Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/4293 · K. 2023/7730

11. Hukuk Dairesi         2022/4293 E.  ,  2023/7730 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/666 Esas, 2022/269 Karar DAVACILAR : 1.... ... 2.... vekilleri Avukat ... MÜTEVEFFA : 3.... Mirasçıları: a.... ... b.... vekilleri Avukat ... c.... d.... vekili Avukat ... e.... vekili Avukat ... ASLİ MÜDAHİL : ... vekili Avukat ... BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. DAVACILAR : 1.... ... 2.... vekilleri Avukat ... MÜTEVEFFA : 3.... Mirasçıları: a.... ... b.... vekilleri Avukat ... c.... d.... vekili Avukat ... e.... vekili Avukat ... ASLİ MÜDAHİL : ... vekili Avukat ... DAVALILAR : 1.... ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. 2.... 3.... 4.... vasisi ... vekilleri Avukat ... HAKKINDA TEFRİK KARARI VERİLEN DAVALI : Müflis Ede ... ... Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. BİRLEŞEN DAVA : İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. DAVALILAR : 1.... ... vekili Avukat ... 2.Müteveffa ... Mirasçıları: a.... ... b.... vekilleri Avukat ... c.... d.... vekilleri Avukat ... e.... vekili Avukat ... 3.... ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. 4.... vasisi ... vekilleri Avukat ... 5.... 6.... vekili ... HAKKINDA TEFRİK KARARI VERİLEN DAVALI : Müflis Ede ... ... Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti. DAVA TARİHİ : 15.02.2012 (Asıl dava), 10.02.2015 (Birleşen 2015/159 E.), 25.09.2012 (Birleşen 2012/228 E.) HÜKÜM : Asıl ve birleşen davaların kabulü Taraflar arasındaki hamiline yazılı hisse senedi ve ilmuhaberlerin teslimi, yedieminlik ücreti davalarının bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda Mahkemece asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı, Yargıtayca asıl davada davalı birleşen 2012/228 E. sayılı davada davacı ..., birleşen davalarda davalılar ... ... ... Ltd. Şti., ... ..., ... ... ... ve ... vekili tarafından duruşma istemli olarak, asıl davada davacılar-birleşen 2012/228 E. sayılı davada davacılar vekili, müteveffa ... tereke temsilcisi vekili ve asli müdahil ... vekili tarafından duruşmasız istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 31.10.2023 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacılar birleşen davada davalılar vekili Av. ... ile asli müdahil ... vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü. I. DAVA 1.Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin dava dışı Cer ... A.Ş.'nin ortakları olduklarını, satıcı olan müvekkilleriyle alıcılar arasında 08.09.2010 tarihli hisse devir sözleşmesi ile davalının katıldığı 14.09.2010 tarihli yed-i ... teslim tutanağı imzalandığını, sermayeyi temsil eden hamiline hisse senetleri ile nama yazılı geçici ilmühaberlerin müvekkillerince davalıya tesliminin yapıldığını, sözleşmelerde devir bedeli, nasıl ödeneceği ve davalının hangi koşullarda teslim borcu altında olacağı yönünde ayrıntılı hükümler olduğunu, dava dışı devir alanların devir bedeli için verdikleri çeklerden dördünün karşılıksız çıktığını, yed-i ... teslim tutanağının 6. maddesi uyarınca senetler ile ilmühaberlerin tesliminin talep edildiğini, davalının yed-i ... ücreti 500.000,00 USD ücretin ödenmesi halinde tevdi mahalli yoluna gidilebileceğini bildirerek cevap verdiğini, iade borcu için gerekli koşulların oluştuğunu, yedieminin itiraz hakkı bulunmadığını ileri sürerek 14.10.2010 tarihli yed-i ... teslim ekinde listesi bulunan Cer ... A.Ş.'nin hisse senedi ve geçici ilmühabere bağlanmış 3.000 adet ortaklık paylarının tamamının davalı tarafından iade ve teslimine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Birleşen 2015/159 E. sayılı dosyada davacılar vekili, asıl davadaki iddialarını tekrarlayarak taraflar arasında düzenlenen 08.09.2010 tarihli hisse devir sözleşmesine ilişkin 818 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca kullandıkları dönme hakkına binaen sözleşmenin geçersiz olduğunun tespitine, hisse devir sözleşmesinin feshine, hisse ve ilmuhaberler ile pay defteri ve diğer kıymetli evrakın müvekillerine iadesine karar verilmesini talep etmiş, 22.06.2015 tarihli dilekçe ile Cer ... End. A.Ş.'ye ait hisse senedi ve geçici ilmühabere bağlanmış 3000 adet ortaklık payının davalılar tarafından müvekkillerine iade ve teslimi talepli olarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 180 ... maddesi uyarınca davayı tamamen ıslah ettiğini bildirmiştir. 3.Birleşen 2012/228 E. sayılı dosyada davacı ... vekili, müvekkilinin 08.09.2010 tarihli “Anonim Şirket Hisse Devir Sözleşmesi” ve “14.09.2010 tarihli tutanak” uyarınca yedieminlik görevini gereği gibi yerine getirdiğini, yedieminlik ücretine hak kazanmasına rağmen, davalılarca ödeme yapılmadığını ileri sürerek 500.000,00 USD tutarındaki yediemin ücret alacağının 250.000,00 USD'lik kısmının davalılar ..., ... ... Sevil, ... ve ...'den, bakiye 250.000,00 USD'lik kısmının da davalılar Ede ... ... Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...'dan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, sözleşme uyarınca cirolanmak suretiyle alıcılara teslim mahiyetinde senetlerin ve ilmühaberlerin teslim edildiğini, davacıların talep hakkının bulunmadığını, sözleşme şartlarının taraflarca yerine getirildiğinin ispatlanmadığını, teslim koşullarının bulunmadığını, müvekkilinin yed-i eminlik ücreti alacağının bulunduğunu, hapis hakkının olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalılar ..., ... ... vekili, birleşen davanın reddini istemiştir. 3.Davalı şirketler ve davalı ... davaya cevap vermemiştir. III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Mahkemece Verilen Karar Mahkemenin 20.10.2015 tarihli ve 2014/1161 E., 2015/725 K. sayılı kararı ile asıl davada davacılar vekiline hisse devir sözleşmesinin tarafı olan devir alanlara karşı dava açması için süre verilmesi, dava açıldığı takdirde eldeki davayla birleştirilmesi, tüm tarafların iddia ve savunması ile kanıtları değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğine yönelik bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. B. Bozma Kararı Dairemizin 04.05.2017 tarihli ve 2016/4148 E., 2017/2657 K. sayılı kararıyla birleşen 2015/159 E. sayılı dava bakımından eksik harcın tamamlanması, davalı şirketlere ve davalı ...'na dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğinin sağlanması, ...'nin müdahale talebinin kabul edilmesi, ...'nin mirasçılarına usulüne uygun tebligat yapılması yönünden karar bozulmuştur. C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar 1.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hisse devir sözleşmesinde kararlaştırılan çeklerden 4 tanesinin karşılıksız çıktığı, davaya ve sözleşmeye konu pay senetleri ile ilmühaberlerin birleşen dosya davalılarından ve dolayısı ile davacı ve davalıların birlikte yediemin olarak görevlendirdikleri asıl dosya davalısı olan yedieminden alınarak davacılara iadesi şartları oluştuğundan asıl dosya ile birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı dosyasında açılan davanın birlikte kabulünün gerektiği, davalı tüzel kişilerin ve diğer davalıların sözleşmede kararlaştırılan çek bedellerini, davacılar arasındaki bir takım problemleri gerekçe göstererek ödenmemesinin işbu davada sözleşme hükümlerinin açıklığı karşısında yerinde görülmediği, satış bedellerini alamayan davacı yanca sözleşmenin haklı nedenlerle feshi şartlarının ve buna bağlı olarak bedelleri ödenmeyen pay senetleri ile ilmühaberlerin iadesi şartlarının oluştuğu kanaatine varıldığı, asli müdahil vekili 28.09.2015 tarihli dilekçesi ile ortaklar kurulu kararı ile adına tahsis edilmiş olup asıl ve birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında dava konusu yapılan pay senetlerinden 6 ila 11 numaralar arasındaki 6 adet beheri 10.000,00 YTL ve 147 ile 242 numaralar arasındaki 96 adet beheri 100.000,00 YTL nominal değerli olanlarının (sermayenin %42 oranındaki payın), kesinleşmiş mahkeme kararları ile kendisine ait olduğunun belirlendiğini ileri sürerek bunların kendisine iadesine karar verilmesini istemiş ise de eldeki asıl ve birleşen davaların, taraflar arasındaki dava konusu yapılan pay senetlerinin satış ve devrine ilişkin 08.09.2010 tarihli hisse devir sözleşmesinden kaynaklanan talepler olduğu; asli müdahilin bu sözleşmenin tarafı olmadığı, dolayısıyla dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlere dayalı iddianın eldeki davalarda dinlenemeyeceği; taleplerinin, asıl ve birleşen İstanbul 14 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı davalarda kendisi dışındaki diğer davacılara yönelik açılabilecek ayrı bir davada tartışılıp değerlendirilebileceği kanaatine varıldığından, asli müdahilin taleplerinin reddine karar vermek gerektiği, birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı dava bakımından davacı ...'in yedieminlik görevini yerine getirdiği anlaşıldığından ücrete hak kazandığı gerekçesiyle asıl davanın ve birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı davanın birlikte kabulü ile her iki davada dava konusu yapılan ve 14.09.2010 tarihli yed-i ... teslim tutanağı ekinde yazılı olup, kapatılan İstanbul 29. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 14.03.2012 tarihli ihtiyati tedbir kararının değiştirilmesi ara kararı ile Mahkeme kasasına alınan, dava dışı Cer ... Endüstrisi A.Ş.'ye ait hisse senedi ve geçici ilmuhaberlere bağlanmış toplam 3.000 adet ortaklık payının, asıl ve birleşen bu davanın davacılarına iadesine, asli müdahil ...'nin pay senetlerine yönelik isteminin reddine, birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı davasının kabulü ile 500.000,00 USD yed-i eminlik ücretinin 250.000,00 USD'sinin davalılar ... ... ... San. ve Tic. Ldt. Şti. ile ...'ndan, 250.000,00 USD'sinin diğer davalılar ..., ..., ... ile ... mirasçılarından (..., ..., ..., ..., ...) tahsili ile davacı ...'e ödenmesine karar verilmiştir. 2.Mahkemece 29.04.2022 tarihli ek karar ile asıl davada taraf sıfatları bulunmaması nedeniyle birleşen davalarda davalılar ... ... ... Ltd.Şti., ... ..., ... ve ... vekilinin asıl davaya yönelik temyiz talebinin reddine karar verilmiştir. 3.Mahkemece 29.04.2022 tarihli ek karar ile taraf sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle asıl ... vekilinin birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı dosyasına yönelik temyiz talebinin reddine karar verilmiştir. 4.Mahkemece 31.05.2022 tarihli ek karar ile muhtıra tebliğ edilmesine rağmen yasal süresi içinde gerekli temyiz karar harçları yatırılmadığından birleşen davalarda davalılar ... ... ... Ltd.Şti., ... ..., ... ve ... vekilinin birleşen her iki dava yönünden temyiz talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiş, bu kararın tebliğine rağmen ek karar temyiz edilmemiştir. IV. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar 1.Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacılar-birleşen 2012/228 E. sayılı davada davacılar vekili, asıl davada davalı birleşen 2012/228 E. sayılı davada davacı ... vekili, birleşen davalarda davalılar ... ... ... Ltd. Şti., ... ..., ... ve ... vekili, müteveffa ... tereke temsilcisi vekili ve asli müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Mahkemenin 29.04.2022 tarihli ek kararına karşı birleşen davalarda davalılar ... ... ... Ltd. Şti., ... ..., ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 3.Mahkemenin 29.04.2022 tarihli ek kararına karşı asıl davada davalı-birleşen 2012/228 E. sayılı davada davacı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Asıl davada davacılar-birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı davada davalılar vekili Av. ... temyiz dilekçesinde özetle; yediemin ...'in yedieminlik ücretine hak kazanmadığını, çeklerin karşılıksız çıktığı noter kanalıyla ...'e bildirilmesine rağmen dava konusu hisse senedi ve ilmuhaberleri müvekkillerine teslim etmeyerek görevini ihmal ettiğini ileri sürerek birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı davada verilen kararın bozulmasını istemiştir. 2.Asli müdahil ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilince asıl davanın konusu üzerinde hak iddia edildiğinden asli müdahale davasının reddinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir. 3.Asıl davada davalı-birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl davada ... ve ... davacı olmadığından onların hisselerinin dava konusu edilemeyeceğini, ...'nin terekesine hükümden sonra temsilci atandığını, birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı dosyadaki eksik harcın asli müdahil vekilince yatırıldığını, davacıların halen Cer ... Endüstri A.Ş.’nin ortakları olduğu ve basılı payların sahibi oldukları iddiasının hukuka aykırı bulunduğunu, bir kısım satıcılardan olan davacıların hisse devir sözleşmesi uyarınca; basılı paylarını alıcılar adına ciro etmek ve alıcılara teslim hükmünde olmak üzere müvekkili yedinde bırakmak suretiyle satıcılara devrettiğini, bu devir geçerli olup taraflar arasında hüküm ifade ettiğini, iyi niyetli 3. kişiler hariç olmak üzere davacıların ortaklık ve pay sahipliği iddialarının kabulünün mümkün olmadığını, asıl ve birleşen davalarda uyuşmazlık konusu olan hususların daha önce İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, dava konusu hisselerin ait olduğu Cer ... Sanayi A.Ş.'nin bir genel kurul toplantısında alınan kararların iptali davasının temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay 11. Hukuk Dairesince bütün yönleriyle incelendiğini ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 17.01.2013 tarihli ve 2012/6540 E., 2013/875 K. sayılı ilamında hükme bağlandığını, söz konusu Yargıtay ilamının Mahkemece nazara alınmadığını, anılan Yargıtay ilamında hamiline yazılı hisselerin devir şartı olan “teslim” şartının yerine geldiğini, ortada “mülkiyeti muhafaza kaydıyla” bir satışın mevcut olmadığını, devir sözleşmesi ve yediemin teslim tutanağındaki hükümlerin amacının; hisselerin geri alınması değil, hisse bedellerinin güvence altına alınmasına yönelik olduğunu, payların mülkiyetinin satıcılarda kalmadığını, satıcıların alıcılar aleyhine ancak kalan bedelin tahsili yolunda dava açabileceklerini, hisselerin iadesini talep edemeyeceklerini hiçbir tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya koyduğunu ileri sürerek asıl davada ve birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı davada verilen kararın bozulmasını istemiştir. 4.Müteveffa ... tereke temsilcisi vekili temyiz dilekçesinde özetle; yediemin ...'in hisse senetlerini geri verme borcunu ifa etmediği için ücrete hak kazanmadığını, sözleşme hükümleri nazara alındığında hisse bedeli ödenmediği için koşulsuz geri verme şartlarının oluştuğunu, yedieminin hapis hakkını kullanmadığını, hukuken ödemezlik defi olarak nitelendirilebilecek bir itirazda bulunduğunu, ...'in ücret değil ancak yaptığı masrafları isteyebileceğini, ücrete hak kazandığı düşünülse dahi ancak bir kısmına hak kazanabileceğini ileri sürerek birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı dosya bakımından verilen kararın bozulmasını istemiştir. 5.Birleşen davalarda davalılar ... ... ... Ltd.Şti., ... ..., ... ve ... vekili, Mahkemece asıl ve birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı dava dava yönünden birlikte hüküm kurduğundan asıl davayı temyiz etmekte hukuki yararları bulunduğunu ileri sürerek asıl davaya ilişkin temyiz itirazlarının reddine dair 29.04.2022 tarihli ek kararın bozulmasını istemiştir. 6.Asıl davada davalı-birleşen İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/228 E. sayılı davada davacı ... vekili, müvekkilinin birleşen İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/159 E. sayılı davada taraf değilse de Mahkemece asıl ve birleşen 2015/159 E. sayılı dava bakımından birlikte hüküm kurulduğundan temyiz hakları olduğunu ileri sürerek 29.04.2022 tarihli ek kararın bozulmasını istemiştir C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen 2015/159 E. sayılı davalar, taraflar arasında imzalanan anonim şirket hisse devir sözleşmesi ve yed'ieminlik sözleşmesi uyarınca davalı ...'e teslim edilen hamiline yazılı hisse senetleri ile ilmühaberlerin davacılara iadesi, birleşen 2012/228 E. sayılı dava ise yedieminlik ücreti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un 65 ve 180 ... maddeleri, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 415 ... maddesi. 3. Değerlendirme Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, mümeyyiz taraf vekillerinin asıl davaya, birleşen davalara ve ek kararlara yönelik bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. V. KARAR Açıklanan sebeplerle; Mümeyyiz taraf vekillerinin asıl davaya, birleşen davalara ve ek kararlara yönelik yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan asıl ve birleşen davalarda verilen kararlar ile ek kararların ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden ...'e yükletilmesine, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalılara müştereken ve müteselsilen (birleşen 2012/228 E. sayılı dava yönünden) yükletilmesine, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 27.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.