İçtihatYargıtay11. Hukuk Dairesi26.12.2023

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/3684 · K. 2023/7692

11. Hukuk Dairesi 2022/3684 E. , 2023/7692 K. "İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/2458 Esas, 2022/587 Karar

ASIL DAVA

DAVACI KARŞI DAVALI : ... Mutfak Eşyaları San. ve Tic. A.Ş. vekili Avukat ... DAVALILAR KARŞI DAVACILAR : 1. ... 2. ... vekilleri Avukat ... ASIL VE KARŞI DAVA TARİHİ : 19.10.2016-17.01.2017

BİRLEŞEN DAVA

( İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2017/66 E.) vekili Avukat ... DAVALILAR : 1. ... 2. ... vekilleri Avukat ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM : Başvuruların esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/185 E.-2019/154K. Taraflar arasındaki tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, sonuçlarının ortadan kaldırılması ve maddi ve manevi tazminat (asıl dava) ve tasarım hükümsüzlüğü (karşı ve birleşen davalar) davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacı karşı davalı vekili asıl davaya ilişkin dava dilekçesinde; müvekkilinin 2014/05727 numaralı çoklu tasarım tescil belgesinin sahibi olduğunu, davalıların müvekkilinin tasarımıyla ayırt edilemeyecek derecede benzer olan ürünleri çeşitli vasıtalarla ticarete konu ettiğini, davalıların belirtilen eyleminin müvekkilinin tescilli tasarımdan kaynaklanan haklarına tecavüz teşkil ettiğini ileri sürerek tasarıma tecavüzün tespitine, durdurulmasına, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmak kaydıyla 20.000,00 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline ve hükmün ilanına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalılar karşı davacılar vekili karşı davaya ilişkin dava dilekçesinde; karşı davalı adına tescilli 2014/05727 numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer ... 5 ve 6 numaralı tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olmadığını, karşı davalının yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına sahip olmayan bu tasarımına dayanarak Mahkeme kanalıyla müvekkillerine ait iş yerinde haksız arama ve el koyma faaliyetinde bulunduğunu ve itibarını zedelediğini ileri sürerek davalı adına tescilli 2014/05727 numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer ... 5 ve 6 numaralı tasarımların hükümsüz kılınarak sicilden terkinine ve her bir müvekkili için 10.000,00 TL manevi tazminatın karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davacı vekili birleşen davaya ilişkin dava dilekçesinde; davalılar adına tescilli 2016/00415 numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer ... 1, 2, 4 ve 5 numaralı tasarımların müvekkili adına tescilli 2014/05727 numaralı tasarım karşısında ... ve ayırt edici olmadığını ileri sürerek davalılar adına tescilli 2016/00415 numaralı çoklu tasarım tescil belgesinde yer ... 1, 2, 4 ve 5 numaralı tasarımların hükümsüz kılınarak sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalara konu olan tasarımların fincan ve fincan tabağı tasarımları olduğu, yargılamanın başlangıcında yapılan tespitler sonucu alınan bilirkişi raporları ve deliller toplandıktan sonra alınan bilirkişi raporu ile asıl davanın davalısı tarafından üretilip satışa sunulan ürünlerin asıl davanın davacısı adına tescilli olan 2014 05727 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 5 ve 6 numaralı tasarımları ile ayırt edilemeyecek kadar benzer olduklarının tespit edildiği, ancak bu tasarımların hükümsüzlüğü için karşı dava açıldığından, bu yönde yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda davacı-karşı davalının tasarımlarının dosyaya sunulan Çin kaynaklı Chaoan Jinagdong Jiali Craft Factory kuruluşunun Jiali New Series Of 2010 ... kataloğunda yer ... ürünler ile karşılaştırıldığında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde birebir veya bütünsel unsurlarının aynı olduğu izlenimini bırakacağı, yine Çinli porselen üreticisi Shenzen Rongs Sheng Yuan Trading Co. Ltd. Adlı firmanın 2011 New Collection kataloğundaki RSY00941-90 cc ürün kodlu fincan ve tabağının da yenilik kırıcı delil olduğu, bu görsellerin yayın tarihlerinin davacı-karşı davalının tescil başvurusundan önce olması nedeniyle davacı-karşı davalının çoklu endüstriyel tasarımının hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, bu ürünlere ait Gümrük Beyanname örneklerinin de dosyaya sunulduğu, bu durumda koruma dışı kalan tasarım tesciline dayanılarak davacı-karşı davalının tasarım haklarına tecavüz iddiasında bulunamayacağı; birleşen davada hükümsüzlüğü talep edilen 2016 00415 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 1,2,4 ve 5. tasarımlarının ise asıl ve karşı davacıya ait olan ve daha önce tescil edilen 2014 05727 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 5 ve 6. tasarımları ile ayırt edilemeyecek derecede benzer oldukları tespit edildiğinden, bu tasarımların yenilik kaldırıcı ve giderici delil niteliğinde olduğu, her ne kadar birleşen davanın davalıları tarafından kendi tasarımlarının desenlerinin ve görünümlerinin farklı olduğunu savunulmuşsa da, tasarım tesciline konu olan hususun fincan ve tabakların formu ve biçimi olduğu, birleşen davanın davalılarına ait davaya konu tasarımların form ögesindeki kesitin birleşen davacıya ait tasarımlarla aynı olması nedeniyle yenilik özelliğinin varlığından söz edilemeyeceği, aynı formda farklı renk, desen veya davalıların tasarımında yer aldığı gibi boşaltmaların mevcut olmasının benzerliği ortadan kaldırmak için yeterli olmadığı, bu nedenlerle birleşen davada davalılara ait tasarımların da hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, her ne kadar karşı davada davalı-karşı davacılar tarafından, haksız bir dava ile karşı karşıya kaldıkları için ve ayrıca arama ve el koyma işlemi sebebiyle davacıların uğradığı manevi zararın karşılığı olarak davacı-karşı davalıdan her bir davalı-karşı davacı için 10.000,00 TL manevi tazminat talep etmişlerse de, alınan bilirkişi raporları ile yapılan tespitlerle davanın açıldığı tarihte davacı-karşı davalı adına tescilli tasarımın koruma kapsamında kalan ürünlerin davalı-karşı davacılar tarafından üretildiğinin tespit edildiği, bu durumda davacı-karşı davalının dava açmak ve tedbiren ürünlerin toplatılmasını talep etmesi eylemlerinin Anayasada yer ... hak arama özgürlüğü kapsamında kaldığı, haksız eylem niteliğinde olmadığı, davalı-karşı davacıların manevi tazminat talep edemeyecekleri gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kısmen kabulü ile davacı-karşı davalı adına tescilli 2014/05727 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 5 ve 6 numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, manevi tazminat taleplerinin reddine; birleşen davanın kabulü ile davalılar adına tescilli 2016/00415 numaralı çoklu endüstriyel tasarımın 1, 2, 4 ve 5 numaralı tasarımlarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Asıl ve birleşen davalarda davacı, karşı davada davalı .....A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hüküm oluşturmaya elverişli olmadığını, ilk rapora itiraz üzerine alınan ikinci bilirkişi raporunda itirazlarının hiçbirinin karşılanmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki tespitlere katılmadıklarını, zira ispat kurallarına aykırı davranıldığını, karşı tarafın sunduğu katalogların her zaman oluşturulması mümkün nitelikte olup delil olarak kabulünün mümkün olmadığını, itirazlarında bu hususu dile getirdiklerini ve bilirkişi heyetine hukuk usulü alanında uzman bir hukukçunun eklenmesi taleplerinin mahkemece reddedildiğini, dosyada mübrez gümrük beyannamelerinin hüküm ve kanaat oluşturmaya yeterli olmadığını, zira beyannamelerdeki barkodların hükümsüzlüğe konu ürünlere ait olduğuna dair somut bir tespitin bulunmadığını, müvekkilin veya davalının envanterleri üzerinde fiili bir inceleme yapılmadığı gibi envanterlerin gümrük verileri ile karşılaştırılarak incelenmediğini, ayrıca müvekkil aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin de fahiş olduğunu, asıl dava ve karşı dava için birer vekalet ücreti takdiri gerekirken dörder kez hükmedilmesinin usule aykırı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. 2. Asıl ve birleşen davanın davalıları ve karşı davanın davacıları vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı davadaki manevi tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle reddine karar verilmesinin usule aykırı olduğunu, davacı-karşı davalının müvekkil adreslerinde hatta müvekkile ait olmayan adreslerde haksız arama ve el koyma işlemleri yaptırarak müvekkilin ticari itibarını zedelediğini, birleşen dava yönünden ise, öncelikle husumet ve yetki itirazlarının olduğunu, ancak mahkemece usuli itirazların çözümü beklenmeden birleştirme kararı verildiğini, bu durumun usule aykırı olduğunu; davada husumetin müvekkile değil ürünün tasarımcısı olan Lujian Huang adlı kişiye yöneltilmesi gerektiğini, birleşen dosyada bilirkişi heyetinin usule uygun oluşturulmadığını, heyete bilgilenmiş kullanıcı olarak sektör bilirkişisi atanması taleplerinin mahkemece kabul edilmediğini, oysa Yargıtay kararlarında bu durumun önemine vurgu yapıldığını, son raporun kendi içinde çelişkili olduğunu, kaldı ki alınan iki rapor arasında da birleşen davadaki tespitler yönünden çelişkili tespitlere yer verildiğini, bu nedenle raporların birleşen dava için hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.