına bol miktarda suyun bırakılması, su havzasındaki suyun ani bir şekilde yükselmesi olarak ise, daha önceden... çayı havzasında aynı şekilde yapılan elektrik üretiminden kaynaklı olarak can ve mal kayıplarının yaşanmış olması karşısında ... ve ... Barajı yetkili ve görevlilerinin yeteri tedbiri ve özeni göstermeyerek iki üniteyi kısa süre içerisinde açarak bol miktarda suyu havzaya bıraktıkları, bundan kaynaklı olarak mağdur ve maktüllerin fırsat bulamayarak su içerisinden çıkamadıkları, ünitelerin aralıklarla devreye sokulması halinde nehir yatağında bulunan şahısların çıkma ihtimallerinin yüksek olabileceği, daha önceden yaşanan olaylar, bölgenin sosyal ve coğrafik özellikleri (yaz aylarında havaların çok sıcak olması, piknik yerlerinin çok az olması, yöre halkının... Çayı kenarına gelebilecekleri ihtimalinin yüksek olması)gözönüne alınarak tedbirsiz ve dikkatsiz bir şekilde hareket ederek olayın meydana gelmesine sebebiyet verdikleri,
... ve ... Barajlarının olduğu nokta itibariyle yaklaşık 32 kilometrelik alan içerisinde güvenlik levhalarının ve 3 ayrı noktada siren sisteminin olduğunun belirtildiği, soruşturma aşamasında olay yerinde yapılan keşif sırasında sesli uyarı sisteminin test edildiği, sesli uyarı sisteminden gelen uyarı sesinin duyulmayacak kadar az ve yetersiz olduğunun tespit edildiği, olayın olduğu noktanın ... ve ... Barajlarına uzak bir nokta da olmadığı, söz konusu ses sisteminin kurulu olduğu noktalar içerisinde yer aldığı, elektrik üretimi için türbinlerden bırakılan bol miktardaki suyun uzun zaman almadan olayın meydana geldiği noktaya ulaşabileceği, ses sisteminin yeterli olmuş olması halinde uyarı tabelalarına rağmen çay havzasına giren vatandaşların elektrik üretiminden önce gönderilen uyarıya uyarak sudan çıkma imkanlarının bulunmuş olacağı, sesli uyarı sisteminin işlevini görmemesi, yaklaşık 32 kilometrelik alanda sadece 3 tane noktada sesli sistemin verilmesi ve bunların da yetersiz olması olayın meydana gelmesinde büyük etken olduğu, baraj sahiplerince güvenlik önlemi adı altında yapılan siren sisteminin işlevinin bulunmadığı, baraj yetkililerinin ve sahiplerinin bu şekilde yeteri kadar önlem almayarak meydana gelen ölüm ve yaralama olayına sebebiyet verdikleri dosyada mevcut bilirkişi raporları, tanık ve mağdur ifadeleri, yazı cevapları ile sabit olup sanıklara yüklenen suç taksirle birden fazla ölüme ve yaralanmaya neden olma suçudur. Bu suçun işlenmesi için failin icrai ve ihmali şekilde olabilen iradi bir hareketinin olması ve dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak gerçekleştirdiği bu hareketi ile öngörülebilir bir sonucu gerçekleştirmesi gerekir. Her iki barajdan da su salımı başladıktan sonra oluşan vahim durumun baraj yetkililerine bildirildiği HTS kayıtları ile sabittir. Durumdan hemen haberdar edilen baraj işletme müdürü, mühendis ve kumanda operatörleri türbinlerin kapatılması hususunda inisiyatif kullanmayarak türbinlerin kapatılması talimatı beklemiş ve vahim sonuca sebebiyet vermiştir.
Mahkememizce yargılama sırasında aldırılan, soruşturma aşamasında yapılan keşif sonucu tanzim edilen ve ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen dosyada aldırılan muhtelif tarihlerdeki bilirkişi kurulu raporları bir arada değerlendirildiğinde barajda kullanılan türbinlerin üçünün birden hizmete alınması nedeniyle olayın meydana geldiği, türbinlerin yarım saat veya daha uzun aralıklarla, teker teker üretime alınması düşünülseydi böyle bir olayın olmayacağı, suyun yükselmekte olduğu fark edilerek tehlikenin zarar görmeden atlatılmasının sağlanabileceği, ikaz levhalarının yararlı olduğu ancak, okuma yazma bilmeyenlere etkisinin olamayacağı, genelde yasak savmak ve sorumluluktan kurtulmak için kullanıldıkları, Botan çayında baraj yapılmadan önce olay tarihinde su seviyesinin minimum seviyelerde olması gerektiği, su seviyesinin baraj yapıldığı için düşük seviyeye indiği ve türbinler ani olarak açıldığı için çocuklar ve ebeveynlerinin yanıltıldığı, bunun bir bilim dışı işletme şekli olduğu ve sadece uyarı levhası ile sorumluların sorumluluktan kurtulamayacaklarının, tedbirlerden birkaç tanesinin birden uygulanmasının gerektiği, barajların lisansı kapsamında lisans sahibinin temel yükümlülüklerinden olan güvenlikle ilgili düzenlenen 12. maddesinde lisans sahibinin, çevrenin korunması, işçi sağlığı, ve ... güvenliği ile ilgili her türlü tedbiri alacağının ve üretim tesisini güvenli bir şekilde işleteceğinin, mevzuat hükümleri çerçevesinde her türlü emniyet tedbirlerini alacağının bu bağlamda, tesislerin gerek inşası ve işletmesi gerekse ek yatırımlar sırasında kamuya, çevreye, gerçek ve tüzel kişilere ait taşınır ve taşınmazlara zarar verilmemesi, can ve mal kaybına sebep olunmaması için gerekli bütün tedbirleri alacağına ilişkin amir sözleşme hükmünün ihlal edilerek , özellikle sıcak yaz aylarında... çayı, ..., Fırat nehirlerinde yüzme bilmeyenlerin serinleme, yıkanma amacıyla girip çıkmaları, nazarı itibara alınarak... çayı yatağına ani olarak fazla su bırakılmasının doğuracağı sonuçları önleme konusunda, sıcak aylarda gerekli önlemleri (ani, aşırı su salınımlarından önce 4 tekerlekli arazi araçları, motosikletler, turistlerin dağ yamaç arazi şartlarında kullandıkları 4 tekerlekli arazi ATV adlı araçlar, aşırı debiyi haiz suyun akışını önceden ikaz uyarıları yazıları ile uyaran helikopterlerin... çayı su akış istikametinde uçurmak suretiyle vatandaşı uyarmak vb. yol ve yöntemlerle risk,tehlike bölgelerinde hayvan otlatan vatandaşları, suya girme ihtimali olan çocukları, çobanları, çay kenarında piknik yapan, balık tutan vatandaşları önceden uyarmamak) tedbir almayarak, aldırmayarak ve olayın ihbarına rağmen türbinlerin kapatılması hususunda inisiyatif kullanmayarak talimat beklenmek suretiyle olaya taksirli eylemleriyle sebebiyet vermekle cezaların şahsiliği prensibinden hareketle bu kusurdan olay tarihinde İşletme Müdürü ...'in bağıtlanan amir sözleşme hükümleri tahtında ..., gereç ve personel yönünden yeterli istihdam olanakları sağlamayarak, etkin ... güvenliği örgütü kurmayarak,baraj personelini işletme konusunda eğitmeyerek, inisiyatifi vatandaşa terk ederek olayda kusurlu bulunarak oluşan vicdani kanı ile cezalandırılmasına karar verilmiş, sanıkların olaydan haberdar edilmelerine rağmen yetki ve inisiyatif kullanmayarak vahim olaya sebebiyet vermiş olmaları nazarı dikkate alınarak suçtan kurtulmaya yönelik savunmalarına itibar edilmemiştir. Alınan bilirkişi raporları, sanık savunmaları, dosya içerisindeki diğer tüm bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde sanıklar ..., ...,., ..., ..., ..., ..., ...'nun hayatını kaybedenler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve yaralılardan., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nin taksirle ölümüne sebebiyet verdikleri ve taksirle birden fazla ölüme ve yaralanmaya neden olma suçunu işledikleri mahkememizce sabit kabul edilmiş, ölen sayısının çokluğu, sanıkların taksire dayalı kusurlarını yoğunluğu dikkate alınarak sanıkların kusurları oranındas alt sınırdan uzaklaşılarak cezalandırılmasına karar verilmiş, her ne kadar sanıklar ..., ..., ... hakkında taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebebiyet verme suçundan kamu davası açılmışsa da meydana gelen olayda sanıklara cezai yönden kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceği anlaşıldığından 5271 sayılı TCK'nın 223/2-c maddesi uyarınca sanıkların beratlerine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur...." denilmiştir.
2. 27.09.2007 tarih ve EÜ/1325-5/964 nolu Üretim Lisansı gereği Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları Anonim Şirketine, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca, ... ilinde kurulacak ... Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) üretim tesisinde 27.09.2007 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle faaliyet göstermek üzere lisans verildiği, bu lisansın özel hükümler bölümüne göre tesis tipinin yenilenebilir, hidrolik ve rezervuarlı olduğu, tesiste üç ünitenin işletileceği ve yıllık 828.070.000 kWh elektrik üretileceğinin belirtildiği, yine 09.10.2008 tarih ve EÜ/1785-1/1265 nolu Üretim Lisansı gereği Baren Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca, ... ilinde kurulacak ... Regülatörü ve Hidroelektrik Santrali üretim tesisinde 09.10.2008 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle faaliyet göstermek üzere lisans verildiği, bu santralin ... Barajı ve Hidroelektrik Santralinin mansabında yer aldığı, ... Barajından gelen suyun akışını düzenlediği ve üretim yaptığı, bu lisansın özel hüküm bölümüne göre tesis tipinin yenilenebilir, hidrolik ve kanal tipi olduğu, tesiste üç ünitenin işletileceği ve yıllık 139.552.000 kWh elektrik üretileceğinin belirtildiği, her iki lisansın genel hükümler bölümünün aynı hükümleri içerdiği, "Lisans Sahibinin Temel Yükümlülükleri" başlıklı ikinci başlığının (g) bendine göre “Bu lisans kapsamındaki üretim tesisini; mücbir sebepler ile yıllık programlı bakım takvimi dışında, piyasada üstlenmiş bulunduğu yükümlülükleri yerine getirecek şekilde işler halde tutmak.” hükmünün; aynı maddenin (j) bendinde, “Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) lisansı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde, sistem stabilitesi ve emniyet açısından tehlike arz eden durumlar ile mücbir sebepler durumlarında, Ulusal Yük Dağıtım Merkezinin, sistem güvenilirliği açısından üstlendiği yükümlülükleri yerine getirebilmesini teminen, verdiği tüm talimatlara uymak.” hükmünün; lisansın “Güvenlik” başlıklı 12 nci maddesinde ise "...Lisans sahibi; tesislerin gerek inşası ve işletilmesi gerekse ek yatırımları sırasında kamuya, çevreye, gerçek ve tüzel kişilere ait taşınır ve taşınmazlara zarar verilmemesi, can ve mal kaybına sebep olmaması için gerekli bütün tedbirleri alır." hükmünün; lisansın "Acil Eylem" başlıklı 16 ncı maddesinde "Lisans sahibi; mücbir sebepler ve olağanüstü durumlarda, bu lisans kapsamındaki üretim tesisinin etkin işletilmesini esaslı biçimde sekteye uğratabilecek bir hususa ilişkin olarak eyleme girişilmesi gerektiğine inandığı takdirde, uygun gördüğü önlemleri alabilir." hükmünün yer aldığı görülmüştür.
3. Olaya konu ... Barajı ve Hidroelektronik Santralinin, Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları Anonim Şirketi tarafından işletildiği, ... Regülatörü ve Hidroelektronik Santralinin ise. Üretim Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından işletildiği, şirketlerin . Holding bünyesinde faaliyet gösterdikleri, sanıklar ..., ..., ...'in şirketlerin ortağı ve yönetim kurulu üyesi oldukları, dosyada mevcut organizasyon şemalarına göre sanık ...'in ... Barajında işletme müdürü, ...'nun ... Barajında kumanda operatörü, ...'nin ... Barajında kumanda operatörü, ...'in ... Barajında makina mühendisi olduğu, ...'nun ... Regülatöründe işletme müdürü, ...'nun ... Regülatöründe kumanda operatörü, ...'ün ... Regülatöründe kumanda operatörü, ...'in ise ... Regülatöründe elektrik mühendisi olduğu anlaşılmış, sanıkların alınan savunmalarında atılı suçu kabul etmedikleri görülmüştür.
4. Meydana gelen olay sebebiyle ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in, 2014/3476 soruşturma sayılı Ölü Muayene ve Otopsi tutanaklarına göre suda boğulmaya bağlı olarak öldükleri, dosyada mevcut adli muayene raporlarına göre ise ..., ..., ..., ..., ..., ...'in basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek;., ... ve ...'un ise basit tıbbi müdahale ile giderilebilir şekilde yaralandıkları ve sanıklar hakkında şikayetçi oldukları anlaşılmıştır.
5. Ölenlerin yasal mirasçıları ., ., ... ve ...'nin aşamalarda sanıklar hakkında şikayetçi oldukları ve katılma talebinde bulunduğu görülmüştür.
6. Dosyada mevcut 25.08.2014 tanzim tarihli Olay Yeri İnceleme Raporu'na göre olay yeri ve olay yeri gidiş-geliş güzergahlarında yaklaşık olarak 5 km'lik alan içerisinde yapılan kontroller sonrasında, ilerleme yönüne göre, ...-. Karayolu üzerinden Meydandere yol ayrımı başında bir, yolun 1.3 kilometresinde olayda kurtarılan .r'in kurtarıldığı bölgede iki, mağdurların suya girdiği yolun başlangıcında bir ve yolun 3.2 kilometresinde bir olmak üzere yol üzerinde toplam 5 adet suya girmenin tehlikeli olduğunu belirtir ikaz levhasının olduğu, gerek levhaların bulunduğu yerler, gerekse levhalar üzerinde bulunan yazılar incelendiğinde, levhaların yol üzerinden... Çay kenarına insanların araçları veya yaya olarak yoğunlukta bulunabilecekleri yerlerin girişinde, hem araçla hem de yaya intikali sırasında rahatlıkla görülebilecek ve okunabilecek yerlerde ve yüksekliklerde konulmuş olduğu belirtilmiştir.
7. Soruşturma aşamasında yapılan keşif neticesinde mühendis ve ... güvenliği uzmanı 5 kişilik bilirkişi heyeti tarafından 23.12.2014 tarihli bilirkişi raporu düzenlendiği, raporun tespitler başlıklı bölümünde nehir havzasında çeşitli yerlerde güvenlik levhası bulunduğu ancak yeterli sayıda olmadığı, halkı uyarmak için devriye gezen araçların ve görevlilerin olmadığı, alarm sisteminin olduğu ancak yapılan denemede siren sesinin olay yerinde duyulamayacak kadar az olduğu, kum ocakları tarafından nehrin yatağını bozmuş ve su bırakıldığında girdaplara neden olacak kadar malzemenin çekilmiş olduğu, ... ve ... üretim tesislerinin son teknolojiye sahip, bilgisayar destekli modern tesisler olduğu ve enerji üretimini sağlayan 3 ünitenin olduğu, alarm sisteminin telefon mesajıyla devreye girdiği, nehir havzasında bazen telefon şebekesinin çekmediği ancak olay anında alarm sisteminin devreye alınması için yollanan telefon mesajına devreye girdiği yönünde cevap mesajının geldiği, enerji üretimini başlatan kumanda operatörlerinin gelen talimatlar çerçevesinde hareket ettiği, iki üretim ünitesinin aynı anda devreye konulduğu ve su seviyesinin ani yükseldiği belirtildikten sonra yapılan değerlendirme ve kanaat bölümünde;
"Hidroelektrik santrali işletmecileri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) yenilenebilir enerji üretim lisansı yönetmeliğinde madde 12'de; "Lisans Sahibi; çevrenin korunması, işçi sağlığı ve ... güvenliği ile ilgili her türlü tedbiri alır ve üretim tesisini güvenli bir şekilde işletir,... tesislerin gerek inşaası ve işletilmesi gerekse ek yatırımları sırasında kamuya, çevreye, gerçek ve tüzel kişilere ait taşınır ve taşınmazlara zarar verilmemesi, can ve mal kaybına sebep olunmaması için her türlü tedbirleri alır." denilmektedir.
Bu bağlamda, nehir yatağının 268 km uzunluğunda olması nedeniyle konulan güvenlik levhalarının yetersiz olduğu, alarm sisteminin 3 noktada devreye girdiği ve sesin olay yerinde duyulamayacak kadar az olması ve köy muhtarlarının bilgilendirilmesi dışında herhangi bir tedbir (hoparlör sistemi, arazi araçlarını kullanan gezici personel ile uyarma, televizyon, radyo vb. iletişim araçlarıyla bilgilendirme, üniteleri belirli zaman aralıklarıyla devreye sokma) almadığı için ... ve Kirazlik hidroelektrik işletmesi veya işletme sahipleri, işletme yöneticilerinin 1. derecede asli oranda kusurludur. Bu kapsamda baraj işletme müdürü ... ve ... hidroelektrik santrallerindeki diğer yöneticiler ve işletme sahipleri 1. derecede asli kusurludur.
Diğer şüpheliler olan ..., ..., ..., ... verilen talimatları yerine getirdikleri için cezai sorumluluk açısından sanıklara kusur izafe edilemez.
Nehir yatağından malzeme çekerek yatağın doğal şeklinin bozulmasına neden olup, su bırakıldığında girdaplara neden olarak boğulmalara neden olabileceğinden kum ocağı işletmecileri 2. derece tali oranda kusurludur.
Nehir yatağının çok uzun olması (268 km) nedeniyle bu mesafenin tamamının santral işletmesinin sorumluluk alanında olmamasından ötürü (32 km'lik kısımda güvenlik levhaları mevcut) valiliğin gerekli önlemleri almamasından ötürü valilik yetkilileri 2. derecede tali oranda kusurludur.
Vatandaşların sıcak yaz aylarında serinleyeceği ve piknik yapacağı alanların olmaması veya ihtiyacı yeterli düzeyde karşılamamasından ötürü, defalarca aynı olayın gerçekleşmesine rağmen bu eksikliği gidermedigi için belediye yetkilileri 2. derecede tali oranda kusurludur.
Söz konusu nehir havzasında, daha önce bu olayın aynısı yaşandığı halde ve güvenlik levhaları gibi kısmi güvenlik tedbirlerinin olduğu halde risk alıp suya giren veya nehir yatağının ortasında piknik yapan ve hayatını kaybeden vatandaşlar da 2. derecede tali oranda kusurludur."
Şeklinde görüş bildirilmiştir.
8. Soruşturma aşamasında, öncesinde alınan 23.12.2014 tarihli bilirkişi raporunun yeterli teknik izahattan yoksun olduğu, genel ifadeler içerdiği, soruşturma veya kovuşturmaya dayanak olabilecek nitelikte olmadığı değerlendirilmekle soruşturma evrakının bilirkişi raporu hazırlanmak üzere ... Cumhuriyet Başsavcılığına tevdii edildiği ve 3 kişilik mühendis bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 14/08/2015 tarihli Bilirkişi Raporunda, değerlendirme bölümünde olay yerinde "DSİ Tesislerinde Kullanılacak Tanıtma ve Uyarı Levhaları" kitabında belirtilen ölçülerde ve standartlarda ikaz levhalarının tesis edildiği, ... Barajında tahliye ve enerji üretimi sırasında muhtemel boğulma olaylarının önlenmesi amacıyla Türkiye'de ilk kez siren ve ışık ile uyarıda bulunan Erken Uyarı Sisteminin bulunduğu, söz konusu sistem 3 noktada 21.06.2012 tarihinde kullanılmaya başlandığı, üretim başlandığında telefonla boşaltma suyunun geldiğini alarm sistemlerinin bulunduğu telefon numaralarına mesaj atıp üretime başlanıldığında suyun gönderileceğinin haber verildiği, uyarı sirenlerinin çalındığına dair mesaj atan numaradan sirenler çalındıktan sonra tekrar sirenin çalındığına dair geri dönüş mesajı gelerek siren sisteminin çalındığının anlaşıldığı, hidroelektrik santrallerinde kurulduğu ırmak veya derenin suyu (DSİ tarafından belirlenen miktarlardaki can suyu ve balık geçidine bırakılan su dışında kalanlar) bentler, regülatörler vb. su yapıları ile toplandığı, enerji tünelleri çelik vb. borularla hidrolik potansiyel kazandırmak için kilometrelerce uzağa tepelerin, dağların, vadilerin diğer tarafına taşındığı, suların alındığı yer ile HES'den çıkan suyun döküldüğü su yatağı arasında kalan yerdeki su miktarı ve HES'den çıkan suyun aktığı dere veya ırmağın suyun debisinin mevsime, hava durumuna ve enerji üretimine bağlı olarak gün içerisinde defalarca değişebildiği, nitekim olayın meydana geldiği 24.08.2014 günü saat 10:00 sıralarında ... Bölge Yük Dağıtım Merkezi talimatı doğrultusunda çalışmakta olan ünitenin durdurulduğu, bilahare aynı gün saat 16:00 sıralarında yine ... Bölge Yük Dağıtım Merkezi talimatı ile bu sefer 2 ünitenin çalıştırılarak elektrik üretimi yapılması gerçekleştirildiği, bu durumda... Çayına saniyede 176 m3 su bırakılmaya başlandığı, olay yeri inceleme raporunda belirtildiği üzere... Çayının geniş yerlerde 10 ila 15 metre, dik yerlerde ise 3 ila 5 metre yükselmiş olduğu, olaya konu barajlarda 26.06.2012 tarihinden itibaren elektrik üretimi yapıldığı, hemen hemen her gün belirli saatlerde suyun elektrik üretimine bağlı olarak yükseldiği, ayrıca arazi yapısı sebebiyle su akış hızının fazla olduğu, ... HES'in 2 yılı aşkın süredir çalıştığı dikkate alındığında... Çayındaki su debisi ve su akış hızının değişimlerinin çevre halkı tarafından bilinmemesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla,
"1- Botan Çayında su seviyesinin ve su akış hızının hemen her gün değişiklik göstererek tehlikeli olduğunu bilmelerine ve yüzme bilmemelerine rağmen, üstelik çayın ortasında oluşan adacıklarda piknik yapmaları ile kendilerinin ve çocuklarının can güvenliğinin sağlanması hususunda kendilerinden beklenen dikkat ve özeni göstermedikleri, çay kenarında bulunan ikaz levhalarını ve siren sesini göz ardı ederek olayın meydana gelmesinde, maktul ..., maktul ... ve maktul ... Parlaktüşer'in dışındaki piknik yapan kişilerin asli kusurlu,
2- Şüphelilerden ..., ..., ... Temelli, ... ... Barajında kumanda operatörü olarak çalıştığı, HES operatörlerinin işlerinin gereği olarak santral binasının kumanda odasında görev yaptıkları, bu görevler amirleri tarafından da bilindiği üzere Yük Tevzii İşletme Müdürlüğü'nden gelen talimatlar doğrultusunda sadece üniteyi devreye almakla ve devre dışı bırakmakla mükellef oldukları, santralde ünitenin ve diğer ünitelerin devreye girmesi ve devreden çıkmasının otomatik olduğundan, türbinlerden bırakılan suyun miktarı ve çalıştırma süresi gibi herhangi bir görev ve sorumlulukları bulunmadığından, ayrıca işlerinin gereği olarak santral dışı veya çayın yatağı ile ilgili hiçbir görev ve sorumlulukları bulunmadığından olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusur isnat edilmesinin söz konusu olmadığı,
3- Şüphelilerden ... ve ... ... Barajında görev yaptığı, ... Barajı ile ... Barajının eş zamanlı olarak çalıştığı, ... Barajının müstakil olarak bir ünitenin çalıştırılmasının söz konusu olmadığı, bu bakımdan ... barajından bırakılan suyun miktarının ve süresinin olayın meydana gelmesinde hiçbir etkisinin bulunmadığı anlaşıldığından şüpheliye isnat edilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı,
4- Şüphelilerden ...'in ... HES'de makine mühendisi olarak görev yaptığı, görevinin HES'te bulunan türbin ve makina teçhizatının bakım ve onarımı işlerinden sorumlu olduğu, türbinlerin çalıştırılması ve devreden çıkarılması gibi bir görev üstlenmediği anlaşılmakla şüpheliye isnat edilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı,
5- Şüphelilerden ...'in ... Barajında işletme müdürü olarak görev yaptığı, barajdaki elektrik üretimine bağlı olarak... Çayına bırakılan suyun miktarı, zamanı ve süresinin MiIli Yük Tevzi talimatı çerçevesinde yapıldığı, baraj suyunun... Çayına bırakılması sonucunda meydana gelecek su yükselmeleri ile ilgili olarak gerekli ikaz levhalarının gerekli sıklıkla yerleştirildiği, buna ilaveten Türkiye'de ilk kez uygulanan suyun... Barajına bırakılmadan önce alarm sisteminin kurularak siren çalması sağlandığı, ... İli Taşkın Koordinasyon Kurulu toplantılarında alınan tedbirlere uyulduğu, Botan Çayına Yük Tevzii talimatları dışında su bırakılmadığı da göz önüne alındığında, şüphelinin olayın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı,..."
Kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
9. Yargılama aşamasında dosyaya eklenen 3 kişilik mühendis bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 18.05.2018 tarihli bilirkişi raporuna göre, ölümle neticelenen olayın sebebinin... Çayı üzerinde bulunan ... ve ... Barajlarının 2012 yılından beri elektrik üretimine başlamaları ve hemen hemen her gün belirli saatlerde çoğunlukla 16.00-18.00 sıralarında elektrik üretimi yapılması, çay yatağına olay günü 2 ünitenin çalıştığı ve saniyede 176 m3 su bırakılması, Botan çayı yatağı arazisinin yapısı dolayısıyla akış hızının fazla olması ve bu esnada olay yerinde çayın ortasındaki adacıkta piknik yapan vatandaşların ani su gelmesi nedeniyle suya kapılarak hayatlarını yitirmesi olduğu, sanıkların sahibi olduğu ve çalıştıkları şirket söz konusu barajlardan elektrik üretimi yapmak için 49 yıllık üretim lisansı aldığı, bu nedenle şirketin tesisi sürekli işler halde tutmak durumunda olduğu, bunun sebebinin TEİAŞ'a bağlı Ulusal Yük Dağıtım Merkezi veya Güneydoğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü'nün anlık talimatları çerçevesinde üretime geçme sorumluluğu olduğu, baraj işletme müdürlüğünün bu talimatlara uymak zorunda olduğu, üretim faaliyetlerine geçebilmek veya durdurabilmek için herhangi bir inisiyatifinin bulunmadığı, baraj yönetiminin TEİAŞ'a bağlı Yük Tevzi Merkezlerinden gelen talimatlara göre enerji üretimini ayarlamak zorunda olduğu, üretim miktarına göre nehre bırakılan su miktarında değişimler olmasının tabii olduğu, baraj yönetimine gelecek talimatlara göre enerji üretim miktarının değişebileceği, 268 kilometre uzunluğundaki çaya bırakılacak su miktarındaki her artışta baraj yönetiminin bu mesafe içerisinde nehir kenarına gelmiş kişileri anlık uyarması ve su içinden veya nehir kenarından uzaklaştırmasının beklenemeyeceği, bu nedenle;
"1- Olayda, EPDK'nin 27.09.2007 tarih EÜ/1325-5/964 sayılı yenilenebilir enerji üretim lisansı ile 240-247.42M/V gücündeki 3 üniteden oluşan... çayı üzerinde kurulan ... HES'in lisans kapsamında yürütülebilecek erbabında lisans sahibinin temel yükümlülüklerinden olan Madde 12- Güvenliğe aykırı davrandığından Baraj Yönetimi adına yetkili olarak hizmet kusuru olduğundan işletme müdürü ...'in tali kusurlu,
2- ... ve ... Hidroelektrik Santrallerinin bağlı olduğu Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları A.Ş. yönetim kurulu üyeleri sanıklar, anonim şirketin merkezi ...'da olduğundan, ...'da (merkezde) bulunmakta ve anonim şirketin işletmesi durumunda olan barajın işlerini baraj bünyesinde çalışan yetkiliye bıraktıklarından ...'e, ...'a ve ...'ya kusur atfedilemeyeceği,
3- Baraj bünyesinde aldıkları ve gelen talimatlara göre hareket ettikleri, görev yaptıkları nedeniyle ...'e, ...'na, ...'e, ...'na, ... Temeloğlu'na, ...'e ve ...'ye kusur atfedilemeyeceği,
4- Kum ocağı işletmesi veya işletmelerinin, nehrin yatağından özensiz ve nehrin yatağını bozacak şekilde, nehrin yatağından kum almaları, bunun da suyun akarken nehir yatağında girdap yapması, nehirde yüzmeyi ve hareketi zorlaştırdığından, yatak stabilitesini bozacak şekilde ocak işletildiğinden kusur atfedilebileceği,
5-Elektrik üretim faaliyetinin gerçekleştirildiği... çayı 268 km.dir. Bu uzunluktaki çay boyunca gerekli güvenlik önlemlerinin sağlanmasının ve kum ocağı işletmesinin dere yatağından kum alışını denetlemesinin yeterli ve etkili olarak ... İli Valiliği ilgili birimince yapılmadığından, ilgili birim yetkililerine kusur atfedilebileceği,
6- Botan çayında olayın meydana geldiği yerde, aynı saatlerde (benzer şekilde) elektrik üretimi yapıldığı ve dere yatağında su seviyesinin yükseldiği bir gerçek olup, çevre halkı tarafından bilinmektedir. Ayrıca dere yatağı çevresinde yetersiz de olsa sesli ve ışıklı bir sistem vardır. Tehlike levhalarının varlığını bilmedikleri, suya girme ve piknik yapmanın yasak olduğunu bilmedikleri düşünülemez. İnsanlar bu durumu bile bile dere yatağında piknik yapmışlardır. Olay tarihinde 36 yaşındaki ..., 34 yaşındaki ... ve 27 yaşındaki ... yetişkin kişiler olup, yetişkin olmayan çocukların da hayatını hiçe sayarak... Çayı üzerinde yer alan adacıkta piknik yaparken boğularak vefat etmeleri ile meydana gelen olayda, mütaveffa ..., ... vc ...'nin asli kusurlu oldukları, henüz yetişkin olmayan, ebeveynlerinin velayeti altındaki 6 yaşındaki ..., 8 yaşındaki ... ve 10 yaşındaki ...'e kusur atfedilemeyeceği,..."
Kanaatinin bildirildiği görülmüştür.
10. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde yürütülmekte olan tazminat davası sırasında düzenlenen ve incelemeye konu dosyaya eklenerek kurulan hükümde dikkate alınan 27.12.2017 tarihli 3 kişilik mühendis bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna göre, Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları A.Ş. ve davalı Baren Enerji Üretim Sanayi ve Tic. AŞ.'nin meydana gelen olayda %70 oranında müştereken ve müteselsilen kusurlu olduğu, yetişkin ölenler ..., ... ve ...'in %30 oranında kusurlu olduğu, yetişkin olmayan ölenler ..., ... ve ...'in kusursuz olduğu, TEİAŞ'a atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı belirtilmiştir.
11. Tanıklar .., .., .., ... .., .., . beyanları dosya kapsamında bulunmaktadır.
12. ... İli Taşkın Koordinasyonu Kurulu'nun 01.03.2012 tarihli Karar Tutanağının 5 inci maddesine göre, akarsu yataklarında, yatak stabilitesini bozacak şekilde kum ve çakıl ocaklarının açılmasının ve kontrolsüz biçimde aşırı malzeme alınmasının önlenmesine, koruma bandını aşan ve tehlike arz edecek şekilde malzeme alımı yapanların engellenmesi ve gerekirse ruhsatlarının iptal edilmesine, 11 inci maddesine göre ise ... Barajına Taşkın Uyarı Sisteminin monte edilmesine ve sisteminin de sorumlu firma tarafından işletilmesinin sağlanmasına, su tahliyesi öncesinde Valilik Makamı ile ilgili kurumların bildirilmesine karar verildiği görülmüştür.
13. DSİ Genel Müdürlüğünün talebi üzerine, DSİ 10. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 25.08.2014 tarihli Bilgi Notuna göre;
"... barajı ile mansabında yer alan ... barajı aynı firrnaya ait olup; aralarında yaklaşık 6 km mesafe bulunmaktadır. Olay yeri ... barajına 16-18 km, ... barajına 10-12 km arası ve... çayı üzerindedir.
... Barajında tahliye ve enerji üretimi esnasında muhtemel boğulma olaylarının önlenmesi amacıyla Türkiye'de ilk kez siren ve ışık ile uyarıda bulunan ERKEN UYARI SİSTEMİ hayata geçirilmiştir. Söz konusu sistem... çayında vatandaşların yüzmek için kullandığı üç (3) noktada 21.06.2012 tarihinde kullanılmaya başlanmıştır.
Botan Çayının uygun noktalarına "Botan Çayının Ani Yükselmesinden Dolayı Suya Girmek/Yaklaşmak Tehlikeli ve Yasaktır" uyan levhaları ayaklı saç levha şeklinde konulmuştur.
Barajda enerji üretimi 'TEİAŞ Genel Müdürlüğü/Yük Tevzi Dairesi Başkanlığı'na bağlı Güneydoğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü- ... talimatlarıyla yapılmaktadır.
Enerji üretimli olup dengelemeye göre ETKB talimatlarıyla işletilen barajın işletmesinde DSİ'den herhangi bir talimat alınmamaktadır."
Bilgileri verilmiştir.
14. TEİAŞ GDA Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü tarafından düzenlenen bila tarihli bilgi notunda özetle; 24.08.2014 tarihinde saat 15:00 sularında sorumluluk alanı içerisinde ... HES çıkışında meydana gelen boğulma vakası sebebi ile Milli Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü (MYTM) tarafından gerekli PYS (Piyasa Yönetim Sistemi) talimatları verilerek ... HES'te serviste olan ünitelerin saat 15:54 ve 16:03 itibariyle servisten çıkarıldığı, saat 16:00'da talimatlar doğrultusunda ... ve ... HES'lerde iki ünitenin servise alındığı, . Çayında meydana gelen boğulma vakası hakkında, ... HES personeli tarafından, Müdürlük kumanda odasındaki vardiyalı olarak çalışmakta olan personelin bilgilendirmesi saat 17:59 itibariyle gerçekleştiği, yapılan bildirimde PYS'de 17:59 itibariyle bir ünitenin çıkarılması yönünde talimat geldiği ve bu nedenle bir üniteyi servisten çıkaracaklarını bildirdikten sonra, bir boğulma vakası olduğunu beyan ederek, ... HES'te olan diğer bir ünitenin de servisten çıkarılması ihtimalinin olup olmadığının sorulduğu, görevli personel tarafından servisteki son ünitenin de çıkarılabileceğinin bildirildiği, resmi yazı beklenmeden MYTM aranarak serviste olan ... ve ... HES'lerdeki son ünitenin de servisten çıkarılmasının istendiği, ... HES'te serviste olan son ünitenin 18:05'te, ... HES'teki son ünitenin ise saat 18:06'da servisten çıkarılarak üretimler ve dolayısıyla su akışının sonlandığı, yani boğulma olayının Müdürlüğe bildirilmesine müteakip 5-6 dakika içerisinde ... ve ... HES'lerdeki üretim sıfırlanarak su akışının sonlandığı, TEİAŞ Scada Sistemi ve Otomatik Sayaç Okuma Sistemi ekran çıktılarına göre olay sırasında ... ve ... HES'te talimata uygun olarak iki adet ünitenin serviste olduğunun belirtildiği görülmüştür.
15. ... İl Özel İdaresi İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğünün 24.09.2014 tarihli müzekkere cevabına göre ..., ... ve... HES barajları arasında kalan Kayaboğaz ve Akdoğmuş Köyü Mevkiinde Ömer Atabay ve Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü'ne ait iki adet I (a) Maden (Kum-Çakıl) ruhsatlı alanı bulunduğu belirtilerek, kum ocaklarına ait ruhsatların yazı ekinde gönderildiği anlaşılmıştır.
16. TEİAŞ Genel Müdürlüğü Yük Tevzi Başkanlığı Güneydoğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğünün 02.04.2019 tarihli müzekkere cevap yazısında, 24/08/2014 tarihinde saat 15:00 sularında sorumluluk bölgeleri içerisindeki ... HES çıkışında meydana gelen boğulma vakası sebebi ile MYTM tarafından gerekli PYS talimatları verilerek ... HES'te serviste olan Ünite - 1 ile Ünite - 3 saat 15:54 itibariyle ve Ünite - 7 saat 16:03 itibariyle servisten çıkarıldığı, bu ünitelerin yerine işletme şartları ve piyasa işlemleri gereği MYTM tarafından iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için ilgili santrallerin PYS'ye bildirdikleri emre amadelikleri çerçevesinde YAL (Yük Alma) talimatı verilerek ... ile ... HES'lerde ikişer ünite saat 16:00'da servise aldırıldığı, buna ilişkin talimatların ek yazı ile gönderildiği, buna göre ... Barajına MYTM tarafından 24.08.2014 tarihinde 16:00-18:00 saatleri arasında 2 ünite (10+10=20 MW), 18:00-18:05 saatleri arasında 1 ünite (10 MW) çalıştırılma talimatı verildiği, ... Barajına MYTM tarafından 24.08.2014 tarihinde 16:00-18:00 saatleri arasında 2 ünite (73+73=146 MW), 18:00-18:05 saatleri arasında 1 ünite (73 MW) çalıştırılma talimatı verildiği, ... ve ... Barajlarına aynı anda saat 16:00 itibari ile çalıştırılma talimatı verildiği, mahkemece acil durumlarda baraj yetkililerinin resen baraj kapaklarını kapatma yetkisinin olup olmadığı hususlarının sorulması üzerine verilen cevapta mevzuat hükümlerinin yazılması suretiyle cevap verildiği, buna göre;
"- Üretim lisansının genel hükümler kısmındaki Lisans sahibinin temel yükümlülükleri başlıklı 2. maddesinin j bendinde; "Elektrik Piyasası Şebeke Yönetmeliği, TEİAŞ'ın lisansı ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde, sistem stabilitesi ve emniyeti açısından tehlike arz eden durumlar ile mücbir sebepler durumlarında, Ulusal Yük Dağıtım Merkezinin (şimdiki MYTM), sistem güvenirliliği açısından üstlendiği yükümlülükleri yerine getirebilmesini teminen, verdiği tüm talimatlara uymak,"
- Üretim lisansının genel hükümler kısmındaki Lisans sahibinin temel yükümlülükleri başlıklı 2. maddesinin (k) bendinde: "Ulusal Yük Dağıtım Merkezinin, sistem güvenirliliği açısından üstlendiği yükümlülükleri yerine getirebilmesini teminen verdiği talimatlara uyulması veya sistem kısıtları nedeniyle elektrik enerjisinin iletilmemesi sonucu ortaya çıkan maliyetleri, mali uzlaştırmaya ilişkin mevzuat çerçevesinde karşılamak,"
- Üretim lisansının genel hükümler kısmındaki Lisans sahibinin temel yükümlülükleri başlıklı 2. maddesinin l bendinde; "Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (EPDUY) uyarınca yük alma ve yük atma tekliflerini Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine zamanında vermek ve Ulusal Yük Dağıtım Merkezi tarafından verilen yük alma ve vük atma talimatlarınu uygun hareket etmek,”
- Üretim lisansının genel hükümler kısmındaki Acil eylem başlıklı 16. maddesinde; "Lisans sahibi; mücbir sebepler ve olağanüstü durumlarda, bu lisans kapsamındaki üretim tesisinin etkin işletilmesini esaslı biçimde sekteye uğratabilecek bir hususa ilişkin olarak eyleme girişilmesi gerektiğine inandığı takdirde, uygun gördüğü önlemleri alabilir."
- Elektrik Şebeke Yönetmeliğinin üretim tesislerine uygulanacak acil durum tedbirleri başlıklı 65. Maddesinde; ” (7) MYTM ve/veya BYTM (Bölgesel Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü) acil durumlarda iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için, üretim faaliyeti gösteren tüzel kişilere ve/veya diğer kullanıcılara acil durum bildiriminde bulunur. Acil durum bildirimlerinde, talimatın ilgili dengeleme birimine ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamında sunulmuş olan teklifler ile uyumlu olması şartı aranmaz. Dengeleme birimi olup dengeleme güç piyasası kapsamında teklif sunmamış olan veya dengeleme birimi olmayan üretim tesislerine sahip piyasa katılımcılarına, ilgili üretim tesisleri için Sistem İşletmecisi (TEİAŞ) tarafından acil durum talimatı verilebilir. Kullanıcıların MYTM ve/veya BYTM'nin acil durum bildirimlerini yerine getirmesi esastır. Kullanıcının bu talimatları yerine getiremeyeceğinin ortaya çıkması durumunda, MYTM ve/veya BYTM PYS veya telefon, faks, faks gibi iletişim araçları ile ivedilikle haberdar edilir.”
- EPDUY'un Teknik parametrelerde değişiklik yapılması başlıklı 71/A. Maddesinde; "(1) Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları gerçek zamanlı dengeleme kapsamında MYTM tarafından kendilerine bildirilen talimatlara uymakla yükümlüdürler. Söz konusu tüzel kişiler, teknik gereklilikler sebebiyle yükümlülüklerini yerine getiremeyecekleri durumda ise MYTM ve/veya BYTM'yi telefon, faks gibi iletişim araçları ile ivedilikle haberdar ederler..." ve "(2) dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları, MYTM'ye bildirdikleri kesinleşmiş günlük üretim planlarına uymakla yükümlüdürler. Dengeleme birimlerinin emre amade kapasitelerinde değişiklik olması durumunda, MYTM konu hakkında öncelikle telefon, faks gibi iletişim araçları aracılığıyla ve akabinde PYS aracılığıyla bilgilendirilir..."
- EPDUY'un Acil durum ve mücbir sebep hallerinde teklif kabulü ve talimatlar başlıklı 75. maddesinde; "(1) Sistem İşletmecisi, acil durumlarda ya da mücbir sebep hallerinde iletim sisteminin işletme güvenliğini korumak için dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarına ilgili üretim tesislerinin sağlayabilecekleri azami kapasiteleri çerçevesinde acil durum talimatı verir, Acil durum talimatları, ilgili dengeleme birimi için bir teklif kabulü olarak değerlendirilir. Acil durum talimatlarında, talimatın ilgili dengeleme birimine ilişkin dengeleme güç piyasası kapsamında sunulmuş olan teklifler ile uyumlu olması şartı aranmaz. Acil durum talimatları, dengeleme güç piyasası kapsamındaki yük alma ve yük atma talimatları ile aynı yapıdadır. Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcılarının acil durum talimatını yerine getirmeleri esastır. Dengeleme güç piyasasına katılan piyasa katılımcıları, acil durum talimatını yerine getiremeyeceklerinin ortaya çıkması durumunda Sistem İşletmecisini, sebepleri ile birlikte derhal haberdar eder."
Hükümleri bildirilmek suretiyle cevabi yazı gönderildiği anlaşılmıştır.
17. Sanıklara ait güncel adli sicil kaydı ve nüfus kayıtları, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunarak dava dosyasına eklenmiştir.
B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;
1. Sanıklar ..., ... ve ... hakkında verilen beraat kararlarına yönelik katılanlar ... ve ... vekilleri ile o yer Cumhuriyet savcısının istinaf itirazlarının incelenmesinde; yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, hukuka uygun, yasal ve yeterli olarak açıklanan gerekçeye, kararda usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmamasına, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmamasına, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olmasına, oluşa ve incelenen dosya kapsamına göre; CMK'nın 280/1-a maddesi gereğince, katılanlar vekilleri ile o yer Cumhuriyet savcısının yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
2. Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... hakkında verilen mahkumiyet kararlarına yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde ise; olay tarihinde maktüller ve müdahillerin aileleri ile birlikte... Çayı kenarında piknik yapmak amacıyla... Çayı içerisinde suların çekilmesi ile ortaya çıkan adacığın üzerine çıktıkları, bir müddet burada piknik yaptıkları, bu alanda başka ailelerin de piknik yaptığı,
Olay tarihinde ... Barajında meydana gelen boğulma olayı sebebiyle adı geçen barajda elektrik üretiminin durdurulması nedeniyle, programdışı olarak Güneydoğu Anadolu Yük Tevzi Bürosu tarafından gönderilen talimat ile ... ve ... Barajlarının iki ayrı ünitesinin kısa bir süre içerisinde faaliyete geçirilerek... Çayı Havzasına bol miktarda suyun bırakılması nedeniyle suların aniden yükselmesi neticesinde piknik yapan grubun suyun ortasındaki adacığın üzerinde kaldıkları, bir müddet birbirlerine tutunarak sürüklenmekten kurtulmaya çalıştıkları, ancak daha sonra su seviyesinin daha da yükselmesi ile birlikte grubun birbirlerinden koparak suda sürüklendikleri, neticesinde grup içerisinde bulunan ..., ..., ..., ..., ... ve Şeval Parlaküşer'in yapılan otopsi neticesinde boğularak vefat ettikleri, aynı olay sırasında müdahiller Emine Kunduracıoğlu, ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'nin de yaralandıkları şeklinde meydana gelen olayda; sanıkların yöneticisi ve çalışanı oldukları Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları Anonim Şirketine, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunca ... ilinde kurulacak ... ve ... Barajları ve Hidroelektrik Santralleri üretim tesisinde 27.09.2007 tarihinden itibaren 49 yıl süreyle faaliyet göstermek üzere lisans verildiği, Güvenlik başlıklı 12. maddesinde lisans sahibinin tesislerin gerek inşası ve işletilmesi gerekse ek yatırımları sırasında kamuya, çevreye, gerçek ve tüzel kişilere ait taşınır ve taşınmazlara zarar verilmemesi ve can ve mal kaybına sebep olmaması için gerekli tedbirleri alacağının belirtildiği, lisans gereğince tesiste, üç ünitenin işletileceği ve yıllık 828.070.000 kWh elektrik üretileceğinin belirtildiği, ÇED raporuna göre, barajdan sürekli 14 metreküp/... su bırakılacağı, su tutma işleminin yağışın çok olduğu ve balıkların üreme sezonu dışında yapılacağı, Botan Çayının genellikle etrafı dik yükseltiler arasında aktığı için sulama amaçlı kullanımının kısıtlı olduğu ve etrafında kısıtlı arazi bulunduğunun tespit edildiği, 28.02.2011 tarihinde yapımı tamamlanan tesisin Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığınca 12.04.2011 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliğinin 16. maddesinde “Ünitelerin TEİAŞ'ın dağıtım barajı veya dağıtım sistemi ile senkronize olması için gerekli şartlar bağlantı, anlaşmasında yer alır, senkranizasyon işlemleri ulusal veya bölgesel yük dağıtım merkezlerinin talimatları doğrultusunda gerçekleştirilir” şeklinde düzenleme yapıldığı, Milli Yük Tevzi Merkezi ve Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezinin talimatları doğrultusunda enerji üretimi yapıldığı, elektrik üretildikten sonra tribünlerden çıkan suyun 268 km uzunluktaki... Çayının kendi yatağında aktığı, olay yeri barajların gövdesinden itibaren 32. kilometreye kadar 22 adet “Suyun Ani Yükselmeleri Nedeniyle Suya Girmenin Tehlikeli Olduğu” yolunda ikaz levhalarının bulunduğu, ancak talimat doğrultusunda enerji üretilirken... çayına su bırakıldığı, 06.07.2011 tarihinde sanık ... tarafından ... Valiliğine vatandaşların ve muhtarlıkların ani yükselmeler konusunda uyarı yapılması için bilgilendirme yazısı yazıldığı, Valilikçe aynı tarihte Jandarma Komutanlığına gereği yapılmak üzere havalesinin yapıldığı, boğulma olayları sonrası ... İl Taşkın Koordinasyon Kurulunun 01.03.2012 tarihinde, ... Barajına taşkın uyarı sisteminin monte edilmesi ve sistemde sorumlu firma tarafından işletilmesinin sağlanması, yapılacak su tahliyesi öncesinde valilik ve ilgili makamların bilgilendirilmesine karar verilerek, baraj gövdesinden 30. kilometreye kadar 30 ... öncesinden uyaracak sistemin kurulduğu anlaşılmakla, olayların meydana geldiği yerlerin barajların gövdesine mesafesi, baraj yatağının bulunduğu 32. kilometreye kadar uyarı levhalarının bulunması nazara alındığında, HES tesisi kurulan akarsularda, muhtemel debi değişikliklerinde fazla miktarda akarsu yatağına su bırakılmasında muhtemel risklerin tespit edilmemiş ve bu risklere karşı tedbirler geliştirilmemiş, bu konuda mevzuat ve prosedürlerinin hazırlanmamış olmasından dolayı (asli kusur niteliğinde) hizmet kusuru kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, sanıklara cezai yönden kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceği anlaşılmakla; sanıkların beraati yerine yazılı şekilde mahkumiyetleri yönünde hüküm kurulması,
Kabule göre de; sanıklar hakkında bilinçli taksir hükmü uygulanmadığı halde, haklarında TCK'nın 50/4-2. cümlesinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilerek, hükmolunan cezanın adli para cezasına çevrilmemesine ilişkin yasal olmayan gerekçeye dayanılması,
Hukuka aykırı, bu itibarla sanıklar müdafilerinin istinaf itirazları yerinde görülmüş ise de, bu aykırılığın; olayın daha ziyade aydınlanması gerekmeden, 7035 sayılı Kanun'un 15. maddesi ile değişik CMK'nın 280/1-a. ve 303/1-a. maddelerindeki yetkiye dayanılarak Dairemizce düzeltilmesi mümkün görüldüğünden; ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, anılan sanıkların mahkumiyetlerine dair 20/06/2019 tarih, 2016/419 (E) ve 2019/209 (K) sayılı hükümlerinin tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılmasına,
Sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...'in kendilerine yüklenen Taksirle Birden Fazla Kişinin Ölümüne ve Yaralanmasına Neden Olmak suçundan unsur yokluğu nedeniyle CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca ayrı ayrı beraatlerine, adı geçen sanıklar hakkında yapılan yargılama giderlerinin kamu üzerinde bırakılmasına,
Beraat eden ve kendisini vekillere temsil ettiren sanıklar ..., ..., ..., ... ve ... için ayrı ayrı olmak üzere, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 14/4. maddesine göre 6.810 TL vekalet ücretinin Hazine'den alınarak sanıklara verilmesine, bu şekilde hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine, karar verilmiştir.
