Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2022/4349 · K. 2024/835

11. Hukuk Dairesi         2022/4349 E.  ,  2024/835 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/378 Esas, 2022/350 Karar DAVACILAR : 1... 2.... Avukat ... ... DAVALILAR : 1.Türk Patent ve Marka Kurumu vekili Avukat ... 2.... vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/206 E., 2021/337 K. Taraflar arasındaki Türk Patent ve Marka Kurumu ("TürkPatent") Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu ("YİDK") kararının iptali ile markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilleri ve davalı yan arasında “KÜLTÜR” ibaresinin kullanımı konusunda 1992 yılından bu yana hukuksal ihtilaf bulunduğunu, taraflar arasında yaşanan hukuksal mücadelede mahkemelerin müvekkili lehine karar verdiğini ancak davalı tarafın kötü niyetle kullanımını KÜLTÜR – ... KÜLTÜR - ÖZKÜLTÜRLÜ olarak sürdürdüğünü, akabinde hizmet markalarının tescil edilmesinin önü açılınca Türk Patent ve Marka Kurumuna başvurarak KÜLTÜR markasının tescil aldığını, işbu dava tarihine kadar taraflar arasında “KÜLTÜR” ibaresinin kullanımı ve hak sahipliği hakkında görülen tüm davaların müvekkili lehine sonuçlandığını ve kesinleştiğini, davalı yanın müvekkilinin fiili kullanımını içeren “KÜLTÜR KOLEJİ” “KÜLTÜR ANAOKULU”, “KÜLTÜR LİSESİ” vb markaları tescil ettirip kullanmaya başladığını, müvekkili ile arasında ticari ve organik bir bağ varmış izlenimi yaratmaya çalıştığını, müvekkillerinin eğitimci Akıngüç ailesinin yoğun emek ve çabalarıyla kurulduğunu, ... Akıngüç’ün Türkiye’nin ilk ... dershanesi olan Kültür Dersevini 1932 yılında kurduğunu, sonraki yıllarda oğlu Fehamettin Akıngüç’ün kurucusu olduğu “Kültür Koleji”nin 26.09.1960 tarihinde İstanbul’da faaliyete başladığını, davalı şirketin ise 08.01.1991 tarihinde “... Kültür Eğitim ve Tic. Ltd. Şti.” unvanıyla kurulduğunu ve işbu kullanıma karşı 1992 yılında hukuksal mücadeleye başlandığını, KÜLTÜR ibaresinin eğitim ve öğretim hizmetleri alanında ... ve ... hak sahibinin müvekkili .... olduğunun kesinleşmiş mahkeme, Yargıtay ve Hukuk Genel Kurulu kararlarıyla ... bulunduğunu, Türkiye Büyük Millet Meclisi("TBMM")'nin 2014 yılında almış olduğu son karar uyarınca “... dershane faaliyetlerinin kapanması ve ... dershanelerin ... okul olarak faaliyete devam etmesi” kararı sonrası davalı Şirketin dershane faaliyetlerini sonlandırarak ... okul alanında faaliyet göstermeye hazırlandığını, bu kapsamda davalının TürkPatent nezdinde 2015/99087 sayılı “KÜLTÜR OKULLARI” ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, başvuruya yaptıkları itirazlarının nihai olarak YİDK tarafından reddine karar verildiğini, oysa her iki markanın da 41. sınıfta kullanıldığını, markalar arasında işitsel, anlamsal ve sınıf bakımından ayniyet ve/veya büyük benzerlik bulunduğunu, dava konusu “KÜLTÜR OKULLARI” markasının müvekkili kurumun tescilli/tescilsiz marka ve hizmetlerinin devamı, serisi olarak anlaşılma tehlikesinin bulunduğunu ve bu markaların seri marka imajı yaratmasından dolayı tüketiciler açısından iltibasa mahal vererek haksız rekabete sebebiyet vereceğini, davalı tarafın tüm mahkeme kararlarına rağmen hukuk tanımaz davranışlarını sürdürerek KÜLTÜR markasını dershane kapsamı dışında ... okul alanında da kullanmaya başladığını, ... okul faaliyetleri alanında aynı markanın kullanılmasının müvekkilleri açısından telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini, davalı şirketin kötü niyetli olduğunu ileri sürerek TürkPatent YİDK'nın 23.06.2017 tarih ve 2017/M-4605 sayılı kararının iptali ile 2015/99087 sayılı markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Türk Patent vekili cevap dilekçesinde özetle; açılan davanın yerinde olmadığını, YİDK kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin KÜLTÜR ve KÜLTÜR esas unsurlu markalarını ... yıllardan bu yana adına tescil ettirerek, kullanarak ayırt edicilik kazandırdığını, Kültür Dershanelerinin 1979 yılında “öyle bir genç ki kültür’lü” iddiasıyla ... ... ... tarafından kurularak eğitim hizmeti vermeye başlandığını, söz konusu dershanenin işletmeciliği ile birlikte tüm hakları ile 1986 yılında devir sözleşmesi ile birlikte ... ... ... tarafından ... ... ve ... ...’e devir ve temlik edildiğini, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı ... Öğretim Kurumlarının 1989 tarihinde düzenlenen ruhsatnamesi ile ... Kültür Dershanelerinin devirle kullanımlarına devam edildiğini, müvekkili şirkete ait başvuru markası değerlendirildiğinde bu markada davacılar tarafından iddia edildiği gibi “KÜLTÜR” ibaresinin ... başına, diğer bir değişle başlı başına ... unsur olarak yer almadığını, “KÜLTÜR OKULLARI” ibareli başvuru markasının bir bütün olarak ele alındığında davacıların markalarından farklı olduğunu, markalar arasında okunuş, fonetik ve genel intiba olarak herhangi bir benzerlik bulunmadığını, müvekkili şirketin başvuru markasını okuyan veya gören ortalama bir insanın dikkatine sahip ve her iki işareti yan yana karşılaştırma imkanı olmayan kişinin zihninde oluşacak intibanın davacılara ait markaların bıraktığı intiba ile tamamen farklı olduğunu, söz konusu iki marka örneğinin aynı firmanın markası gibi algılanabilecek nitelikte olmadığını ve iki markanın birbirleri ile karıştırılma olasılığının bulunmadığını, somut olayda dava konusu markanın içerdiği işaret ile davacılara ait markalardaki işaretlerin benzer olmaması ve müvekkilinin başvuru markasının davacılar tarafından tescilli ya da tescilsiz olarak daha önce kullanılmaması sebebiyle davacıların bu yöndeki itirazlarının kabul edilemeyeceğini, davacılardan herhangi biri tarafından açılan, karara bağlanan, kesinleşen hiçbir hükümsüzlük kararı bulunmadığını, her marka başvurusunun işaret anlamında düzenlenme şekli ve içerdiği ibareler itibariyle farklı olabileceği gibi kapsamlarında yer ... mal ve/veya hizmet sınıflarının da farklılık gösterebildiğini, bu sebeple her marka başvurusunun ve aynı zamanda işbu markalar ile ilgili açılmış dava dosyalarının kendi koşulları içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini, tüm bu hususlar çerçevesinde müvekkili şirketin değil davacı tarafın huzurdaki dava, iddia ve beyanlarında kötü niyetli olduğunun açıkça ortada olduğunu savunara davacıların tedbir taleplerinin ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının, 2015/99087 sayılı ibareli marka başvurusu ile "KÜLTÜR" ibareli davacı markalarının benzer olduğu başvurunun kapsadığı tüm mal ve hizmetler (16 ve 41. sınıflar) bakımından emtia listelerinin aynı/aynı tür olduğu ve markalar arasında 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK)’nin 8 ... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi anlamında iltibas ihtimalinin bulunduğu, davacı ....’nin, “KÜLTÜR” ibaresi üzerinde “eğitim ve öğretim hizmetleri” bakımından, tescilsiz markadan kaynaklı sınai bir hakkı olduğu ve bu hizmetler itibariyle 556 sayılı KHK’nın 8 ... maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca davalı markasının tescilini engelleme yetkisi bulunduğu, davalı şirketin KÜLTÜR OKULLARI ibareli dava konusu marka başvurusu yönünden, önceki tarihli markalarından kaynaklı müktesep hakkı olmadığı, KÜLTÜR OKULLARI ibareli davalı marka başvurusunun kötü niyetle yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu YİDK kararının iptaline ve dava konusu markanın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1. Davalı TürkPatent vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraf markalarında yer ... "Kültür" ibaresinin 41. sınıf hizmetler yönünden ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, aynı hususun uyuşmazlık konusu 16. sınıf yönünden de kabul edilmesi gerektiğini, anılan ibarenin 41. sınıfta yer ... hizmetler yönünden zayıf bir ibare olduğu hususunda Yargıtay ve mahkeme kararlarının bulunduğunu, ayrıca 41. sınıf hizmetlerin tüketicisinin daha dikkatli ve seçici kişilerden oluştuğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir. 2. Davalı şirket vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... yıllardan bu yana tescilli olan "Kültür" ibareli markalarının bulunduğunu, mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinin açıkca hukuka aykırı olduğunu zira taraf markaları arasında benzerlik bulunmadığını, 41. sınıf hizmetler yönünden "Kültür" ibaresinin zayıf bir ibare olduğu ve bu sınıf hizmetlerin tüketicisinin dikkatli bulunduğunun Yargıtay ve emsal mahkeme kararlarında belirtildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin "KÜLTÜR OKULLARI" ibareli marka başvurusu ile davacı tarafın "KÜLTÜR" ibareli tescilli markaları arasında, dava konusu başvuru kapsamında yer ... 16. ve 41 sınıfta yer ... tüm mal ve hizmetler yönünden, 556 sayılı KHK'nın 8'... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca iltibas koşullarının oluştuğu, aynı zamanda davacı tarafın "Kültür" ibaresi üzerinde uyuşmazlık konusu 41. sınıf "eğitim-öğretim hizmetleri" yönünden aynı KHK'nın 8 ... maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca öncelik hakkı bulunduğu, davalı şirketin dava konusu ibare üzerinde müktesep hakkının olmadığı, davalı şirketin dava konusu marka başvurusunda kötü niyetli bulunduğu, zira aynı taraflar arasında görüp sonuçlandırılan İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 10.06.2010 tarih, 2010/60 E. ve116 K. sayılı kararını bozan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04.05.2011 tarih, 2011/11-59 E. ve 271 K. sayılı kararından sonra, İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 29.03.2016 tarih, 2012/82 E. ve 2016/47 K. sayılı kararında açıkça, "davalının markasal kullanımının en başından beri kötü niyetli olduğu" gerekçesiyle davalı adına tescilli 1998/193134 ve 195160 numaralı "Kültür" esas unsurlu markaların hükümsüzlüğüne karar verildiği, bu karararın Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 11.04.2018 tarih ve 2016/9432 E.-2018/2605 K. sayılı ilamı ile onandığı ve karar düzeltme isteminin de Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 20.01.2020 tarih, 2018/3538 E. ve 2020/511 K. sayılı ilamı ile reddedilerek kesinleştiği, yine davalı şirketin 2015/36230 sayılı "KÜLTÜR YAYINCILIK ONDAN KAÇMAZ" ibareli marka tescil başvurusuna, davacının "Kültür" esas unsurlu markalarına dayanılarak yaptığı itirazların reddine dair, davalı TürkPatent YİDK'nın 2016/M-9768 sayılı kararının iptali ve tescil edilmiş olması halinde diğer davalı markasının hükümsüzlüğü istemine ilişkin davada, Ankara 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 18.07.2017 tarih, 2016/457 E. ve 2017/373 K. sayılı kararı ile davalının dava konusu marka başvurusunun, 556 sayılı KHK’nın 35 ... maddesi kapsamında kötüniyetli olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalılar vekillerinin istinaf itirazları, Dairemizin 07.03.2019 tarih, 2018/835 E. ve 2019/261 K. sayılı kararı ile İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 29.03.2016 tarih, 2012/82 E. ve 2016/47 K. sayılı kararında açıkça, "davalının markasal kullanımının en başından beri kötü niyetli olduğu" gerekçesiyle davalı adına tescilli 1998/193134 ve 195160 numaralı markaların hükümsüzlüğüne karar verildiği, bu kararın da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 11.04.2018 tarih, 2016/9432 E. ve 2018/2605 K. sayılı ilamı ile onandığı, böylelikle davalı için hukuk dünyasında varlık kazanan "Kültür" esas unsurlu markalarını kullanmasının en başından beri kötü niyetli olduğu gerekçesinin, bahsi geçen davada da davalı şirket başvurusu yönünden geçerli olmadığının söylenmesinin, yargı kararları arasında çelişki yaratacağı ve mümkün olmayacağı gerekçesiyle esastan reddedildiği ve verilen kararın, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 14.01.2020 tarih, 2019/2209 E. ve 2020/351 K. sayılı ilamı ile onanarak kesinleştiği, dolayısıyla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı TürkPatent vekili temyiz dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki nedenlerle, "KÜLTÜR" ibaresinin 41. sınıfta yer ... hizmetler bakımından ayırt ediciliğinin düşük olduğunu, 41. sınıf hizmet kullanıcıların dikkatli tüketici oldukları nazara alındığında markalar arasında iltibas tehlikesi bulunmadığını, başvuru konusu ibareye yapılan eklerle davacı markalarından yeterince ayırt ediciliğin sağlandığını, önceye dayalı kullanım nedeniyle başvurunun reddi koşullarının oluşmadığını, kötü niyete ilişkin kabulün hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; dilekçelerindeki nedenlerle, bir bütün olarak bakıldığında markalar arasında iltibas yaratacak bir benzerlik bulunmadığını, müvekkil şirketin 41.sınıf hizmet grubuna dahil olduğundan ortalama bilinç seviyesine sahip tüketicilere hitap ettiğini, bu nedenle de markalar arasında iltibas ihtimalinin bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu “KÜLTÜR OKULLARI” markasının davacının tescilli/tescilsiz marka ve hizmetlerinin devamı, serisi olarak anlaşılması ve bu markaların seri marka imajı yaratmasından dolayı tüketiciler açısından iltibasa sebep olup olmadığı, dolayısıyla TürkPatent YİDK'nın 23.06.2017 tarih ve 2017/M-4605 sayılı kararının iptali ile 2015/99087 sayılı markanın hükümsüzlüğü koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri. 2. 556 sayılı KHK. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.