Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2022/4599 · K. 2022/7737

1. Hukuk Dairesi         2022/4599 E.  ,  2022/7737 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davasının bozma kararına uyularak yapılan yargılaması sonucunda; Yerel Mahkemece davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karar davalılar vekili tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi; I. DAVA Davacılar, mirasbırakan....’in maliki olduğu 114 parsel sayılı taşınmazını davalı oğluna satış sureti ile devrettiğini, temlikin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek, tapu kaydının iptali ile miras payları oranında adlarına tescile karar verilmesini istemişlerdir. II. CEVAP Davalı, satış işleminin gerçek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş, yargılama sırasında ölümü üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 24.05.2016 tarihli ve 2014/680 E., 2016/509 K. sayılı kararıyla; muvazaa olgusunun sabit olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. TEMYİZ 1.Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Bozma Kararı Dairenin 27.02.2020 tarihli ve 2016/16364 E., 2020/1410 K. sayılı kararıyla; “...Somut olayda; hükme yeterli bir araştırma ve inceleme yapıldığını söyleyebilme olanağı yoktur. Öte yandan; eldeki dava bakımından tanıkların taşınmaz başında dinlenilmesi gerektiği yönünde bir kural da bulunmamaktadır. Hal böyle olunca;...hükme yeterli bir araştırma yapılması, mirasbırakanın adına kayıtlı başkaca aktif-pasif tapu kaydı bulunup bulunmadığının taraflardan da sorulmak suretiyle ilgili tapu müdürlüğünden araştırılması, varsa tapu kayıtlarının istenilmesi, taraflarca usulüne uygun olarak bildirilen tanıkların tamamının dinlenilmesi, mirasbırakanın temlikteki gerçek iradesinin açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanması ve ondan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir." gerekçesiyle bozulmuştur. 3. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin 10.02.2022 tarihli ve 2020/454 E., 2022/59 K. sayılı kararıyla; mirasbırakanın mal satmaya ihtiyacının olmadığı, gerçek değer ile satış değeri arasında fahiş fark bulunduğu, davalının taşınmazı fiilin hiç kullanmadığı, mirasbırakanın dava konusu taşınmaz dışında sadece bir taşınmazı daha bulunduğu, tüm dosya kapsamı ve tanık beyanlarından anlaşıldığı, iddianın ispatlandığı gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir. 4. Bozma Sonrası Mahkeme Kararına Karşı Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 5. Temyiz Nedenleri Davalılar vekili, bozma ilamına uyulmasına karşın eksik inceleme sonucu karar verildiğini, mirasbırakanın gerçek iradesinin açık ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde saptanmadığını, muvazaa iddiasının sübuta ermediğini, dinlenen davacı tanığı ...’ın beyanlarında muvazaa olmadığını bildirdiğini belirterek, kararın bozulmasını istemiştir. 6. Gerekçe 6.1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 6.2. İlgili Hukuk 6.2.1. Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında ve 01.04.1974 tarihli, 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında açıklandığı üzere görünürdeki sözleşme tarafların gerçek iradelerine uymadığından, gizli bağış sözleşmesi de Türk Medeni Kanunu'nun 706., Türk Borçlar Kanunu'nun 237. (Borçlar Kanunun 213.) ve Tapu Kanunu'nun 26. maddelerinde öngörülen şekil koşullarından yoksun bulunduğundan, saklı pay sahibi olsun veya olmasın miras hakkı çiğnenen tüm mirasçılar dava açarak resmi sözleşmenin muvazaa nedeni ile geçersizliğinin tespitini ve buna dayanılarak oluşturulan tapu kaydının iptalini isteyebilirler. Bu tür uyuşmazlıkların sağlıklı, adil ve doğru bir çözüme ulaştırılabilmesi, davalıya yapılan temlikin gerçek yönünün diğer bir söyleyişle miras bırakanın asıl irade ve amacının duraksamaya yer bırakmayacak biçimde ortaya çıkarılmasına bağlıdır. Bir iç sorun olan ve gizlenen gerçek irade ve amacın tespiti ve aydınlığa kavuşturulması genellikle zor olduğundan bu yöndeki delillerin eksiksiz toplanılması yanında birlikte ve doğru şekilde değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Bunun için de ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimleri, olayların olağan akışı, mirasbırakanın sözleşmeyi yapmakta haklı ve makul bir nedeninin bulunup bulunmadığı, davalı yanın alım gücünün olup olmadığı, satış bedeli ile sözleşme tarihindeki gerçek değer arasındaki fark, taraflar ile miras bırakan arasındaki beşeri ilişki gibi olgulardan yararlanılmasında zorunluluk vardır. 6.3. Değerlendirme Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre; hükmüne uyulan bozma kararında gösterildiği şekilde işlem yapılarak (IV/3) numaralı paragrafta gösterilen şekilde karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. V. SONUÇ Açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle, usul ve yasaya ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı 5.608,49 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24.11.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.