Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/2670 · K. 2023/6741

11. Hukuk Dairesi         2022/2670 E.  ,  2023/6741 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/705 Esas, 2022/86 Karar HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/17 E., 2020/22 K. Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Türkiye’nin ilk organik et ve tavuk üreticisi olduğunu, 2009/25922 numaralı ‘ORVİTAL’, 2010/92900 numaralı ‘ORVİTAL’, 2015/42701 numaralı ‘ORVİTAL ORGANİK AYVACIK ETİ’ esas unsurlu markaların sahibi olduğunu, müvekkili şirketin ‘ORVİTAL’ markasının tanınmışlığı karşısında, davalı şirketin müvekkilinin markalarıyla iltibas yaratacak şekilde ‘ORVİYOL’ ve ‘ORVİYOL ORGANİK’ markasını 29 ve 30. sınıflardaki emtialarda kullanılmak üzere tescili için 2018/81527 numarasıyla yaptığı başvuruya müvekkili şirketçe yapılan itirazın 2019-M-5938 sayılı YİDK kararı ile reddedildiğini, oysa markaların şekil unsurları, ayırt edici olmayan ibareler ile esas unsurunun belirlenmesi yönlerinden benzer olduğunu, iltibas yarattığını, müvekkili şirketin ticaret unvanının da ‘ORVİTAL ORGANİK’ olduğundan, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası gereğince de davalının markasının tescilinin reddinin gerektiğini, yine aynı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası şartlarının da müvekkili yararına oluştuğunu ileri sürerek YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; markalar arasında benzerlik bulunmadığını, davacının ve müvekkilinin farklı coğrafi bölgelerde faaliyet göstermekte olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı şirkete ait marka başvurusunun 29, 30 ve 31. sınıfta bulunan ürünlerinin, davacıya ait 2009/25922 ve 2011/92900 numaralı "ORVİTAL" ibareli markaların koruma kapsamında bulunan ürünler ile aynı tür olduğu, davacıya ait 2015/42701 numaralı "ORVİTAL-Organik Ayvacık Eti" ibareli markaların koruması kapsamında kalan ürünlerin de başvuru markasına konu ürünlerin bir kısmı ile aynı tür bulunduğu, başvuru markasının 31/7 alt sınıfındaki "Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." ürününün birebir davacıya ait tescilli markaların koruması kapsamı altında bulunmadığı, ancak söz konusu ürünün petshop diye tabir edilen yerlerde, davacıya ait markaların koruma kapsamı altındaki "Canlı hayvanlar (kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar dahil). Hayvan yemleri. Malt (insan tüketimi için olmayan" ürünleri ile birlikte satıldıkları, her ne kadar bilirkişi raporunda "Sınıf 1:Tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar; Gübreler ve topraklar." başvuruya konu ürünün davacıya ait markalar ile aynı ya da benzer ürünler olduğu yönünde kanaat belirtilmemişse de, davacıya ait "Sınıf 31: İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar; Ormancılık ürünleri" ürünler ile başvuruya konu belirtilen ürünlerin dağıtım kanallarının aynı olduğu, aynı işyerlerinde satışa sunulduğu, birbirleri yerine ikame edilme ve rekabet etme olanaklarının bulunduğu, bu nedenle aynı tür ürünler olduklarının da kabul edilmesinin gerektiği, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/15540 E. 2017/2619 K. sayılı kararı ile de söz konusu sınıfsal benzerliğin bu şekilde kabul edildiği, bu nedenle söz konusu ürünler bakımından bilirkişi raporunda belirtilen kanaatten ayrı kalındığı, buna karşın belirtilen ürünler haricinde kalan başvuruya konu ürünlerin, davacıya ait markaların koruması kapsamı altında kalan ürünlerle aynı, aynı tür ya da benzer ürünler olarak kabul edilemeyeceği, davacı markalarının asıl ve ayırt edici unsurunun "ORVİTAL" ibaresinden oluştuğu, anılan kelimenin marka kapsamındaki ürün ve hizmetler bakımından somut ve soyut ayırt edicilik vasfının bulunduğu, davalı şirkete ait marka başvurusunun esas ve ayırt edici unsurunun ise "ORVİYOL" ibaresinden oluştuğu, "ORGANİK" ibaresinin başvuruya konu ürün ve hizmetlerin niteliğini belirtici karakter taşıması nedeni ile ayırt ediciliğinin bulunmadığı, işaretlerin karşılaştırılmasında bu nedenle dikkate alınmaması gerektiği, bu hale göre karşılaştırılan işaretlerin ilk dört harfinin ve son harflerinin aynı olduğu, her iki işaretin yeşil renkli görsel ibarelerle oluşturulduğu, başvuruya konu işarette bulunan "V" harfinin biçimsel olarak horoz figürünü, davacıya ait markalarda ise "V" harfinin biçimsel olarak yaprak figürünü andırır şekilde tertip edildiği, ancak her iki işarette bulunan bu biçimsel tertip tarzının, normal düzeyde bilgilendirilmiş, makul ölçüde dikkatli, işaret ve markayı aynı anda görüp detaylarını karşılaştıramayan ortalama düzeydeki alıcıların, bu marka ve işaretlerin farklı işletmelere ait iki ayrı marka olduğunu algılamalarının mümkün olmadığı, bir kısım alıcıların iki farklı marka karşısında bulunduğunu algılayabilse bile marka ve işaretin birbirleriyle idari ve/veya ekonomik olarak bağlantılı işletmelere ait olduğu yönünde algılamada bulunmalarının kaçınılmaz olduğu, bu nedenle yukarıda sınıfsal benzer olduğu belirtilen ürünler bakımından ortalama tüketici nezdinde ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali şartlarının mevcut bulunduğu, davacı markalarının tanınmış markalar olduğu iddiasının yerinde bulunmadığı, davacının gerçek hak sahipliği iddiasının da 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkra hükmü bağlamında yapılan açıklamalar haricinde kalan diğer ürünler bakımından, davalı şirkete ait marka başvurusu ile karıştırılma ihtimali doğuracak nitelikte önceki tarihli fiili kullanımının bulunmadığından yerinde görülmediği, davalı şirkete ait marka başvurusunun salt kelime unsurundan oluşmadığı, kelime, şekil ve renk kompozisyondan meydana geldiği nazara alındığında, davacı şirkete ait ticaret unvanının ayırıcı unsurunu oluşturan "Orvital" ibaresi ile davalı şirkete ait marka başvurusu arasında, ortalama tüketici nezdinde ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali bulunmadığından, davacının ticaret unvanına dayalı isteminin de yerinde olmadığı, davalı şirketin kötüniyetli olduğunu iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 2019-M-5938 sayılı YİDK kararının "Sınıf 1:Tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar; Gübreler ve topraklar. Sınıf 29:Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri; Kuru bakliyat; Hazır çorbalar, bulyonlar; Zeytin, zeytin ezmeleri; Hayvansal kaynaklı sütler; bitkisel kaynaklı sütler; süt ürünleri (tereyağı dahil); Yenilebilir bitkisel yağlar; Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar; Kuru yemişler; Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin; Yumurtalar, yumurta tozları; Patates cipsleri. Sınıf 30: Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler; Makarnalar, mantılar, erişteler; Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül; Bal, arı sütü, propolis; Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar; Mayalar, kabartma tozları; Her türlü un, irmikler, nişastalar; Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri; Çaylar, buzlu çaylar; Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler; Sakızlar; Dondurmalar, yenilebilir buzlar; Tuz; Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç; Pekmez. Sınıf 31:İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar; Ormancılık ürünleri; Canlı hayvanlar, kuluçkalık yumurtalar, döllenmiş yumurtalar; Canlı ve kurutulmuş bitkiler ve otlar; Hayvan yemleri; Malt (insan tüketimi için olmayan); Evcil hayvanlar için alta serilen maddeler; kedi kumu." ürünleri bakımından davacı itirazlarının reddi yönünden iptaline, davalı şirkete ait 2018/81527 numaralı markanın aynı sınıflar bakımından hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik ve karıştırma ihtimalinin bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2. Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında benzerlik bulunmadığını, bu hususun dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da belirtildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davalı şirketin marka tescil başvurusundaki 29, 30 ve 31. sınıf malların, davacı şirketin itirazına dayanak markalarının kapsamında da aynen yer aldığı, davalı şirketin başvurusundaki 1. sınıf "Tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar; Gübreler ve topraklar." mallarının, davacının markalarının kapsamındaki 31. sınıf "İşlenmemiş tarım ve bahçecilik ürünleri, tohumlar; Ormancılık ürünleri" ürünleri ile benzer olduğunun, emsal nitelikteki Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/15540 E., 2017/2619 K. sayılı kararı ile de tespit edildiği, ibareler yönünden ise İlk Derece Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere, davacı markalarının asıl ve ayırt edici unsurunun "ORVİTAL" ibaresinden, davalı şirkete ait marka başvurusunun esas ve ayırt edici unsurunun ise "ORVİYOL" ibaresinden oluştuğu, karşılaştırılan işaretlerin ilk dört harfinin ve son harflerinin aynı olduğu, her iki işaretin yeşil renkli görsel ibarelerle oluşturulduğu, özellikle de başvuruya konu işarette bulunan "V" harfinin biçimsel olarak horoz figürünü, davacıya ait markalarda ise "V" harfinin biçimsel olarak yaprak figürünü andırır şekilde tertip edildiği, ancak her iki işarette bulunan bu biçimsel tertip tarzının, markaları normal düzeyde bilgilendirilmiş, makul ölçüde dikkatli, işaret ve markayı aynı anda görüp detaylarını karşılaştıramayan ortalama düzeydeki alıcıların, taraf markalarını farklı işletmelere ait iki ayrı marka olduğunu algılamalarının mümkün olmayacağı şekilde birbirine yaklaştırdığı, bir kısım alıcıların iki farklı marka karşısında bulunduğunu algılayabilse bile marka ve işaretin birbirleriyle idari ve/veya ekonomik olarak bağlantılı işletmelere ait olduğu yönünde algılamada bulunmalarının kaçınılmaz olduğu, bu nedenle yukarıda sınıfsal benzer olduğu belirtilen ürünler bakımından, ortalama tüketici nezdinde ilişkilendirilme ihtimali dahil karıştırılma ihtimali şartlarının mevcut bulunduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 08.06.2016 gün ve E.2014/11-696, K.2016/778 sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesi mümkün olduğundan, Mahkemece bu yönden dosyada mevcut bilirkişi raporundaki tespitlere kısmen itibar edilip, ayrıca bir bilirkişi incelemesine gerek görülmeden, yazılı şekilde hüküm kurulmasında bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesiyle davalılar TÜRKPATENT ve Orka Organik Hayvancılık ve Tarım Ürünleri Sanayi Tic. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenler e yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.