Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/3902 · K. 2024/272

11. Hukuk Dairesi         2022/3902 E.  ,  2024/272 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi SAYISI :2019/2457 Esas, 2022/534 Karar DAVA TARİHİ : HÜKÜM :Yeniden esas hakkında kurulan hüküm ile davanın reddine İLK DERECE MAHKEMESİ :İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI :2017/388 E., 2019/186 K. Taraflar arasındaki markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, Yargıtayca duruşma istemli olarak davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, dava, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereğince miktar veya değer söz konusu olmaksızın duruşmalı olarak incelenmesi gereken dava ve işlerin dışında bulunduğundan duruşma isteğinin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin gıda ve temizlik bakım ürünleri başta olmak üzere birçok sektörde lider firmalardan biri olduğunu, çok sayıda tanınmış markasının bulunduğunu, "LIPTON YELLOW LABEL TEA+ şekil" markasının da dahil olduğu tanınmış "LIPTON" markalarının ve bu markaların kullanıldığı çay ürünlerinin satışa sunulduğu paketlerin ... yaratıcısı, ambalaj kompozisyonunun fikir sahibi, yaratıcısı ve ilk kullanıcısı olduğunu, "LIPTON" markasının gerek ulusal, gerek uluslararası düzeyde yüzlerce tescili bulunduğunu, davalının ise yiyecek sektöründe faaliyet gösterdiğini ve 2013/58286 numaralı "... BLACK LABEL DEMLİK POŞET SİYAH ÇAY+ şekil" markasını aralarında "çaylar, buzlu çaylar ve bitki çayları" emtialarının da bulunduğu bir kısım gıda maddeleri için tescil ettirdiğini, davalının 2013/58286 numaralı markasının davacının "LIPTON YELLOW LABEL TEA" adlı ürün ambalajları dizaynı ile ayniyet arz ettiğini, özellikle davacıya ait 2009/55252, 2002/27872, 2007/36264, 2010/02869, 2004/08953 ve 2007/43256 sayılı tescilli markaların bileşimi ile birlikte, ana zemin rengi, kelime markalarının konumlandırma biçimi, kelime markalarının arka fonunda parlayan ... figürü, çay yaprağı, çay yaprağı üzerindeki damlacık, kelime markalarını çevreleyen ... ... hare, çay bardağı, arka fondaki ... desenli unsurlarının kopyalandığı ve aynı konumlandırma ile kullanıldığını, haksız kazanç sağlamaya yönelik hareket eden davalının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek, davalı adına tescilli 2013/58286 numaralı "... BLACK LABEL DEMLİK POŞET SİYAH ÇAY+ şekil" markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının Türkiye çay pazarında davacıdan çok önce var olan, tanınmış marka tesciline sahip, köklü ve itibarlı bir firma olduğunu, müvekkili markaların tescil tarihinin davacının dayanak gösterdiği markalardan çok öncelere uzandığını, davacının dilekçesinde yer verdiği görselin marka tescilinin bulunmadığını ve tescilsiz olarak kullanıldığını, davacının markasında "LIPTON" ibaresi olduğunu ve ambalaj üzerinde tekel hakkı elde etmesinin mümkün olmadığını, ürünle bağlantılı olan şekillerin ve renklerin başkaları tarafından da ambalaj üzerine konulmasının mümkün olduğunu, ambalajda yer ... renk, çay filizi, demlik poşeti ve çay bardağı figürleri üzerinde davacı tarafın tekel hakkının bulunmadığını, karşılaştırılan ambalajların görsel algı bütünlüğü ve detaylarda kullanılan ögeler açısından birbirinden farklı olduğunu, "LIPTON" ve "..." markaları arasında karıştırılma ihtimali bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her iki tarafın kullanımının çay emtiası üzerinde olduğu, ürünlerin market raflarında yan yana dizilerek satışa sunuldukları, ambalajlar üzerindeki "LIPTON ve "..." sözcük markaları farklı olsa da ortalama dikkati haiz tüketicilerin öncelikle sözcük markasına bakmaksızın ambalajına bakarak ürünü satın alabileceği, ambalaj benzerliği yaratmanın iltibas yaratmanın ... yöntemlerinden biri olduğu, ambalajın bir ürünün ayırt edici kimliğini oluşurduğu, öncelik hakkının davacıya ait olduğu, davalı şirketin aynı ticari konuda faaliyet göstermesi nedeniyle davacının ambalajından haberdar olması gerektiği, pek çok seçenek mevcut olduğu halde, yüksek derecede ayırt edici niteliğe ve kendine özgü bir görünüme sahip olan davacının ambalajına benzer bir markayı tescil ettirdiği, bu nedenle marka olarak tescil ettirdikleri ambalaj desenini davacının ambalaj desenine yaklaştırmaya çalıştıkları, tescilin kötü niyetli olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2013/58286 tescil numaralı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili adına tescilli ambalaj markası ile davacı tarafından kullanılan ambalaj arasında belirtildiği gibi bir benzerliğin bulunmadığını, müvekkilinin asıl markası olan ve tescilli bulunan "..." ibaresine bir takım tali unsurlar eklenerek ve ambalajda değişiklikler yapılmak suretiyle seri marka niteliğinde marka başvurularında bulunduğunu, dava konusu edilen markanın gerek ambalajı gerek kombinasyonu ile tescilli seri markaların ... bir devam markası olduğunu, her iki tarafa ait ambalajlar üzerinde tanınan markaların (... ve lipton) yeterince büyük boyutta yer aldığını, dolayısıyla karıştırılma durumunun söz konusu olmayacağını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafın Lipton logolu ... zemin üzerine sol tarafında şeffaf demlik ve sağ tarafında çay yaprağı figürlerinin yer aldığı “LİPTON YELLOW LABEL TEA” ambalajını 4 Haziran 2007 tarihinden itibaren piyasaya sürmek suretiyle kullandığının anlaşıldığı, her ne kadar hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalıya ait markanın, davacı ambalajındaki genel görünüm ve muhtelif unsurlar itibariyle benzerlik gösterdiği, davalının dava konusu marka tesciline konu ambalajını davacının ilgili ürün ambalajına benzetmek için bilinçli bir çaba sarf ettiği ve ortalama tüketiciler nezdinde bu durumun iltibasa yol açacağı belirtilmiş ise de, bu konuda inceleme yapılırken markayı oluşturan unsurlardan tüketicinin zihninde kalan ve markanın baskın unsurları da göz ardı edilmemek kaydıyla işaretlerin bir bütün olarak oluşturdukları izlenim bakımından iltibas tehlikesine yol açıp açmayacaklarının değerlendirilmesinin gerekeceği, somut olayda davalıya ait marka ile davacının ürün ambalajı karşılaştırıldığında işaretlerin ... ... rengi dışında diğer kompozisyon unsurları bakımından yerleşim tarzı itibariyle herhangi bir karışıklığa yol açacak şekilde benzerliğin bulunmadığı, kaldı ki davalı markasında ambalajın alt kısmında açık ve koyu ... ... kalın çizgilerin de bulunduğu, taraf markalarındaki ... ve Lipton sözcüklerinin yeterince ayırt edicilik sağladığı, ambalaj renk ve tasarımdaki benzerliklerin sektörde yaygın kullanımı bulunan renk ve tasarım kombinasyonlarına karşılık geldiği, ortalama tüketicinin salt bu benzerlikten dolayı işaretleri karıştırmayacağı kanaatine varıldığı, nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/6750 E., 2014/12378 K. ve 2015/7690 E., 2016/2293 K. sayılı ilamlarının da bu yönde olduğu, açıklanan bu hususlar gözetildiğinde davacının davasının reddi gerekirken yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesi ile kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında kurulan hükümle davanın reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesince lehlerine karar verildiğini, bu nedenle kararlar arasında çelişki oluştuğunu, bilirkişi raporunda markaların karıştırılma ihtimalinin olacağının belirtildiğini, uzman bilirkişilerce bu sonuca ulaşılmasına rağmen bölge adliye mahkemesince farklı karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilimsel olmayan bir yolla karar verildiğini, iltibasın gerçekleşme ihtimalinin dahi yeterli olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 15.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.