Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/2581 · K. 2023/6085

11. Hukuk Dairesi         2022/2581 E.  ,  2023/6085 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Carmelo’s, TSRMR, Timbo Cafe ve Marlinda ibareli markaların sahibi olduğunu, davalının Kasım 2017 döneminden başlayarak İstanbul Hilltown AVM’de Carmelo’s markasına yönelik tecavüz kullanımlarının tespit edildiğini, kendisine ihtarname gönderildiğini, bu ihtarnamenin dikkate alınmadığını, davalının, müvekkilinin Carmelo’s markası ile ayırt edilmeyecek derecede benzeri olan “Big Carmelo’s Coffe” markasına iltibas ve haksız rekabete yol açacak şekilde müvekkilinin izni olmadan kullanmaya ve franchise sistemi oluşturarak işletme lisansı vermeye devam ettiğini, davaya konu olan 2017/85665 başvuru numaralı “Cafe de Carmelo’s ibareli markaya yapılan itirazlarının kısmen kabul edildiğini, kalan 30. sınıfın, müvekkilinin 43. sınıfına benzediğini, aynı tür olarak değerlendirilmesi gerektiğini, 43. sınıfın 30. sınıfta dahil malların tüketime hazır halde olanların satışına ilişkin olduğunu, bu hizmetin sunumu ile itiraza konu markanın başvurusundaki emtiaların birbirleriyle hem bağlantılı hem de rekabet halinde olduğunu, hedeflenen halk kesiminin de aynı olduğunu, malların genel kaynağı gibi hususlar yönünden benzerlik gösterdiğini, davalı marka başvurusunun kötü niyetli olduğunu ileri sürerek 2018-M-3481 sayılı YİDK kararının iptalini, davalının 2017/85665 sayılı "cafe de carmelo's" ibareli markası tescil edilmiş ise hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markası ile davacının markası arasında iltibasa neden olacak bir benzerliğin söz konusu olmayacağını, müvekkilinin tescilli başka markalarının da bulunduğunu, Carmelo’s ibaresinin ilk kez davacı tarafından kullanılan bir ibare olmadığını, yurtdışında yaygın olarak kullanıldığını, müvekkilinin markasının İstanbul’da sadece kahve türevleri için kullanıldığını, davacının markasının ise Ankara’da restorant hizmetlerinde kullanıldığını, restorant hizmet işletmeciliği ile kahve işletmeciliğinin tamamen farklı alanlar olduğunu, müvekkilinin marka başvursun kötü niyet olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı TPMK vekili cevap dilekçesinde; kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu 2017/85665 sayılı "cafe de carmelo's" ibareli başvuru ile davaya mesnet gösterilen davacının “CARMELO’S” markası arasında görsel ve işitsel olarak ayniyet derecesinde benzerlik olduğu taraf markaların kapsamında yer alan “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül, Çaylar, buzlu çaylar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar” emtialarının birbirleri ile bağlantılı olması nedeniyle 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas tehlikesinin bulunduğu anılan bu mallar bakımından YİDK kararında bir isabetsizlik bulunduğu; davaya konu marka ile davaya mesnet gösterilen markalar arasında her ne kadar görsel ve işitsel olarak bir benzerlik söz konusu olsa da başvuruya konu olan markanın emtia listesinde yer alan “Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar, Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” malların davaya mesnet gösterilen markanın emtiaları ile aynı ya da benzer olmadığı, yakından bağlantılı kurulmayacağından bu mallar bakımından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas tehlikesinin bulunmayacağı, dolayısıyla YİDK kararının yerinde olduğu, davacının “gerçek hak sahipliği”ne ve “kötüniyet”e dayalı iddiaların yerinde olmadığı, davalının önceki markasının tescil tarihinin davaya konu olan markanın başvuru tarihinden sonra olduğu dikkate alındığında “cafe de carmelo's ” markası açısından dava konusu tüm mallar bakımından kazanılmış hakkın oluşmayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının markayı tescil ettirmekteki amacının "markalı ürün" üretmek değil, müvekkilinin markasının faaliyetlerinden ve tanınmışlığından haksız olarak yararlanmak ve gelir elde etmek olduğunu, bu hususun irdelenmediğini, davalılardan Ondokuz Gayrimenkul A.Ş.'nin asıl amacının 43. sınıfta tescil edemediği markayı işbu davadaki 30. sınıfta tescil ettirmek suretiyle iltibas yaratmak ve haksız kullanımı sağlamak olduğunu, mahkemenin bu durumu görerek 30. sınıftaki tüm ürünler bakımından tescilin hükümsüzlüğüne karar vermesi gerektiğini, mahkemenin oluşan masrafların davalıların %20'sinden, davacının ise %80'inden sorumlu tutulmasına karar verdiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından yapılan iltibas değerlendirmesinin hatalı olduğunu, bütüne yönelik bir değerlendirme yapılması gerektiğini, görsel olarak markalar birbirinden farklı olduğu gibi, işitsel olarak da müvekkili firmanın markasının açıkça davacıların markasından farklı bulunduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 3. Davalı TPMK vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu edilen marka başvurusu ile davalıya ait markanın kapsamda kalan mallar açısandan benzer bulunmadığını, mahkeme kararının yerinde olmadığını, malların birbiri ile bağlantılı sayılamayacağını, YİDK kararının yerinde olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının başvurusuna konu 2017/85665 sayılı "cafe de carmelo's" ibareli marka ile davacının itirazına mesnet gösterdiği “CARMELO’S” markası arasında görsel ve işitsel olarak ayniyet derecesinde benzerlik olduğu, davalının başvurusunun kapsamında bulunan “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül, Çaylar, buzlu çaylar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar” emtiası ile davacının itirazına mesnet markasının kapsamında yer alan 43. sınıf "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri"nin birbiri ile bağlantılı olması nedeni ile 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas tehlikesinin bulunduğu, ancak davalının başvurusunun kapsamında bulunan “Bal, arı sütü, propolis. Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar. Mayalar, kabartma tozları. Her türlü un, irmikler, nişastalar. Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. Sakızlar, Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. Pekmez” mallarının davaya mesnet gösterilen markanın kapsamında bulunan 43. sınıf "yiyecek ve içecek sağlanması hizmetleri" ile aynı ya da benzer olmadığı, davacının gerçek hak sahipliğine ve kötü niyete dayalı iddiaların yerinde olmadığı, kazanılmış hakkın bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalılardan Ondokuz Gayrimenkul A.Ş.’nin markayı tescil ettirmekteki amacının “markalı ürün” üretmek değil, müvekkil şirketin markasının faaliyetlerinden ve tanınmışlığından haksız olarak yararlanmak ve gelir elde etmek olduğunun gözden kaçırıldığını, haksız rekabet ve haksız faydalanma konusunda davalıların faaliyetinin incelenmediğini, davalılardan Ondokuz Gayrimenkul A.Ş.’nin asıl amacının 43. sınıfta tescil edemediği markayı işbu davadaki 30. sınıfta tescil ettirmek suretiyle iltibas yaratmak ve haksız kullanımı sağlamak olduğunu, davalının bu faaliyetinin tamamen kötüniyetli olup, 30. sınıftaki tüm ürünler bakımından tescilin hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, davanın açılmasına sebep olan davalılar olmasına ve bilirkişi raporunda da davalıların açık bir şekilde iltibas tehlikesi ve YİDK kararının isabetsizlik bulunduğunun açık olarak belirtilmesine rağmen masrafların % 80’inin davacı üzerinde bırakılması ve bunun takdiren bu şekilde karar verildiğinin belirtilmesinin usule aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince yargılama yapılırken, markanın bir bütün olarak değerlendirilmediğini, benzerlik iddiasının dar yorumlanması ve marka bütünlüğüne bakılarak değerlendirilmesi gerektiğini, markaya ilişkin tüm hususlar bir arada değerlendirildiğinde markalar arasında iltibas tehlikesinin oluşmadığının görüldüğünü, istinaf başvurusunun neden haklı bulunmadığı, temel noktaları ve başvuruya cevap verecek şekilde belirtilmeyerek, adil yargılanma ilkesine aykırı olarak hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 3.Davalı TPMK vekili temyiz dilekçesinde özetle; 30. sınıfta yer alan bir kısım emtia bakımından davanın kabulüne karar verilmiş olmasının hukuka uygun olmadığını, başvuru kapsamında bulunan ve davanın kabulüne ilişkin kısmı teşkil eden “Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler. Makarnalar, mantılar, erişteler. Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül .Çaylar ,buzlu çaylar. Dondurmalar, yenilebilir buzlar emtialarının varlığı ve davacı markasının kapsamında “yiyecek içecek sağlama hizmetleri” nin yer alıyor olması sebebiyle her iki markaya maruz kalan tüketici nezdinde karıştırılma ihtimaline vücut vereceği, davalının markasının tescili halinde söz konusu ürünle temasa geçen tüketici nezdinde davacı markası olarak algılanacağını ileri sürmemin mümkün olmadığını, somut olay özelinde kabule konu olan ve yukarıda yer verilen emtialarla “yiyecek içecek sağlama hizmetleri” ni birbiriyle bağlantılı kabul etmenin çok geniş bir bakış açısını ifade ettiğini, ayrıca davacı markasının genel tüketici kitlesi nezdinde maruf bir marka olmadığı da bu husustaki değerlendirmede dikkate alınması gerektiğini, bu hususlar dikkate alınmadan tesis edilen kısmen kabul kararının kaldırılarak davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerekirken istinaf taleplerinin reddedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, YDİK kararının iptali, marka hükümsüzlüğü ile sicilden terkin istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 23.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.