Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2022/3392 · K. 2023/8209

4. Hukuk Dairesi         2022/3392 E.  ,  2023/8209 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2022/28 E., 2022/138 K. SAYISI : 2022/İHK-1069 HÜKÜM/KARAR : Başvurunun reddi- İtirazın kabulü ile başvurunun kabulü SAYISI : 2021/149220 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir. Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazlarının kabulü ile başvurunun kabulüne karar verilmiştir. ... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının maliki olduğu ve davalıca Genişletilmiş Kasko Filo Sigorta Poliçesi ile sigortalı aracın 10.02.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğradığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 58.547,99 TL hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 67.962,66 TL'ye yükseltmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dosyada bulunan kaza tespit tutanağı incelendiğinde davaya konu trafik kazasının sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana geldiği bilgisinin yer aldığını, araçta bulunan aşırı yük nedeniyle istiap haddinin aşılması sonucu kazanın meydana geldiğini, davalıca yapılan eksper incelemesinde kazanın istiap haddinin aşılması nedeniyle oluştuğunun belirlendiğini, aracın ruhsatında bulunan taşıma sınırının aşılması halinde oluşacak zararın teminat kapsamı dışında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yapılacak hesaplamada gerçek zararın tespiti gerektiğini, poliçenin genel ve özel şartlarının dikkate alınması gerektiğini, hurda parçaların sovtajlarının göz önüne alınması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. ... KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Araçta meydana gelen hasara ilişkin tazminat talebinin, kazanın istiap haddinin aşılması sebebiyle meydana geldiğinin tespit edildiği, Kasko Sigortası Genel Şartları teminat dışında kalan zararları düzenleyen A.5.8. maddesi; 'Aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararların' teminat dışı bırakılmış olması sebebiyle başvurunun reddi gerektiği, dosya kapsamında alınan 09.09.2021 tarihli raporun istiap haddi hususundaki bölümlerinin hükme esas alındığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, raporda istiap haddi hesabının hatalı olduğunu, istiap haddinin aşıldığı düşünülse dahi olayın salt bu nedenden kaynaklandığının sabit olmadığını, münhasıran istiap haddinin aşılmasından dolayı kazanın meydana geldiğinin ispat edilmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağına göre sigortalı araç sürücüsünün sola dönüş kurallarına riayet etmemesinden kaynaklı olarak davaya konu kazanın meydana geldiğini, olayın oluş biçimi ile istiap haddi arasında illiyet bağının kurulamadığını, bilirkişi raporunun yetersiz ve denetime elverişsiz olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "Somut uyuşmazlıkta görevlendirilen sigorta eksperi bilirkişi raporunda, yasal tolerans dikkate alınarak (katar ağırlığı %3,75+500 kg) yapılan hesaplamada aracın karayollarında en fazla 42 ton halinde faaliyet gösterebileceği, ancak sunulan kantar fişinde görüldüğü üzere araç katar ağırlığı 42.480 kg olup bu ağırlığın yasal toleransın üzerinde olduğu, kazanın oluş şekli dikkate alındığında yükün kazaya sebebiyet vermesi ve hasarı artırmış olması gerçeğinin kaçınılmaz olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda, 42 ton taşıma kapasitesi olan araçta 480 kg'lık kısmın, tolere edilen istiap haddi üzerinde olduğundan gerçekleşen rizikonun yukarıda belirtilen Genel Şartlar hükmü gereğince poliçe teminatı kapsamı dışında olmasına yol açmıştır denilmektedir. Ne var ki, anılan poliçe genel şartlarında, hasarın teminat kapsamı dışında olması için sadece istiap haddinin aşılması yeterli olmayıp, kazanın da sırf bu yüzden, yani “… münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından…” kaynaklandığı ispat edilmiş değildir. Bu yüzden, gerçekleşen hasarın poliçe teminatı kapsamı dışında olduğu gerekçesiyle davanın reddolunması isabetli olmamıştır.Bunun dışında, bilirkişi raporunda, davacının aracında, mezkur kaza sebebiyle 67.962,66 TL hasar meydana geldiği tespit edilmiş, rapor bu yönden dosya içeriğiyle uyumlu, sonuçları itibariyle denetlenebilir olduğu görülerek, davacının artırmış olduğu tutar üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir." gerekçesiyle davacının itirazlarının kabulü ile başvurunun kabulüne ve 67.962,66 TL hasar bedelinin avans faizi işletilmek suretiyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dosyada bulunan ve resmi delil niteliğinde olan kaza tespit tutanağına göre istiap haddinin aşıldığının sabit olduğunu, sürücünün aşırı yük nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, kazanın istiap haddinin aşılmasından kaynaklandığını, bunun dışında münhasırlık olgusunun araştırılmasının hatalı olduğunu, kararın gerekçesinde çelişkiler oluştuğunu ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının maliki olduğu ve davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Genişletilmiş Kasko Filo Sigortası Poliçesi ile teminat altına alınan aracın 10.02.2021 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu hasara uğraması nedeniyle hasar bedeli istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1453 üncü ve 1459 uncu maddeleri, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları. 3.Değerlendirme 1. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) "Tazminat Belirlemesi" başlıklı 51 inci maddesinde, hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği belirtilmiş; "Tazminatın İndirilmesi" başlıklı 52 inci maddesinde ise, zarar gören taraf, zarara razı olduğu veya kendisinin eylemi zararın doğmasına ya da zararın artmasına yardım ettiği ve zararı yapan kişinin durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, zarar ve ziyan tutarını indirebileceği veya zarar ve ziyanı hüküm altına almaktan vazgeçebileceği açıklanmıştır. Kasko Sigortası Genel Şartları teminat dışında kalan zararları düzenleyen A.5.8. maddesinde, aracın ruhsatında belirtilen taşıma haddinden fazla yük ve yolcu taşıması sırasında meydana gelen ve münhasıran aracın istiap haddinin aşılmasından kaynaklanan zararların teminat dışında kaldığı belirtilmektedir. Somut olayda, ... tarafından alınan 09.09.2021 tarihli sigorta eksperi bilirkişinin raporunda kazaya karışan davalıca sigortalı aracın yasal tolerans dikkate alınarak (katar ağırlığı %3,75+500 kg) yapılan hesaplamada aracın karayollarında en fazla 42 ton halinde faaliyet gösterebileceği, ancak sunulan kantar fişinde görüldüğü üzere araç katar ağırlığı 42.480 kg olup bu ağırlığın yasal toleransın üzerinde olduğu, kazanın oluş şekli dikkate alındığında yükün kazaya sebebiyet vermesi ve hasarı artırmış olması gerçeğinin kaçınılmaz olduğu hususları belirlenmiş olup, söz konusu bilirkişi raporu ve dosyadaki tüm deliller değerlendirildiğinde kazanın münhasıran istiap haddinin aşılması sonucu meydana geldiği anlaşılmakla, davacının zararının teminat kapsamında olmaması nedeniyle davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken, yanılgılı gerekçeyle kabul kararı verilmesi doğru görülmemiş, ... kararının bu nedenle bozulması gerekmiştir. 2. Bozma nedenine göre davalının davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülememiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA, 2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenle davalının davacı lehine hükmedilen vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine, Dosyanın mahkemeye gönderilmesine, 20.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.