V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporunun hatalı olarak düzenlendiğini, sürücünün yaya olan maktulü görmesine rağmen gerekli emniyet tedbirlerini almadığı ve kazanın oluşuma sebebiyet verdiğini, mütevaffanın farik ve mümeyyiz olmadığı, bozma sonrası düzenlenen hesap raporunda hesap tarihine en yakın güncel asgari ücret verisi yerine eski tarihli 2017 yılı asgari ücret üzerinden rapor düzenlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yargıtay içtihatları gereği TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant formulü esas alınarak hesap yapılması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde;
eksik evrakla başvuru yapıldığından davanın usulden reddi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, müteveffanın vefatı sebebiyle eldeki davada davacı olmadığı halde destekten yoksun kalan kimseler varsa resen tespit edilmesi gerektiğini, vefat sebebiyle destekten yoksun kalıp kalınmadığının tespiti gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiği ve faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe:
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı kaza sonucu yaya konumundaki davacının oğlunun ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.
3. Değerlendirme
1. Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla; davacı ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.
Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar'a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.
Dairemiz uygulamalarına göre, desteğin evleninceye kadar gelirinin yarısını kendi ihtiyaçları yarısını da anne ve babası için ayıracağı varsayılarak bu dönemde desteğe iki anne ve babaya birer pay vermek suretiyle desteğin tüm gelirine oranlandığında evlenmeden önceki dönem içinde anne ve babanın her birine %25 pay verilmesi gerektiği, desteğin ileride evlenmesi ile birlikte desteğe iki, eşe iki, anne ve babaya birer pay verilerek, yine desteğin tüm gelirinin oranlanarak anne ve babaya %16'şar pay ayrılması, desteğin bir çocuğunun olması durumunda iki pay desteğe, iki pay eşe bir pay çocuğa ve birer pay anne ve babaya ayrılmak suretiyle desteğin tüm gelirine oranlandığında anne ve baba için %14'er pay verilmesi daha sonra ikinci çocuğun doğacağı varsayılarak bu kez desteğe iki, eşe iki, çocukların her birine birer ve anne ve babaya birer pay verilerek desteğin tüm gelirine oranlanarak anne ve babaya 12,5'er pay verilmesinin uygun olacağı belirlenmiş olup, destek tazminatlarının varsayımsal hesabının yapılması gerekmektedir.
Somut olayda; sigortalı araç sürücüsü kazada vefat eden çocuğun babası olup, bozma sonrası düzenlenen raporda araç sürücüsünün %15 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.
Bozma öncesi kararda kazanın meydana gelmesinde davacının oğlu desteğin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı tarafından kararın temyizi üzerine karar tarafların olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ve meydana gelebilecek çelişkilerin giderilmesi yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınması, ondan sonra dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirilip varılacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozma sonrası düzenlenen aktüer hesap raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılarak bakiye ömrün belirlendiği, progresif rant formülünün esas alındığı, 29.01.2006 doğumlu...nın vefatı nedeniyle anne ve babasının destekten yoksun kaldığı, annenin ev hanımı olması nedeniyle yetiştirme gideri düşülmediği, asgari ücretin esas alındığı, 2027 yılının ilk altı ayında askere gideceği ve bu dönemin gelirsiz geçeceği, işlemiş dönem hesabında tespit edilen ücretlerin esas alınarak hesaplandığı, herhangi bir arttırım ve iskontoya tabi tutulmadığı, işlemiş dönem 27.07.2017 olay tarihinden hesaplama dönem sonu (artırım ve iskontonun yıllık yapılması nedeniyle (31.12.2018) (Yargıtay bozma ilamı nedeniyle davalı lehine usuli kazanılmış hak gereğince) arasını kapsadığı, işleyecek dönem hesabında 1/KN metoduna göre hesaplama yapılacağı, aktif dönem sonuna kadar her yıl için %10 oranında arttırıldığı ve hesaplama tarihi itibariyle yine her yıl için ayrı ayrı iskonto edilerek peşin değerin bulunacağı, sigortalı araç sürücüsünün baba olması nedeniyle tazminat talep etme hakkının bulunmadığı belirtilmiş ise de; destek pay hesabında davacı anneye desteğin evleneceği tarihe kadar %25, evlendikten sonra %16, ilk çocuğu olduktan sonra %14, ikinci çocuğu olduktan sonra %12,5, babanın muhtemel ömür süresine göre desteklikten çıktığı tarihten sonra da %25 pay ayrıldığı belirtilerek 18.985,82 TL tazminat hesabı yapılmış ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından da bu miktar hükme esas alınarak karar verilmiştir.
Sigortalı araç sürücüsü olan babanın tazminat talep etme hakkı bulunmadığından babanın payının anneye aktarılması gerektiğinden hükme esas alınan tazminat raporunda destek payları hesaplanırken davacıya ayrılan destekten yoksun kalma pay oranı hatalı tespit edilmiştir.
Davacı vekilinin başvuru dilekçesinde tazminat hesabının PMF 1931 Yaşam Tablosu esas alınmak suretiyle yapılması yönünde talebi bulunmaktadır.
Bozma öncesi İtiraz Hakem Heyeti'nin davanın reddine yönelik kararının davacı tarafından temyiz edilmesi nedeniyle davalı lehine usuli kazanılmış hak durumu oluşmamaktadır.
Bu durumda; davacının başvuru dilekçesindeki talebi doğrultusunda PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılarak, sigortalı araç sürücüsü olan babanın tazminat talep etme hakkı bulunmadığından babanın payının babanın muhtemel yaşam süresi boyunca anneye aktarılması ve güncel asgari ücret verileri esas alınmak suretiyle tazminatın belirlenmesi için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
