İçtihatYargıtay1. Hukuk Dairesi16.06.2022

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/3612 · K. 2022/4921

1. Hukuk Dairesi 2022/3612 E. , 2022/4921 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiş olmakla, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde; dava konusu 870 ada 4 parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün eklemeli şekilde 60-70 yıldır müvekkilinin zilyetliğinde olmasına rağmen kadastro tespiti sırasında Hazine adına tespit ve tescil edildiğini, taşınmaz öncesinde müvekkilinin babasına ait olup, onun tarafından imar-ihya edilip tarım yapılabilir hale getirildikten sonra, müvekkili tarafından babasından devralınarak mercimek, arpa ve buğday ekilmek suretiyle tasarruf edildiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın taşlık-kayalık vasıfta olup, tarım yapılmaya elverişli olmadığını, dava konusu taşınmazda davacı lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını ileri sürerek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mardin Asliye Hukuk Mahkemesinin 15/09/2009 tarihli, 2007/200 Esas, 2009/644 Karar sayılı kararıyla; Mardin ilinin genel toprak yapısı itibariyle, dava konusu taşınmazın zemininde büyüklü küçüklü taş parçalarının bulunduğu, kıt olan tarımsal arazi nedeniyle toprakların ıslah edilerek kullanılmaya çalışıldığı, dava konusu taşınmazın taşlık ve kayalık olmayan kısımlarının davacı tarafından tahıl ekilerek uzun yıllardan beri kullanıldığı, ziraat mühendisi bilirkişiden aldırılan raporun da bu hususları desteklediği gerekçesiyle; Davanın kısmen kabulüne, dava konusu 870 ada 4 parsel sayılı taşınmazın, teknik bilirkişi ...’un 22/04/2009 tarihli raporu ve krokisinde (D) harfi ile gösterilen 5.235,82 metrekare yüzölçümündeki bölümünün tapu kaydının iptali ile bu bölümün davacıya ait 870 ada 5 parsel sayılı taşınmaza ilavesine, böylece 870 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 25.641,22 metrekare yüzölçümüyle tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.

V. YARGITAY İLAMI

Karar, Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 11/11/2010 tarihli, 2010/4615 Esas, 2010/5511 Karar sayılı ilamıyla; “Mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm vermeye yeterli bulunmadığı, dava konusu 870 ada 4 sayılı parsel sayılı taşınmazın, 1993 yılında yapılan kadastro çalışmaları sırasında 16.435,43 metrekare yüzölçümlü olarak, ham toprak niteliğiyle Hazine adına tespit ve tescil edildiği, dava konusu taşınmazın, teknik bilirkişi raporunda (A) ve (B) harfleriyle gösterilen bölümlerinin taşlık ve kayalık nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, kabulüne karar verilen ve aynı raporda (D) harfiyle gösterilen taşınmaz bölümünün de, taşınmazın geneli gözetildiğinde imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun kabulünün gerekeceği, bu durum karşısında 3402 sayılı Kadastro Kanununun 17. maddesinde açıklanan imar ve ihyanın tüm olumlu ve olumsuz koşullarının araştırılıp belirlenmesinin zorunlu olduğu, şu halde mahkemece kadastro tespitinin yapıldığı 1993 yılından geriye doğru en az 20 yıl öncesine ait (1973 ve öncesine ait) iki ayrı zamanda çekilmiş hava fotoğraflarının bulundukları yerlerden getirtilerek dosya arasına konulması, uzman bilirkişi, harita mühendisi bilirkişi, yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla zemine uygulanması, taşınmazın hava fotoğraflarının çekildiği tarihlere göre kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığının veya hangi nitelikte bulunduğunun saptanmasına çalışılması, hava fotoğraflarının stereoskopik aletle ve üç boyutlu olarak incelemeye tabi tutulması, tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık, gerekçeli ve karşılaştırmalı raporun uzman bilirkişiden istenilmesi, yerel bilirkişi ve tanıkların HUMK’un 258 ve 259. maddeleri gözetilerek keşifte dinlenmelerinin sağlanması, davacının taşınmazın imar ve ihyasına hangi tarihte başladığı, imar ve ihyayı ne şekilde sürdürdüğü ve hangi tarihte tamamladığı hususlarının yerel bilirkişi ve tanıklardan sorularak belirlenmesi, beyanlar arasında çelişki bulunduğu taktirde HUMK’un 265. maddesi gereğince çelişkinin giderilmesi, daha önce keşfe götürülmeyen ziraat mühendisi bilirkişi aracılığıyla keşfin yapılması, taşınmaz ve çevresinin toprak yapısının bir bütün olarak incelenerek taşınmazın kültür arazisi niteliğinde olup olmadığının, hangi tarihten itibaren kültür arazisi olarak kullanıldığının, imar ve ihyanın hangi tarihte tamamlandığının açık bir biçimde belirlenmesine çalışılması, bu konuda uzman bilirkişiden rapor alınması, 20 yıllık kazanma süresinin imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten itibaren hesaplanması gerektiğinin düşünülmesi, bundan sonra tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi” gereğine değinilmek suretiyle bozulmuştur.

X. TEMYİZ

1. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkeme kararına karşı süresi içerisinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur. 2. Temyiz Nedenleri Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarının denetime elverişli olmadığını, dava konusu taşınmazın imar-ihya edilmediğini, taşınmazın ne zamandan beri davacı tarafından kullanıldığının da tespit edilmediğini, Mahkemece taşınmazın tespit tarihinden geriye doğru 20 yıl öncesine ait hava fotoğrafları üzerinde inceleme yapılması gerekirken, yalnızca 1984 tarihli hava fotoğraflarının değerlendirilip hükme esas alınmasının doğru olmadığını, ziraat mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarının da çelişkili olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir. 3. Gerekçe 3.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Kadastro sonucunda... ili, Merkez ilçesi, ...Mahallesi çalışma alanında bulunan 870 ada 4 parsel sayılı 16.435,43 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, tarıma elverişli hale getirilebilecek yerlerden olması nedeniyle, ham toprak vasfıyla Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir. Dava; kadastro tespiti öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 3.2. İlgili Hukuk 3.2.1. 3402 Sayılı Kadastro Kanunu’nun 14/1. maddesi şöyledir. “Tapuda kayıtlı olmayan ve aynı çalışma alanı içinde bulunan ve toplam yüzölçümü sulu toprakta 40, kuru toprakta 100 dönüme kadar olan (40 ve 100 dönüm dahil) bir veya birden fazla taşınmaz mal, çekişmesiz ve aralıksız en az yirmi yıldan beri malik sıfatıyla zilyetliğini belgelerle veya bilirkişi veyahut tanık beyanlarıyla ispat eden zilyedi adına tespit edilir.” 3.2.2. 3402 Sayılı Kadastro Kanunu’nun 17. maddesi şöyledir. “Orman sayılmayan Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve kamu hizmetine tahsis edilmeyen araziden, masraf ve emek sarfı ile imar ve ihya edilerek tarıma elverişli hale getirilen taşınmaz mallar 14 üncü maddedeki şartlar mevcut ise imar ve ihya edenler veya halefleri adına, aksi takdirde hazine adına tespit edilir. İl, ilçe ve kasabaların imar planının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallarda bu hüküm uygulanmaz.” 3.2.3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297/2. maddesi şöyledir. “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” 3.3. Değerlendirme Dosya içeriğine, mahkemece hükmüne uyulan bozma ilamında açıklandığı gibi işlem yapılıp sonucuna göre hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı Hazine vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak, 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesi uyarınca hakim; doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak şekilde bir karar vermek zorundadır. Mahkemece, davacının bu yönde talebi de olmamasına rağmen, hükme esas alınan teknik bilirkişi raporunda (D) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün, dava dışı kişiler adına kayıtlı bulunan 870 ada 5 parsel sayılı taşınmaza ilave edilmesine karar verilmesi isabetsiz olduğu gibi, dava, kadastro tespitine itiraza ilişkin olmayıp, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğundan, Mahkemece dava konusu taşınmazın yalnızca kabulüne karar verilen bölümünün tapu kaydının iptaline karar verilerek bu bölüm yönüyle tescil hükmü kurulması gerekirken, taşınmazın geriye kalan bölümü hakkında “tespit gibi bırakılmasına” dair hüküm kurulması da isabetsiz olup, bozmayı gerektirmekte ise de; bu hususların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hükmün aşağıda gösterilen şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/3612 · K. 2022/4921

I. DAVA

II. CEVAP

III. MAHKEME KARARI

IV. TEMYİZ

V. YARGITAY İLAMI

VI. MAHKEME KARARI

VII. TEMYİZ

VIII. YARGITAY İLAMI

IX. MAHKEME KARARI

X. TEMYİZ

XI. SONUÇ