Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/2616 · K. 2023/6376

11. Hukuk Dairesi         2022/2616 E.  ,  2023/6376 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/547 Esas, 2021/1575 Karar HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/392 Esas, 2018/70 Karar Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; 2015/91773 sayılı “...” ibaresinin tescili için yapılan başvuruya müvekkilinin 2002/32354 sayılı “...” markası ile “g” ve “s” harfleri dışında birebir aynı olduğu, markalar arasındaki bu farkın iki işaretin ayrılması için yeterli olmadığı, bu durumun 05. sınıf ürünler yönünden de karışıklığa yol açabileceği ileri sürülerek yapılan itirazın TÜRKPATENT YİDK tarafından nihai olarak reddedildiğini ileri sürerek 2016-M-8062 sayılı YİDK kararının iptali ve dava konusu markanın 05. sınıf yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı şirket davaya cevap vermemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu 2015/91773 sayılı dava konusu “...” marka başvurusunun 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca tescil kapsamında yer alan 05. sınıfta benzer olarak görülen "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal ürünler, tıbbi ve veterinerlik amaçlı kimyasal reaktif maddeler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı kullanıma uygun diyetetik maddeler; diyet takviyeleri, gıda (besin) takviyeleri; zayıflama amaçlı tıbbi müstahzarlar; tıbbi amaçlı bitkiler ve tıbbi amaçlı bitkisel içecekler. Diş hekimliği için ürünler (aletler/cihazlar hariç) : diş dolgu maddeleri, diş kalıbı alma maddeleri, protez ve yapay diş yapıştırma ve tamir maddeleri. Hijyen sağlayıcı ürünler: pedler, tamponlar, tıbbi amaçlı yakılar, pansuman malzemeleri, tıbbi amaçlı deterjanlar." emtiaları yönünden davacının önceki tarihli markaları ile benzerlik ve iltibas ihtimalinin mevcut olmadığı, bununla birlikte “Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. İnsan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar, havayı tazeleyici kokular. Dezenfektanlar, antiseptikler (mikrop öldürücüler), kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri.” emtiaları yönünden ise markalar arasındaki benzerliğin iltibasa neden olabileceği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 2016-M-8062 sayılı kararının 5. sınıfta zararlı bitkileri hayvanları ve mantarları imha edici maddeler insan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar havayı tazeleyici kokular dezenfektanlar antiseptikler (mikrop öldürücüler) kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri yönünden iptaline, YİDK iptaline yönelik fazlaya dair talebin reddine, hükümsüzlük talebinin kısmen kabul kısmen reddi ile davalı adına tescilli 2015/91773 sayılı ... ibareli markanın tescilli olduğu 5. sınıfta zararlı bitkileri hayvanları ve mantarları imha edici maddeler insan ve hayvanlar için olanlar hariç, deodorantlar, havayı tazeleyici kokular, dezekfektanlar antiseptikler(mikrop öldürücüler) kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, hükümsüzlükle ilgili fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı TÜRKPATENT vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu marka ile davacı markasının görsel ve işitsel olarak tamamen aynı olduğu ve markaların iltibas halinde olduğunu, davalı marka başvurusunun 5. sınıfın hiçbir alt sınıfında kesinlikle tescil edilmemesi gerektiğini, taraf markalarının 556 sayılı KHK'nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine aykırı olduğunu, zira markaların yalnızca bir harfinin farklı olduğunu, “...” ibaresinin kaligrafik olarak ele alındığında; söz konusu ibarelerin reçete yazımlarını da dikkate almak gerektiğini, reçeteye yazılan ibarenin ilacı veren kişi tarafından yanlış anlaşılabilme ihtimalinin olduğu açıkça görüldüğü, bu durumun hastaya yanlış ilaç verilmesine sebep olduğu takdirde ortaya çıkabilecek risklerin ölümle dahi son bulabilecek boyutta olduğunu, aynı sınıfta özellikle ilaç alanında birbirleriyle iltibas yaratacak isimlerin tescil edilmemesi gerektiğini, her ne kadar ilaçların yüksek eğitim düzeyine sahip doktorlar tarafından yazılsa da çoğu durumda halkın kendi kendine de ilaç edindiği gerçeği göz önüne alındığında; görsel ve işitsel olarak müvekkili şirket markası ile tamamen aynı olan bu marka başvurusunun 5. sınıfın hiçbir alt sınıfında kesinlikle tescil edilmemesi gerektiğini, ayrıca markanın sadece ilaçlar üzerinde kullanılacakmış gibi değerlendirilerek karar verildiğini ileri sürerek ve re'sen gözetilecek sebeplerle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; başvuru konusu ... markası ile itiraza gerekçe gösterilen "..." ibareli markanın görsel, işitsel ve anlamsal düzeyde ilişkilendirme ihtimali de dahil olmak üzere karıştırılmaya yol açacak derecede benzer olmadığını, somut davada 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi koşullarının oluşmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davalı şirketin "..." ibareli marka başvurusu ile davacının itirazına mesnet “...” esas ibareli markası arasında görsel, sescil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı TÜRKPATENT vekilinin istinaf talebi yönünden; davalının başvurusunun "..." ibaresinden oluştuğu, itiraza mesnet davacı markasının ise "..." esas ibaresinden meydana geldiği, markalardaki esas unsurların "..." ve "..." kelimeleri olduğu, davacının itirazına mesnet markası ile davalının başvurusu arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunmadığı, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde, davalının başvurusuna konu ibare ve biçimli işareti gördüğünde bunun davacının itirazına mesnet markasından farklı bir marka olduğunu algılayacağı, öte yandan, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulaması gereği, 5/1. sınıfta bulunan ürünlerin ortalama tüketicilerinin, doktorlar ve eczacılar olduğu için iltibas değerlendirmesinde, bu tüketicilerin bilinç düzeylerinin gözetilmesi gerektiği, diğer taraftan 5/2-7. sınıf ürünlerin alıcılarının da belli uzmanlık seviyesine sahip, bilinç düzeyi yüksek tüketiciler olduğu, bu itibarla davalının başvurusuna konu ibare ile davacının itirazına mesnet markası arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas bulunmadığı gerekçesiyle davalı TÜRKPATENT vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak YİDK kararının iptali yönünden davanın reddine, davalı tarafça hükümsüzlük davası için istinaf kanun yoluna başvurulmamış olduğu gerekçesiyle hükümsüzlük davasının kısmen kabulü ile davalı adına tescilli 2015/91773 sayılı ... ibareli markanın tescilli olduğu 5. sınıfta zararlı bitkileri hayvanları ve mantarları imha edici maddeler insan ve hayvanlar için olanlar hariç deodorantlar havayı tazeleyici kokular dezenfektanlar antiseptikler (mikrop öldürücüler) kağıt ve tekstilden mamul çocuk bezleri yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, TÜRKPATENT YİDK'nın 2016-M-8062 sayılı kararının iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi. 3. Değerlendirme Dava konusu davalı marka başvurusu “...”, itiraza mesnet davacı markası ise “...” ibaresinden oluşmaktadır. Mahkemece ve Bölge Adliye Mahkemesince 05. sınıftaki bir kısım mal ve hizmetler yönünden ortalama tüketici kitlesinin doktorlar ve eczacılar olduğu, dolayısıyla bu tüketici kitlesinin bilinçli tüketici oldukları ve markalar arasında iltibas ihtimalinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda da aynı tespitlere yer verilmişse de alınan bilirkişi raporunda taraf markalarının içerdiği ilaçların etken maddelerinin aynı olup olmadığı, hangi hastalıkların tedavisinde kullanılacağı, münhasıran eczane ürünü olup olmadıkları tespit edildikten sonra bilinçli tüketici kavramı tartışılmalıdır. Zira taraf markaları arasında görsel anlamda sadece bir harften oluşan bir farklılık bulunmaktadır. Buna göre Mahkemece yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak belirtilen hususların tartışılarak bir değerlendirme yapılması gerekirken 5/1. sınıf malların ortalama hedef kitlesinin bilinçli kitle olduğu gerekçesiyle bu kitlenin markaları karıştırmayacaklarına yönelik değerlendirme yerinde görülmemiş ve kararın temyiz eden davalılar yararına bozulması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Bozma sebebine göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 01.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.