Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/3905 · K. 2022/7039

1. Hukuk Dairesi         2022/3905 E.  ,  2022/7039 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda Mahkemece verilen 23/03/2022 tarihli 2021/348 Esas, 2022/108 Karar sayılı karar yasal süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmekle; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı, mirasbırakan babası ....'in 254 parsel sayılı taşınmazını davalı oğlu .....’e temlik ettiğini, devrin mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığını ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile payı oranında adına tesciline karar verilmesini istemiştir. II. CEVAP Davalı, mirasbırakanın ölümünün üzerinden 20 yıl geçtiğini, mirasbırakanın taşınmazlarını ölümüne kadar peyder pey üçüncü kişilere ve kendi çocuklarına sattığını, kendisinin de hayvanlarını satarak dava konusu taşınmazı aldığını ve üzerine evini yaptığını, davacının da mirasbırakandan taşınmaz satın alıp üzerine evini yaptığını, davacı ile aralarında husumet oluştuğu için davacının eldeki davayı açtığını belirterek, davanın reddini savunmuş, yargılama aşamasında ölümü ile mirasçıları davaya dahil edilmiştir. III. MAHKEME KARARI Antalya 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 29/06/2016 tarihli ve 2013/529 E., 2016/233 K. sayılı kararıyla; temlikin davalıya bağış amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. TEMYİZ 1.Temyiz Yoluna Başvuranlar Yukarıda belirtilen karara karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Bozma Kararı Dairenin 19/04/2021 tarihli ve 2020/1529 E., 2021/2394 K. sayılı kararıyla; “Somut olayda, mirasbırakanın diğer mirasçılardan mal kaçırma amacıyla davalıya temlik yaptığı konusunda somut bir olgu ortaya konulamadığı gibi temlik tarihinde mirasbırakanın başkaca taşınmazları da bulunduğu ve bu taşınmazlarının temlik tarihindeki rayiç değerleri nazara alındığında mirasbırakanın mal kaçırma kastıyla hareket etmediği sonucuna varılmaktadır. Öte yandan, bedeller arasındaki fark da tek başına muvazaanın kanıtı değildir. Hâl böyle olunca, davacının iddialarını ispatlayamadığı gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.” gerekçesi ile Mahkeme kararı bozulmuş, davacı vekilinin karar düzeltme istemi Dairenin 29/09/2021 tarih ve 2021/7040 E., 2021/4908 K. sayılı kararıyla reddedilmiştir. 3. Mahkemesince Bozma Kararına Uyularak Verilen Karar Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.03.2022 tarihli ve 2021/348 E., 2022/108 K. sayılı kararıyla; temlikin diğer mirasçılardan mal kaçırma amacıyla yapıldığı hususunda somut bir olgu ortaya konulamadığı, temlik tarihinde mirasbırakanın başkaca taşınmazlarının da bulunduğu, bu taşınmazlarının temlik tarihindeki rayiç değerleri nazara alındığında mirasbırakanın mal kaçırma amacıyla hareket etmediği, davacı tarafça iddianın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. 4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı temyiz isteminde bulunmuştur. 5. Temyiz Nedenleri Davacı, Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir. 6. Gerekçe 6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. 6.2. İlgili Hukuk 6.2.1. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 706., Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 237. (Borçlar Kanunu'nun (BK) 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Hemen belirtmek gerekir ki; bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. 6.2.2. HMK’nın 190. maddesinde, "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.", 6.2.3. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesinde, "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." hükümlerine yer verilmiştir. 6.3. Değerlendirme Dosya içeriğine, toplanan delillere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, (IV/2.) no.lu bentte yer verilen hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak, Mahkemece (IV/3.) no.lu bentte yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. V. SONUÇ Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasa ile bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 26/10/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.