Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/3068 · K. 2023/6959

11. Hukuk Dairesi         2022/3068 E.  ,  2023/6959 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/678 Esas, 2022/94 Karar HÜKÜM : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2018/287 E., 2020/6 K. Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı şirket vekili, duruşma istemsiz olarak davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne, davalı şirketin temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 197151 sayılı "..." ibareli markanın sahibi olduğunu, davalı şirketin 2013/61521 sayılı "..." ibareli marka başvurusuna müvekkilince yapılan itirazın davalı Kurum tarafından kısmen kabul edilerek bir kısım malların başvuru kapsamından çıkarıldığını, bu karara müvekkilince yapılan itirazın ise YİDK tarafından reddedildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin markası ile dava konusu başvuru arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, davalı başvurusunun 5. sınıfta tescil edilmek istendiğini ve müvekkilinin markasının da 5. sınıfta tescilli olduğunu, YİDK kararında da markaların benzer olduğunun açıkça belirtildiğini, ancak emtia karşılaştırması bakımından hata yapıldığını, davalı başvurusunda kalan malların, müvekkilinin markasının kapsamındaki mallara benzediğini, davalının müvekkili markasının tanınmışlığından haksız faydalanmayı amaçladığını ileri sürerek YİDK'nın 2015-M-5051 sayılı kararının iptaline, davalı marka başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş, 14.12.2016 tarihli ıslah dilekçesi ile davalının ticaret unvanının terkini için açtığı davanın bekletici mesele yapılmasını, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (556 sayılı KHK) 8 inci maddesinin beşinci fıkrasının başvurunun tesciline engel teşkil ettiğini ileri sürmüştür. II. CEVAP 1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru kapsamında kalan mal ve hizmetlerle davacının itirazına mesnet markanın kapsamındaki mallar arasında benzerlik bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin başvurusu ile davacının itirazına mesnet markası arasında iltibasa yol açacak düzeyde bir benzerlik bulunmadığını, müvekkilinin başvurusunda kullanılan "TR” ibaresinin benzerlik yaratmak amacıyla değil, lisansör Rus şirketi olan ... firmasının Türkiye’de yaptığı lisansı simgelemek için kullanıldığını, bu ibarenin Türkiye'nin herkesçe bilinen uluslararası TR kısaltması olduğunu, taraf markalarının karıştırılma ihtimali değerlendirilirken, hitap ettiği doktor ve eczacılar gibi uzman kesimin dikkate alınmasının gerektiğini, davacı markasının tanınmışlığından söz edilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davalı şirket başvurusu kapsamındaki 05. sınıf: "Tıbbı ve veterinerlik amaçlı olan ya da olmayan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler." ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler." bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." mal ve hizmetler ile itiraza mesnet marka kapasımdaki mal ve hizmetler arasında benzerlik bulunduğu, çekişmeli başvurunun standart karekterle yazılmış "..." ibaresinden oluşurken, itiraza dayanak markanın standart karakterle yazılı "..." ibaresinden oluştuğu, söz konusu ibarelerin bir hastalığa ya da bir ilacın etken maddesine işaret etmediği, görsel unsurları da dikkate alındığında, işaretler arasında 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, karıştırılma ihtimali doğuracak derecede benzerlik bulunduğu gibi, aynı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, davacının ticaret unvanında yer alan "..." ibaresi ile dava konusu marka arasında da işaret benzerliğinin bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, YİDK'nın 2015-M-5051 sayılı kararının 05. sınıf: "Tıbbı ve veterinerlik amaçlı olan ya da olmayan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler." ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler." bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." emtiaları ile sınırlı olarak iptaline, 2013/61521 sayılı markanın belirtilen emtialar ile sınırlı olarak hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı TÜRKPATENT vekili istinaf dilekçesinde özetle, tarafların markaları arasında işaretler yönünden 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında benzerlik ve iltibas ihtimalinin bulunduğunu, ancak başvuru kapsamında kalan 5. ve 35. sınıf mal ve hizmetler yönünden benzerliğin bulunmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı TRPHARM A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesince yaptırılan ek bilirkişi incelemesi neticesinde, davacının markası ile müvekkili şirketin markasının, 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası bakımından da benzer olmadığı hususunun sübuta erdiği halde, anılan raporun dikkate alınmadığı gibi, rapora hangi gerekçe ile itibar edilmediğinin dahi belirtilmediğini, tarafların markaları arasında da 556 sayılı KHK’nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca karıştırılma ihtimali olacak derecede bir benzerliğin bulunmadığını, alıcı kitlesinin doktorlar, eczacılar veya dikkat seviyesi yüksek tüketicilerden müteşekkil olduğu da dikkate alındığında, markalar arasında iltibas ve karıştırma ihtimalinin olmadığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 3.Davacı vekili, katılma yoluyla sunduğu istinaf dilekçesinde özetle, Mahkemece tüm sınıflar hakkında benzerliğe karar verilmesi gerekirken, davanın kısmen reddine ilişkin kararının hatalı olduğunu, müvekkili şirketin tescilli ticaret faaliyetleri ile davalının marka başvurusu kapsamındaki tüm malların benzer ve ilintili olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin diğer istinaf itirazlarının reddine, davacı vekilinin istinafı yönünden yapılan incelemede 08.11.2019 tarihli ek bilirkişi raporu alındığı, raporda davalının başvurusunun, 1. ve 5. sınıftaki bir kısım mallarla 1., 5. ve 10. sınıftaki bir kısım malların satışına özgülenmiş 35/5. sınıf mağazacılık hizmetleri yönünden, davacının ana sözleşmesindeki faaliyet konusu ile benzer olduğu bildirildiği, davacı şirketin dosyaya sunulan ana sözleşmesine göre faaliyet konusunun, tıbbi, ispençiyari tababe ve şeabatta kullanılan her türlü kimyevi madde, ilaç ve müstahzarlarının imalatı, ihracı, ithali, ticareti olduğu, 02.07.2013 tarihinde tescil edilen değişiklik ile ana sözleşmesindeki faaliyet alanının daha da genişletildiği, davacının ana sözleşmesinde belirtilen bu konularda fiilen faaliyette de bulunduğu, dolayısıyla davalı başvurusundaki emtiadan, bilirkişi raporunda belirtilen kısmının da hükümsüzlüğü konusunda, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası koşulların davacı yararına gerçekleştiği, İlk Derece Mahkemesinin ise, herhangi bir ayrım yapmadan, hükümsüzlük ve YİDK kararının iptali istemlerinin, 24.10.2016 tarihli ilk bilirkişi raporunda belirtilen 5. sınıf mallar ve bu malların satışına özgülenmiş 35/5. sınıf mağazacılık hizmetleri için kısmen kabulüne karar verildiği, oysa bu emtiaların, sadece davacının itiraza dayanak markası nazara alınarak, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca benzer görüldüğü bildirilen emtialar olduğu, bu durumda YİDK kararının iptali davasının, 24.10.2016 tarihli ilk bilirkişi raporunda belirtilen bu emtialar yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, hükümsüzlük isteminin bu emtialara ilaveten, 08.11.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda belirtilen mal ve hizmetler yönünden de kabulü gerektiği, zira davacı tarafça davalı başvurusunun yayımına itiraz edildiği 25.02.2014 tarihli dilekçe ile 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrasına dayanılmadığı, hükümsüzlük davası yönünden ise ıslah dilekçesi ile anılan maddeye dayanıldığından, hükümsüzlük davasının 08.11.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda belirtilen emtialar yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği, ancak 08.11.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda, 10. sınıf: "tıbbi, alet, cihaz" mallarına özgülenmiş 35/5. sınıf mağazacılık hizmetlerinin, 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında davacının fiili iştigal alanı ile benzer olduğu belirtilmişken, 10. sınıf: "tıbbi, alet, cihaz" mallarının, bu yönden davacının ticaret unvanı ile iltibas yaratmayacağı bildirildiği, oysa davacının iştigal alanlarında belirtilen tüm malların "imali, ihracatı, ithalatı, alımı ve satımı, toptan veya perakende ticareti" de bulunduğu, o halde davacının aynı malların perakendeciliğinin yanında, üretimini yaptığının da sabit olduğu, bu durumda davacının, 10. sınıf: "tıbbi, alet, cihaz" malları yönünden de 556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin beşinci fıkrası kapsamında, davalının marka tesciline engel olabileceğinin kabulü gerektiğinden, Dairece bu konuda anılan bilirkişi raporundaki tespitlere iştirak edilmediği, İlk Derece Mahkemesince davalılar yönünden de maddi bir hata yapılarak, gerek 24.10.2016 tarihli asıl, gerekse 08.11.2019 tarihli ek bilirkişi raporunda, hem davacının itiraza mesnet markası, hem de ticaret unvanı yönünden, 05. sınıftaki benzer mallar belirtilirken, "ya da olmayan" mallarının sayılmadığı nazara alınmadan, anılan sınıftaki tüm mallar için davanın kısmen kabulüne karar verildiği, aynı hatanın 35/5. sınıfta aynı malların satışına özgü mağazacılık hizmetleri yazılırken yapılmadığı, dolayısıyla İlk Derece Mahkemesi kararının bu yönden de davalılar yararına kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile YİDK'nın 2015-M-5051 sayılı kararının 05. sınıf: "Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler." ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler." bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." emtiaları ile sınırlı olarak iptaline, davalı şirketin 2013/61521 sayılı markasının 01. sınıf: "Tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar", 05. sınıf: "Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler.", 10. sınıf: "tıbbi, alet, cihaz" ile 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için "Tarım, bahçecilik ve ormancılıkta kullanılan kimyasallar. İnsan ve hayvan sağlığı için ilaçlar, tıbbı amaçlı kimyasal ürünler, kimyasal elementler. Tıbbi ve veterinerlik amaçlı olan diyet maddeleri, besin takviyeleri, zayıflatıcı ürünler, bebek mamaları, tıbbı amaçlı bitkiler ve bitkisel içecekler Zararlı bitkileri, hayvanları ve mantarları imha edici maddeler. Tıbbi, alet, cihaz." bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." emtiaları ile sınırlı olarak hükümsüzlüğüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı TÜRKPATENT vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 3.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince genişletici bir değerlendirme yapılarak karar verildiğini, oysa İlk Derece Mahkemesince atlanan bir değerlendirme olmadığını belirterek istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen tespit edilecek sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2.556 sayılı KHK'nın 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 8 inci maddesinin beşinci fıkrası. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden taraflara yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 29.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.